I NWW 419/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-13
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Jacka Widło, Jacek Widło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezależności sądu i niezawisłości sędziego z powodu sposobu powołania na urząd, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, jeżeli wniosek ten obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wnioskodawca, powołując się na wyrok ETPCz, zakwestionował zgodność z prawem własnego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, co stanowiło podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 474/23, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Wnioskodawca argumentował, że orzeczenie wydane przez sąd, w którego skład wchodzi sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w określonym trybie, może naruszać standard sądu ustanowionego ustawą (art. 6 Konwencji). Wnioskodawca upatrywał w tym ryzyko nieważności postępowania i powstania roszczeń odszkodowawczych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 419/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z powództwa K. K. i R. K. przeciwko S. W. o ochronę dóbr osobistych na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2023 r., na skutek wniosku sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło o wyłączenie od orzekania w sprawie I CSK 474/23 zawisłej przed Sądem Najwyższym pozostawia wniosek bez rozpoznania. [SOP] UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Jacek Widło pismem z 27 września 2023 r. powołując się na art. 51 k.p.c. (wskazując, że możliwe jest odpowiednie stosowanie art. 48-49 k.p.c. i odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z 25 listopada 2021, CSKP 524/21) wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 474/23. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy wniosek składa z uwagi na treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19), z którego wynika, że orzeczenie wydane przez Sąd, w składzie którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r.
I NWW 419/23 2 poz. 3), narusza standard z art. 6 Konwencji (sądu ustanowionego ustawą). Powoduje to, zdaniem wnioskodawcy, poważne ryzyko traktowania orzeczenia wydanego w takiej sytuacji jak w warunkach nieważności postępowania oraz ryzyko powstania roszczeń odszkodowawczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1093, dalej jak: „u.SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Sędzia Sądu Najwyższego Jacek Widło we wniosku mającym za przedmiot wyłączenie go od rozpoznania sprawy I CSK 474/23 odwołał się do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r., (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19). W ostatecznym rozrachunku uznać należy, że wniosek SSN Jacka Widło odnosi się bezpośrednio do kwestii związanych z realizacją konwencyjnego standardu niezawisłego i bezstronnego sądu, a zatem kwestii „niezależności sądu” i „niezawisłości sędziego”. Wnioskodawca upatruje możliwości naruszenia standardu z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. na skutek jego zasiadania w składzie orzekającym z uwagi na okoliczność, że na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany
I NWW 419/23 3 na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Argumentacja wnioskodawcy jest skąpa, gdyż ogranicza się do kontestowania zgodności z prawem własnego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wobec jednoznacznej redakcji art. 26 § 3 u.SN zdumienie budzi przedmiot i uzasadnienie wniosku sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło. Jego autor powinien być świadom, że wniosek w tym brzemieniu jako przedmiotowo niedopuszczalny nie mógł wywołać zamierzonego skutku. Należy mieć na względzie, że przyczynił się on jedynie do spowolnienia dynamiki postępowania I CSK 474/23, co stanowi realne zagrożenie dla zachowania standardu prowadzenia tego postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki. Takie działanie może rodzić poważne konsekwencje dla stron postępowania i prowadzić do naruszenia nie tylko przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75), ale także art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284), czy art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. Nr 38, poz. 168). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak w sentencji. Zdaniem Sądu Najwyższego, SSN Jacek Widło powinien rozważyć złożenie urzędu sędziego, skoro sam kontestuje własne powołanie oraz uważa, że podejmowana przez niego aktywność orzecznicza stanowi poważne ryzyko traktowania jego orzeczeń jako wydanych „w warunkach nieważności postępowania”. [ms]
I NWW 419/23 4
Powiązane orzeczenia
- I NWW 445/23 2023-12-06Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezależnego sądu z uwagi na sposób powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I NWW 108/23 2023-04-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezależności sądu i niezawisłości sędziego wynikającego z wyroku ETPC, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ust…
- I NWW 23/24 2024-02-14Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezawisłego i bezstronnego sądu z uwagi na sposób powołania na urząd, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw…
- I NWW 309/23 2023-09-26Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na kwestionowaniu własnego powołania na urząd sędziego w kontekście wyroku ETPCz, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 i § 3 ustawy o Sąd…
- I NWW 134/23 2023-05-31Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na wyroku ETPCz kwestionującym procedurę powoływania sędziów, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 i 3…
Powołane przepisy
art. 51 KPCart. 48art. 6art. 26 § 2art. 26 § 3art. 14 ust. 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy