I NWW 43/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-13
Skład orzekający: Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest definitywne i rozstrzyga kwestię jego statusu jako sędziego, a prawidłowość procedury powołania Krajowej Rady Sądownictwa była przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, którego orzeczenia są wiążące.Stan faktyczny
Pełnomocnik uczestników wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z uwagi na rzekomo wadliwą procedurę powołania, związaną z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie. Sprawa została przekazana do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 43/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z wniosku Z. K. z udziałem T. M., P. M., H. D. i J. K. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościu z 29 grudnia 2022 r. o sygn. I Ca 523/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2024 r., w przedmiocie wniosku pełnomocnika uczestników T. M. i P. M. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Joanny Misztal-Koneckiej od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym o sygn. I CSK 1945/23, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 5 lutego 2024 r. pełnomocnik uczestników T. M. i P. M., których miejsce pobytu nie jest znane jako kurator procesowy, na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c., wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Joanny Misztal-Koneckiej od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym o sygn. I CSK 1945/23. Zarządzeniem z 13 lutego 2024 r. sprawę przekazano do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
I NWW 43/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Joanny Misztal-Koneckiej od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym o sygn. I CSK 1945/23 pozostawiono bez rozpoznania. Analiza treści wniosku przekonuje, że powinien on być procedowany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „ustawa o SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 ustawy o SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy o SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Osią argumentacji użytej we wniosku uczyniono w ocenie wnioskodawcy wadliwą procedurę powołania sędziego Sądu Najwyższego Joanny Misztal-Koneckiej, z uwagi na udział w niej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Przypomnieć należy, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów nie ma możliwości kwestionowania prawidłowości powołania sędziego przez Prezydenta RP (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r., I NWW 130/21). Powołanie przez Prezydenta RP rozstrzyga w sposób definitywny kto jest sędzią (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2023 r., I NWW 191/21). Tak powołany sędzia jest prawidłowo umocowany do wykonywania czynności orzeczniczych.
I NWW 43/24 3 Podkreślić należy, że procedura powołania Krajowej Rady Sądownictwa, a tym samym jej pozycji ustrojowej, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej przeprowadzonej przez Trybunał Konstytucyjny. W efekcie kontroli konstytucyjnej, przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18, uznane zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Są nimi związane zatem wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, w tym także organy stosujące prawo (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2022 r., I NWW 142/22). Skutki rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wiążą zatem także Sąd Najwyższy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2018 r., III PK 71/17). Na marginesie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy zobowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa, co wprost wynika z wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady legalizmu. Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny: „legalizmem działania organów władzy publicznej jest stan polegający na tym, że organy te są tworzone w drodze prawnej i działają na podstawie i w granicach prawa, które określa ich zadania i kompetencje oraz tryb postępowania. Prowadzi to do wydawania rozstrzygnięć w przepisanej przez prawo formie, opartych na należytej podstawie prawnej i w zgodności z wiążącymi dany organ przepisami materialnymi” (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2011 r., K 35/08, OTK-A 2011, nr 2, poz. 10). W świetle tak określonych reguł jednoznacznie wynika, że każdy organ władzy publicznej zobowiązany jest do stosowania obowiązujących przepisów prawa, dopóki nie zostaną one uchylone w przewidziany prawem sposób, a więc przez odpowiednio umocowany do tego organ działający w granicach przyznanych mu kompetencji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 ustawy o SN orzekł jak w sentencji.
I NWW 43/24 4 [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 235/23 2023-06-30Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który kwestionuje sam fakt powołania sędziego lub jego umocowanie do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I NWW 174/23 2023-07-12Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie wadliwości jego powołania, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego?
- I NWW 371/23 2023-10-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzut braku niezawisłości sędziego, ale jednocześnie zawiera ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania, powinien zostać pozostawiony be…
- I NWW 22/23 2024-11-29Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzucie wadliwego powołania sędziego w wyniku procedury konkursowej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., podlega rozpoznani…
- I NWW 258/23 2023-09-04Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 49 § 1 KPCart. 26 § 2art. 26 § 3art. 187 ust. 1art. 2art. 10 ust. 1art. 173art. 186 ust. 1art. 190 ust. 1art. 7§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy