I NWW 77/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-11-18

Skład orzekający: Leszek Bosek, Małgorzata Manowska, Marcin Krajewski, Joanna Misztal-Konecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz braku bezstronności, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
Ratio decidendi
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwa do rozpoznawania wniosków dotyczących wyłączenia sędziego, jeżeli zarzuty dotyczą braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Jednakże, wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.s.n.). W sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego stał się bezprzedmiotowy z uwagi na jego wcześniejsze wyłączenie w innym postępowaniu, Sąd Najwyższy umarza postępowanie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Zarzuty dotyczyły powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. oraz braku bezstronności jednego z sędziów. Sąd Najwyższy ustalił, że jeden z wnioskowanych sędziów został już wyłączony od rozpoznania sprawy w innym postępowaniu, a skład orzekający został zmieniony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 77/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie wniosku Prokuratury Regionalnej w W. z udziałem W. i innych o wpis o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Kamila Zaradkiewicza, Jacka Greli., Tomasza Szanciły ze składu orzekającego w sprawie I CSK (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 listopada 2020 r., umarza postępowanie. UZASADNIENIE Pismami z 20 sierpnia 2020 r. skarżąca kasacyjnie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „P.” (wcześnie E. sp. z o.o. w W.) wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. I CSK 630/18 SNN: Jacka Greli, Tomasza Szanciły oraz Kamila Zaradkiewicza. W odniesieniu do sędziów Jacka Greli i Tomasza Szanciły podniosła tożsame zarzuty odnoszące się do powołania ich na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), co ma świadczyć w świetle uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 o sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Także w odniesieniu do sędziego Kamila Zaradkiewicza powyższe zarzuty zostały podniesione, a nadto skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty koncentrujące się na braku jego bezstronności wobec sprawowania funkcji Dyrektora Departamentu Prawa Administracyjnego w Ministerstwie Sprawiedliwości i 2 uczestnictwa w sprawie dotyczącej nieruchomości będącej przedmiotem sporu w sprawie kasacyjnej i pozostającej własnością skarżącej spółki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2019, poz. 825 z późn. zm., dalej: u.s.n.), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Stosownie do art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Przepis art. 26 § 2 u.s.n. ustanawia zatem właściwość Sądu Najwyższego-Izby Kontroli i Spraw Publicznych we wpadkowym postępowaniu w przedmiocie wyłączenia sędziego. Wniosek ten podlega rozpoznaniu „na zasadach określonych w odrębnych przepisach”, a więc w sprawach cywilnych – na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym w szczególności w art. 48-54 k.p.c. Jednak wniosek taki należy do właściwości Sądu Najwyższego tylko wówczas, gdy jest oparty na wymienionych w art. 26 § 2 u.s.n. podstawach (1) braku niezależności sądu lub (2) braku niezawisłości sędziego. Jak tłumaczy się w orzecznictwie, chodzi tu o zarzuty odnoszące się do okoliczności związanych z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości w ogólności, w tym do braku niezależności sądu wobec organów pozasądowych, braku samodzielności sędziego wobec władz i innych organów sądowych czy braku niezależności od wpływu 3 czynników społecznych i politycznych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 maja 2020 r., I NWW 9/20 oraz z 3 czerwca 2020 r., I NWW 28/20). Sąd Najwyższy rozpoznając wnioski ustalił z urzędu, że postanowieniem SN – Izby Cywilnej z 25 sierpnia 2020 r. SNN Kamil Zaradkiewicz został wyłączony od rozpoznania sprawy, a zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Cywilnej SN z 3 września 2020 r. wyznaczono do rozpoznania sprawy skład orzekający w osobach: SSN Małgorzata Manowska, SSN Marcin Krajewski, SSN Joanna Misztal-Konecka. Wobec powyższego wnioski o wyłączenie sędziów Jacka Greli, Tomasza Szanciły i Kamila Zaradkiewicza, przekazane do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, stały się bezprzedmiotowe. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 379 pkt 4 KPCart. 26 § 2art. 26 § 3art. 48§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy