I NWW 442/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-03-26
Skład orzekający: Adam Redzik, Jacka Widłę, Jacek Widło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który powołuje się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczący statusu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami nowelizującymi, powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie, jeśli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od orzekania w sprawie na jego własne żądanie, uznając, że okoliczności wskazane przez sędziego, w tym powołanie się na wyrok ETPCz dotyczący statusu sędziów, mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że choć żądanie sędziego nie jest wiążące, dostrzeżenie przez niego możliwości powstania wątpliwości co do bezstronności stanowi argument przemawiający za wyłączeniem, chyba że istnieją podstawy do odmowy.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 755/23. Jako podstawę podał wyrok ETPCz w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, wskazując, że orzeczenie wydane przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek nowej KRS narusza art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sędzia obawiał się, że jego udział w sprawie może prowadzić do nieważności postępowania i roszczeń odszkodowawczych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Jacka Widłę od orzekania w sprawie I CSK 755/23.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 442/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z powództwa P.K. i K.S. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, ewentualnie o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 30 września 2022 r. sygn. akt I ACa 525/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 26 marca 2024 r., w przedmiocie wniosku sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 755/23, wyłącza SSN Jacka Widłę od orzekania w sprawie I CSK 755/23. UZASADNIENIE Wnioskiem z 23 listopada 2023 r. SSN Jacek Widło zwrócił się o wyłączenie od orzekania w sprawie I CSK 755/23. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r. w połączonych sprawach nr 49868/19 i nr 57511/19 (Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce), orzeczenie wydane przez sąd, w którego składzie uczestniczy sędzia powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami powyższej ustawy nowelizującej,
I NWW 442/23 2 narusza standard przewidziany w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Okoliczność ta, w ocenie sędziego Jacka Widły, rodzi poważne ryzyko potraktowania rozstrzygnięcia z jego udziałem jako orzeczenia wydanego w warunkach nieważności postępowania oraz powstania roszczeń odszkodowawczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że żądanie przez sędziego wyłączenia od rozpoznania sprawy (art. 49 § 1 k.p.c.), zawarte w zawiadomieniu o przyczynie wyłączenia (art. 51 k.p.c.), nie jest wiążące dla sądu. Podnosi się także, iż autorytet i znaczenie stanowiska sędziego co do podstaw jego wyłączenia, które powodują, że dostrzeżenie przez sędziego składającego zawiadomienie możności powstania uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności należy traktować jako argument przemawiający na rzecz wyłączenia - z zastrzeżeniem sytuacji, w których okoliczności wskazywałyby, że zawiadomienie może wynikać z niechęci do orzekania w konkretnej sprawie lub podane fakty jasno wybiegałyby poza krąg okoliczności mogących usprawiedliwiać obiektywną obawę braku bezstronności (postanowienie Sądu Najwyższego z 1 lutego 2024 r., I CSK 286/23). Biorąc pod uwagę powyższe oraz oceniając, że nie zachodzą przesłanki do odmowy wyłączenia sędziego Jacka Widły od rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy I CSK 755/23. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. P.Sz. [ms]
I NWW 442/23 3
Powiązane orzeczenia
- I NWW 72/24 2024-03-26Czy sędzia powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie, jeśli powołuje się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczący sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami…
- I NWW 96/23 2023-04-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na wyroku ETPCz dotyczącym statusu sędziów powołanych na wniosek nowej KRS, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy też powinien zostać poz…
- I NWW 339/23 2023-09-27Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na treści wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego statusu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, mieści się w zakresie kognicji I…
- I ZO 27/23 2023-05-31Czy oświadczenie sędziego o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy, oparte na sposobie jego powołania na urząd sędziego w kontekście orzecznictwa ETPCz, może stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania?
- V KB 97/25 2026-01-09Czy sędzia Sądu Najwyższego, który sam składa wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie ze względu na okoliczności związane z jego powołaniem na urząd, powinien zostać wyłączony od rozpoznania tej sprawy?
Powołane przepisy
art. 6art. 49 § 1 KPCart. 48 KPCart. 51 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy