I NWW 175/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-07
Skład orzekający: Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz delegowania sędziów, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też przez sąd niższej instancji, w świetle postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, opierając się na postanowieniu Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie C-204/21, które zobowiązało Polskę do zawieszenia stosowania przepisów przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. W ocenie Sądu Najwyższego, postanowienie TSUE powinno być wykonane przez wszystkie organy państwa, w tym organy wymiaru sprawiedliwości, poprzez przekazanie sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku z pominięciem wskazanych przepisów.Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda M. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Katowicach, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz delegowania sędziów. Sąd Okręgowy w Katowicach przedstawił te wnioski Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Wnioskodawca wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego został złożony w trybie art. 49 § 1 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek M. J. do rozpoznania według właściwości Sądowi Okręgowemu w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 175/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie z powództwa M. J. przeciwko P. Z. o zapłatę, na skutek wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach R. K. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach, sygn. III Ca 208/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 7 grudnia 2022 r., stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek M. J. do rozpoznania według właściwości Sądowi Okręgowemu w Katowicach. UZASADNIENIE W pismach z 29 stycznia 2022 r. oraz z 12 maja 2022 r. pełnomocnik powoda M. J. (dalej: „wnioskodawca”) złożył wniosek ewentualny o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Katowicach: J. A., […] od rozpoznania sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach. W uzasadnieniu pisma wnioskodawca podniósł, że rozpoznanie sprawy przez sędziego powołanego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, może doprowadzić do orzekania przez osoby nieuprawnione.
2 Wnioskodawca wniósł również o wyłączenie od orzekania w zakresie zażalenia sędziów delegowanych do Sądu Okręgowego w Katowicach z sądów niższej instancji. Jego zdaniem delegowanie sędziów jest niezgodne z prawem wspólnotowym Unii Europejskiej. Postanowieniem z 31 maja 2022 r. (III Ca 208/22) Sąd Okręgowy w Katowicach, na podstawie art. 26 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 ze zm., dalej: „u.SN”) przedstawił wnioski o wyłączenie sędziego, zawarte w powyższych pismach, Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Na podstawie zarządzenia z 19 września 2022 r., pismem z 29 września 2022 r., zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie, czy z uwagi na podniesione zarzuty, wnosi on o rozpoznanie tego wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i nast. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm.). Pismem z 24 października 2022 r. wnioskodawca wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego został złożony w trybie art. 49 § 1 k.p.c. Dodał, że dopiero w przypadku negatywnego rozpoznania wniosku o wyłączenie, strona wnosi w drugiej kolejności o przeprowadzenie zarówno w postępowaniu zasadniczym, jak i w niniejszym postępowaniu przed Sądem Najwyższym testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42a § 3 p.u.s.p. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C-204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w tej sprawie, m.in. do zawieszenia stosowania art. 26 §§ 2, 4-6 i art. 82 §§ 2-5 u.SN, w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 190 ze zm.), przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
3 Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu. W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinna polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Podstawą przekazania Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosku powoda M. J. o wyłączenie od rozpoznania sprawy wskazanych sędziów Sądu Okręgowego w Katowicach był przepis art. 26 § 2 u.SN. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, jako sądowi właściwemu zarówno w zakresie art. 49 § 1 k.p.c., jak i art. 42a § 3 p.u.s.p.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 264/22 2023-02-16Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- I NWW 162/22 2023-02-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który został przekazany do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien zostać rozpoznany przez Sąd Najwyższy w świetle postanowienia Wiceprezesa Trybu…
- I NWW 117/21 2022-11-29Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też przez sąd powszechny, w świetle postanow…
- I NWW 43/22 2022-11-03Czy wniosek o wyłączenie sędziego, przekazany Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien być rozpoznany przez Sąd Najwyższy, c…
- I NWW 147/22 2022-12-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego, przekazany Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien zostać rozpoznany przez Sąd Najwyższy, czy przekaza…
Powołane przepisy
art. 26art. 26 § 2art. 42a § 3art. 49 § 1 KPCart. 82art. 10§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy