I NWW 99/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-06-27

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na kwestionowaniu procedury nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy też powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Argumentacja oparta na kwestionowaniu procedury nominacyjnej przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, zwłaszcza gdy sama procedura została uznana za zgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, a uchwała Sądu Najwyższego powołana przez wnioskodawcę utraciła moc normatywną w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Koninie, argumentując wadliwość procedury nominacyjnej przeprowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa. Wnioskodawca powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego uznała, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ obejmuje ocenę zgodności z prawem powołania sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek powoda o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 99/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z powództwa K. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2024 r., na skutek wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Koninie X.Y. od orzekania w sprawie o sygn. akt I C 1/24 zawisłej przed Sądem Okręgowym w Koninie pozostawia wniosek bez rozpoznania. [SOP] UZASADNIENIE Pełnomocnik powoda adw. R.M. pismem z dnia 12 marca 2024 r. na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 50 § 1 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c. złożył wniosek o wyłączenie sędzi X.Y. od orzekania w sprawie o sygn. akt I C 1/24 zawisłej przed Sądem Okręgowym w Koninie. W uzasadnieniu wskazał, że sędzia X.Y. została wskazana przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) jako kandydat na sędziego SO w Koninie., I NWW 99/24 2 pomimo braku poparcia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Apelacji Poznańskiej, które niemal jednomyślnie udzieliło poparcia jej kontrkandydatowi na to stanowisko. To samo Zgromadzenie przegłosowało też stanowisko, by nie udzielać poparcia kandydaturze sędzi X.Y. Mimo tego KRS nominowała sędzię X.Y., którą następnie w kwietniu 2019 roku Prezydent powołał na sędziego Sądu Okręgowego w K.. Pełnomocnik powoda powołał się również na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNk 2020, z. 2, poz. 7). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego Sądu Okręgowego w Koninie X.Y. Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.SN). Pełnomocnik powoda nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów mających świadczyć o braku niezawisłości sędziego Sądu Okręgowego w Koninie X.Y. lub braku jego niezależności. Osią argumentacji zgłoszonego wniosku jest kontestowanie procedury konkursowej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa, a ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o I NWW 99/24 3 zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Kluczowa jest okoliczność, że kwestionowana przez pozwaną procedura była przedmiotem kontroli konstytucyjności przeprowadzonej przez jedyny umocowany konstytucyjnie do tego organ, jakim jest Trybunał Konstytucyjny. W efekcie tej kontroli, regulacje te, wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18 uznane zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Przy czym należy nadmienić, że zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Oznacza to, że wiążą wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, a więc zarówno strony i uczestników postępowania, jak również organy stosujące prawo. Odnosząc się do przywołanej przez wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 wskazać należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wiąże zaś bezpośrednio zarówno wszystkie składy sędziowskie sądów powszechnych, jak i wszystkie składy sędziowskie Sądu Najwyższego. Wobec czego zaznaczyć należy, że uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 utraciła swój walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją RP. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak w sentencji. M.L. [a.ł] I NWW 99/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 § 1 KPCart. 50 § 1 KPCart. 52 § 1 KPCart. 26 § 2art. 26 § 3art. 187 ust. 1art. 2art. 10 ust. 1art. 173art. 186 ust. 1art. 190 ust. 1art. 179

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy