I NWW 130/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-17
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Marcina Łochowskiego, Dariusza Pawłyszcze, Beaty Janiszewskiej, Tomasza Demendeckiego, Tomasz Demendecki, Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., podlega rozpoznaniu, czy też powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziów, w tym powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., dotyczą kwestionowania samego statusu sędziego i jego umocowania do wykonywania wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, takie wnioski podlegają pozostawieniu bez rozpoznania. Ponadto, Sąd wskazał, że uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20, utraciła moc normatywną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym jej niezgodność z Konstytucją RP.Stan faktyczny
Pełnomocnicy powoda złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, wskazując, że sędziowie ci zostali powołani w tym samym trybie co inny sędzia, którego sprawa dotyczyła zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności. Argumentowali, że sędziowie ci mieliby orzekać we własnej sprawie, będąc osobiście zainteresowanymi jej wynikiem. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących wadliwości powołania i statusu sędziów, a także na uchwale Sądu Najwyższego z 2020 r., która została uznana za niezgodną z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 130/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z wniosku S. S.A. w W. o zbadanie spełnienia przez SSN Marcina Łochowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 732/24 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 lipca 2024 r., na skutek wniosku pełnomocnika powoda o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego SSN Dariusza Pawłyszcze, SSN Beaty Janiszewskiej i SSN Tomasza Demendeckiego od rozpoznania sprawy III CB 33/24, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pełnomocnicy powoda adw. E. C. i adw. A. Z. pismem z 17 kwietnia 2024 r. zawnioskowali o wyłączenie od rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Marcina Łochowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie zarejestrowanej pod sygn. I CSK 732/24 sędziów Sądu Najwyższego: SSN Dariusza Pawłyszcze, SSN Beaty Janiszewskiej, SSN Tomasza Demendeckiego wskazując, że podlegają oni wyłączeniu z mocy prawa, jednocześnie również zachodzi względem nich okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w sprawie.
I NWW 130/24 2 W uzasadnieniu wskazali, że sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie od orzekania w sprawie III CB 33/24 pozostają w takiej samej sytuacji prawnej, co sędzia objęty wnioskiem w przedmiotowej sprawie, tj. zostali powołani w tym samym trybie na wniosek KRS ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) i de facto mieliby orzekać we własnej sprawie, będąc osobiście zainteresowanymi jej wynikiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziów Sądu Najwyższego: SSN Dariusza Pawłyszcze, SSN Beaty Janiszewskiej i SSN Tomasza Demendeckiego. Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.SN). Pełnomocnicy powoda nie sformułowali żadnych konkretnych zarzutów mających świadczyć o braku niezawisłości sędziów Sądu Najwyższego: SSN Beaty Janiszewskiej i SSN Tomasza Demendeckiego lub braku ich niezależności. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie od orzekania w sprawie III CB 33/24 pozostają w takiej samej sytuacji prawnej,
I NWW 130/24 3 co sędzia objęty wnioskiem w przedmiotowej sprawie (zostali powołani w tym samym trybie tj. na wniosek KRS ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), a SSN Tomasz Demendecki został przedstawiony Prezydentowi RP na wniosek KRS w oparciu o tę samą uchwałę KRS, co SSN Marcin Łochowski) i de facto mieliby orzekać we własnej sprawie, będąc osobiście zainteresowanymi jej wynikiem. Wyjaśnili, że ww. sędziów dotyczą tożsame zarzuty co do wadliwości ich powołania i statusu co zgłoszone w sprawie z wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Marcina Łochowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie zarejestrowanej pod sygn. I CSK 732/24. Odnosząc się do przywołanej przez wnioskodawców uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 wskazać należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wiąże zaś bezpośrednio zarówno wszystkie składy sędziowskie sądów powszechnych, jak i wszystkie składy sędziowskie Sądu Najwyższego. Wobec czego zaznaczyć należy, że uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 utraciła swój walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20, zgodnie z którym podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego. W rozpoznawanej sprawie podniesiono zarzut odnoszący się do SSN Dariusza Pawłyszcze, a dotyczący pracy przez niego w ramach
I NWW 130/24 4 delegacji w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz łączenia funkcji Sędziego Sądu Najwyższego z funkcją dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Jest to zarzut abstrakcyjny. Pełnomocnicy nie wyjaśnili jak fakt sprawowanych funkcji ma wpływać na niezależność i niezawisłość sędziego w rozpoznawanej sprawie III CB 33/24. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 184/24 2024-07-17Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziów z powodu ich powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów u…
- I NWW 45/24 2024-06-25Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwego powołania sędziów na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., podleg…
- I NWW 243/24 2024-10-16Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okoliczności jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może zostać rozpoznany merytorycznie, jeś…
- I NWW 275/22 2023-01-25Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty wyłącznie na kwestionowaniu procedury powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., podlega pozostawieniu bez rozpozna…
- I NWW 206/24 2024-09-04Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okoliczności ich powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może zostać rozpoznany, jeśl…
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 26 § 3art. 179art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1art. 7art. 2art. 4 ust. 3art. 6 ust. 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy