I NWW 148/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-11-17

Skład orzekający: Aleksander Stępkowski, Janusza Niczyporuka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na kwestionowaniu procedury jego powołania, podlega rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, jeśli nie zawiera on konkretnych zarzutów wskazujących na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego w danej sprawie. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, w tym zgodność procedury z prawem, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważania jego niezawisłości lub bezstronności, zgodnie z art. 29 § 3 i 4 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. Uzasadnienie wniosku dotyczyło wadliwej procedury powołania sędziego. Wnioskodawca nie sformułował konkretnych zarzutów dotyczących braku niezawisłości lub bezstronności sędziego w odniesieniu do konkretnej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 148/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z wniosku D.G. o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego we W. X.Y. od orzekania w sprawie III K 287/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 listopada 2025 r., w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Janusza Niczyporuka od rozpoznania sprawy I NWW 148/25, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego 7 listopada 2025 r. (data prezentaty) wpłynął wniosek oskarżonego D.G. (dalej: „wnioskodawca”) o wyłączenie – z powołaniem m.in. art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. – SSN Janusza Niczyporuka od rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I NWW 148/25. W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie wnioskodawca podniósł okoliczności dotyczące, w jego ocenie, wadliwej procedury powołania sędziego objętego wnioskiem Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NWW 148/25 2 W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie sformułował konkretnych zarzutów podnoszących okoliczności wskazujące na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego lub niezależności sądu. Rozpatrywany wniosek wiąże się z ogólnym stwierdzeniem, że wskazany w nim sędzia został wyłoniony w procedurze konkursowej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w myśl obowiązujących regulacji ustawowych. Ustawa o Sądzie Najwyższym przesądza jednoznacznie, że niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy, zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3 u.SN). W konsekwencji wniosek narusza art. 29 § 3 u.SN, jak również art. 29 § 4 u.SN, który przesądza, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy podawania w wątpliwość niezawisłości lub bezstronności sędziego. Te regulacje ustawowe stanowią normatywną konsekwencję art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP, co wynika wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., P 22/19, który przesądził, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 k.p.k., w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP. Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Oznacza to, że wiążą wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, a więc zarówno strony i uczestników postępowania, jak również organy stosujące prawo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., I NKRS 34/21, pkt 5). Instytucja wyłączenia sędziego ze względu na okoliczności mogące wywoływać wątpliwości co do sposobu realizowania przez sędziego przyznanej mu władzy sądzenia, ma charakter gwarancji procesowej dotyczącej rozpatrywania konkretnej sprawy i odnoszącej się do konkretnego postępowania. Jest ona zatem I NWW 148/25 3 każdorazowo uzależniona od istnienia i oceny okoliczności faktycznych, które w danych warunkach mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez danego sędziego. W konsekwencji niedopuszczalne jest formułowanie zastrzeżeń o generalnym braku niezawisłości danego sędziego, jeżeli są one oderwane od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Rozpatrywany wniosek o wyłączenie sędziego nie wiąże się ani z okolicznościami postępowania, w ramach którego został sformułowany, ani, tym bardziej, z postawą czy działaniem sędziego, którego dotyczy. Tym samym, na podstawie art. 26 ust. 3 u.SN, oraz art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario wykładanego zgodnie z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. [K.O.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 29 § 3art. 29 § 4art. 179art. 144 ust. 3art. 41 § 1art. 9aart. 190 ust. 1art. 26 ust. 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy