I NWW 96/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-12-08
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzutach braku jego bezstronności, a nie braku niezawisłości lub niezależności sądu, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzutach braku jego bezstronności, wynikających z podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziego, nie mieści się w zakresie właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, określonej w art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepis ten dotyczy wyłącznie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, których podstawą są zarzuty braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Wnioski oparte na innych podstawach, w tym na braku bezstronności, podlegają rozpoznaniu przez sąd powszechny na ogólnych zasadach.Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w R. od orzekania w sprawie cywilnej. Jako podstawę wniosku wskazał uzasadniony brak obiektywizmu, obawę o stwarzanie utrudnień w dostępie do sądu, stronniczość sędziego, a także fakt złożenia przez powoda zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziego. Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 96/20 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa P. D. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Powiatowej Policji w S. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 grudnia 2020 r., wniosku powoda o wyłączenie sędziego sądu okręgowego M. M. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w R., sygn. akt I C (…), przekazuje wniosek Sądowi Okręgowemu w R.. UZASADNIENIE Wnioskiem z 20 października 2020 r. (data prezentaty) powód P. D. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w R. M. M. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w R., sygn. akt I C (…), ze względu na uzasadniony brak obiektywizmu, obawę o stwarzanie utrudnień w dostępie do sądu, stronniczość, a także w związku z postępowaniem sędziego w sprawie I C (…). W uzasadnieniu powód podniósł, że w sprawie sygn. akt I C (…) złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełniania przestępstwa przekroczenia uprawnień i nadużycia stanowiska oraz sfałszowania protokołu. Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa, na co powód wniósł zażalenie. W ocenie powoda zasadne jest wyłączenie sędziego lub zawszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zażalenia w sprawie karnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. 2019, poz. 825 ze zm., dalej: u.SN) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W ten sposób ustawodawca przekazał do właściwości Sądu Najwyższego jedynie takie wnioski o wyłączenie sędziego (art. 48-53 k.p.c.) albo o oznaczenie sądu (art. 44, 45 k.p.c.), wniesione w sprawach cywilnych, których podstawą są zarzuty dotyczące braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Pozostałe wnioski o wyłączenie sędziego albo oznaczenie sądu, oparte na innych podstawach, podlegają rozpoznaniu przez sąd powszechny lub Sąd Najwyższy, którego właściwość jest ustalana na podstawie odpowiednich przepisów k.p.c. (art. 44 § 1, 45 § 1, 52 § 1 k.p.c.). O kwalifikacji wniosku, jako należącego do właściwości Sądu Najwyższego, przesądza zatem to, jakie zarzuty są podnoszone wobec sędziego lub sądu. W konsekwencji o tym, czy wniosek podlega rozpoznawaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN decyduje treść wniosku, w tym w szczególności jego uzasadnienie. Zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego musi mieć wobec tego uzasadnienie w treści wniosku, przy czym nie należy mylić go z zarzutem bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.). Z tego względu decyzja o przekazaniu wniosku do rozpoznania Sądowi Najwyższemu powinna być poprzedzona wnikliwą analizą treści wniosku strony lub oświadczenia sędziego. W niniejszej sprawie wątpliwości, co do bezstronności sędziego, wnioskodawca upatruje w tym, że złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełniania przestępstwa przekroczenia uprawnień i nadużycia stanowiska oraz sfałszowania
3 protokołu przez sędziego M. M. Uzasadnienie wniosku odwołuje się więc bez wątpienia do okoliczności, które w świetle art. 49 § 1 k.p.c. mogą ewentualnie wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej sprawie. Nie są to natomiast okoliczności odnoszące się do braku niezawisłości sędziego albo braku niezależności sądu, o jakich mowa w art. 26 § 2 u.SN. Zbadanie podniesionych we wniosku zarzutów mieści się zatem w kognicji sądu, rozpoznającego wniosek o wyłączenie sędziego na ogólnych zasadach. Z tego względu Sąd Najwyższy, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego M. M., przekazał na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 u.SN i art. 52 § 1 k.p.c. wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 81/20 2020-10-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach braku bezstronności i niewłaściwego zachowania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 u…
- I NWW 20/23 2023-04-28Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach braku bezstronności, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?
- I NWW 71/20 2021-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziów oparty na zarzutach braku bezstronności, a nie braku niezawisłości lub niezależności sądu, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na po…
- I NWW 49/20 2020-07-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzucie braku bezstronności sędziego, a nie na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwycza…
- I NWW 350/23 2023-10-04Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku jego bezstronności wynikającej z krytyki mediów (w których zatrudnieni są pozwani) wobec procedury nominacyjnej sędziego, podlega rozpoznaniu p…
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 48art. 44art. 44 § 1art. 49 KPCart. 49 § 1 KPCart. 200 § 14 KPCart. 52 § 1 KPC§ 2§ 1§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy