I NWW 18/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-01

Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Antoniego Bojańczyka, Marka Motuka, Igora Zgolińskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzucie niezgodności z prawem procedury ich powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Taki wniosek nie mieści się w granicach formalnej kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego A. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego z uwagi na rzekomo niezgodną z prawem procedurę ich powołania. W uzasadnieniu wskazano, że sędziowie ci nie gwarantują prawa do bezstronnego procesu i nie są sędziami w rozumieniu prawa europejskiego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 18/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie wniosku A. G. skazanego z art. 258 § 3 k.k., i in. w przedmiocie wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka, Marka Motuka i Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie o sygn. IV KK 722/19, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 grudnia 2022 r., na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 19 stycznia 2022 r. (data prezentaty) wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek obrońcy A. G. o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Marka Motuka oraz SSN Igora Zgolińskiego, od udziału w sprawie o sygn. IV KK 722/19 zawisłej przed Sądem Najwyższym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż: „procedura powołania Sędziów Sądu Najwyższego, którą przeszli m.in. Sędziowie w stosunku, do których składany jest wniosek o wyłączenie, nie gwarantuje skazanemu prawa do bezstronnego procesu przed niezawisłym Sądem, a Sędziowie ci nie są sędziami w rozumieniu prawa europejskiego - konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności obywatelskich i proces prowadzony z ich udziałem stanowi naruszenie art. 6 wymienionej konwencji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut sprowadza się wyłącznie do kwestii powołania sędziów. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Konsekwentnie rozpatrzenie sformułowanego przez obrońcę A.G. wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20). Do analogicznych wniosków prowadzi również analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). 3 Trybunał oceniając dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wielokrotnie podkreślał, że co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka. Domniemanie to może zostać obalone, jeżeli prawomocne orzeczenie sądowe wydane przez sąd krajowy lub międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia lub sędziowie orzekający jako sąd nie są sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (z ostatnich zob. wyroki Trybunału z 13 października 2022 r. w sprawach C-355/21 oraz C-698/20). W niniejszej sprawie obrońca A. G. nie wskazał ani tym bardziej nie wykazał, aby w stosunku do sędziów należących do składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy IV KK 722/19 wydano takie prawomocne orzeczenie sądowe. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 258 § 3 KKart. 26 § 3art. 6art. 26 § 2art. 267art. 19 ust. 1art. 47§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy