I NZ 11/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-05-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie nieistniejącego sporu sądowego między sędzią a stroną może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spór sądowy między sędzią a stroną, który w rzeczywistości nie istnieje, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Choć pozostawanie w sporze sądowym z stroną może przemawiać za wyłączeniem, nie jest to okoliczność, która per se uzasadnia wyłączenie, a ocena zależy od konkretnych okoliczności sprawy. W tym przypadku, ponieważ spór sądowy był nieistniejący, wniosek o wyłączenie został oddalony.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego, wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów, sam złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy. Powołał się na istnienie sporu sądowego między nim a stroną postępowania. Sąd Najwyższy ustalił jednak, że wskazany spór sądowy nie istnieje.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
I NZ 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Lemańska w sprawie ze skargi X.Y. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACz 380/21, na skutek zażalenia X.Y. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2022 r., w sprawie o sygn. I NSP 328/22 w przedmiocie wniosku SSN X.W. o wyłączenie od rozpoznania sprawy z wniosku X.Y. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 maja 2023 r., oddala wniosek. UZASADNIENIE Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 30 marca 2023 r. SSN X.W. został wyznaczony do rozpoznania, złożonego w sprawie I NZ 11/23, wniosku X.Y. o wyłączenie sędziów. W oświadczeniu z 4 kwietnia 2023 r., złożonym w trybie art. 49 § 1 k.p.c., SSN X.W. podniósł, że z treści pisma pełnomocnika X.Y. z 24 czerwca 2022 r. w sprawie […] wynika, że X.Y. pozwał go przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie […]. Zdaniem SSN X.W., pozostawanie w sporze sądowym z X.Y. stanowi okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Z tych przyczyn SSN X.W. wniósł o wyłączenie go od rozpoznania
I NZ 11/23 2 wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie I NZ 11/23, również z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żądanie SSN X.W. o wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja index suspectus, wynikająca z art. 49 § 1 k.p.c., służy zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że sędzia rozpoznający sprawę z udziałem strony, z którą pozostaje w sporze sądowym w innej sprawie, powinien złożyć wniosek o wyłączenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2012 r., IV CSK 441/11). Nie oznacza to jednak, zdaniem Sądu Najwyższego orzekającego w niniejszej sprawie, że w każdym przypadku tego rodzaju okoliczność uzasadnia per se wyłączenie sędziego składającego taki wniosek od rozpoznania danej sprawy. Niewątpliwie ocena w tym zakresie każdorazowo zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność pozostawania sędziego rozpoznającego sprawę w sporze sądowym ze stroną w innej sprawie może zatem przemawiać za zastosowaniem art. 49 k.p.c., ale nie musi. Co więcej, nie ulega wątpliwości, że złożenie przez sędziego żądania w trybie art. 49 k.p.c. o jego wyłączenie musi dotyczyć sytuacji, w której spór sądowy w innej sprawie między tym sędzią a stroną w rzeczywistości istnienie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w Sądzie Okręgowym w W. nie toczy się, ani nie toczyło się, żadne postępowanie sądowe z powództwa X.Y. o sygn. […] (zob. notatka urzędowa z 18 maja 2023 r.). Oznacza to, że spór, na który powołał się SSN X.W. w swoim oświadczeniu z 4 kwietnia 2023 r., ma charakter nieistniejący. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (K.B.)
I NZ 11/23 3
Powiązane orzeczenia
- I NSP 375/22 2023-01-17Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu?
- I NSP 132/23 2023-06-21Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od orzekania w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu?
- I NSP 42/23 2023-07-06Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od orzekania w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu?
- I NZ 36/23 2023-11-08Czy wniosek o wyłączenie sędziów w postępowaniu ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu?
- I NSP 328/22/3 2023-02-23Czy wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów Sądu Najwyższego w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 49 § 1 KPCart. 49 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy