I NWW 40/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-06-03
Skład orzekający: Adam Redzik, Dariusza Pawłyszcze
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, gdy zarzut dotyczy braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-204/21R. TSUE zakwestionował wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego, gdy zarzut obejmuje brak niezależności lub niezawisłości. W związku z tym, rozpoznawanie takich wniosków powinno odbywać się na zasadach ogólnych, według właściwości wynikającej z przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Powód wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od orzekania w innej sprawie, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz Konwencji o ochronie praw człowieka. Wniosek został przekazany do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał go do rozpoznania Sądowi Najwyższemu - Izbie Cywilnej.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 40/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z powództwa S. N. przeciwko M. H. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 12 maja 2021 r.sygn. akt V ACz 29/21, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 3 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosku Powoda o wyłączenie SSN Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 1401/22, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje do rozpoznania Sądowi Najwyższemu - Izbie Cywilnej. UZASADNIENIE Wnioskiem z 7 lutego 2023 r. pełnomocnik powoda wniósł na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 50 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Katy Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności o wyłączenie SSN Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 1401/22.
I NWW 40/23 2 Wniosek pełnomocnika powoda o wyłączenie SSN Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 1401/22 został przekazany Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego pismem z 16 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W ocenie Sądu Najwyższego wniosek złożony przez Stronę w trybie art. 49 § 1 k.p.c. powinien zostać rozpoznany w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego jako właściwej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21R, w pkt 4 orzekł, że przyjmując i utrzymując w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 i art. 82 §§ 2-5 ustawy o Sądzie Najwyższym, w brzmieniu nadanym ustawą z 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, jak również art. 10 tej ustawy, przekazujące do wyłącznej właściwości Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych, jak również na mocy art. 267 TFUE i zasady pierwszeństwa prawa UE. W wyroku zakwestionowano więc – przewidzianą we wskazanych przepisach – wyłączną właściwość Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach z wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Wobec powyższego przyjąć należy, że rozpoznawanie wniosków i oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego, w tym również obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, powinno się odbywać na zasadach ogólnych, według właściwości wynikającej z przepisów proceduralnych.
I NWW 40/23 3 Mając na uwadze wyrok TSUE z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21R oraz wskazaną we wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika podstawę prawną, należało uznać, że Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwy do rozpoznania wniosku powoda o wyłączenie SSN Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 1401/22. W powyższych okolicznościach, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. w zw. z art 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek Sądowi Najwyższemu – Izbie Cywilnej jako właściwej. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 26/24 2024-02-27Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle orzecz…
- I NWW 364/23 2023-10-26Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który nie zawiera zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle or…
- I NWW 238/24 2024-12-30Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzucie braku niezależności lub niezawisłości sędziego, w świetle orze…
- I NWW 254/24 2024-10-22Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, gdy zarzut dotyczy braku niezależności lub niezawisłości sędziego, w świet…
- I NWW 214/23 2023-07-27Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku sędziego o wyłączenie od orzekania, jeśli wniosek ten nie zawiera zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłoś…
Powołane przepisy
art. 49 § 1 KPCart. 50 § 1 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 49 § 1 KPCart. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 267
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy