I NZ 7/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-05-14

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w przedmiocie skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalne. Postępowanie ze skargi na przewlekłość postępowania ma charakter incydentalny i jednoinstancyjny, a przepisy prawa nie przewidują środka zaskarżenia od postanowień w tym przedmiocie, w tym wydanych przez Sąd Najwyższy. Ponadto, orzeczenia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu, a ustawa nie przewiduje w tym zakresie wyjątków.
Stan faktyczny
H. Ś. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę postanowieniem z dnia 12 marca 2024 r. Następnie H. Ś. wniósł pismo kwestionujące to postanowienie, domagając się uznania go za nieważne. Sąd Najwyższy rozpoznał to pismo jako zażalenie i postanowieniem z dnia 14 maja 2024 r. odrzucił je jako niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie H. Ś. jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

I NZ 7/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi H. Ś. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NSP 64/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 maja 2024 r., zażalenia H. Ś. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt I NSP 64/24 odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 marca 2024 r. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu skargi H. Ś. (dalej: „skarżący”) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACz 263/23, odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia Sądu Najwyższego skarżący w dniu 17 kwietnia 2024 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) wniósł pismo w którym kwestionował jego treść oraz żądał uznania go za nieważne i uznanie, że zostało wydane bez właściwej podstawy prawnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NZ 7/24 2 Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Po pierwsze, postępowanie prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), nie jest samodzielnym postępowaniem co do istoty sprawy. Postępowanie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało ukształtowane jako postępowanie incydentalne, oparte na modelu postępowania jednoinstancyjnego. Ani ustawa o skardze na przewlekłość postępowania, ani Kodeks postępowania cywilnego nie przewidują zatem środka zaskarżenia od postanowień w przedmiocie przewlekłości postępowania, co oczywiście dotyczy także postanowień Sądu Najwyższego w przedmiocie przewlekłości postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 23 marca 2006 r., III SPZP 3/05 – zasada prawna). Po drugie, zasadą konstytucyjną Rzeczypospolitej Polskiej jest, że orzeczenia Sądu Najwyższego sprawującego nadzór judykacyjny nad orzecznictwem sądów powszechnych, nie podlegają zaskarżeniu. Wyjątek od zasady musiałby zostać wyraźnie wskazany w ustawie. Kodeks postępowania cywilnego ani żadna inna ustawa nie ustanawiają takiego wyjątku. W szczególności przepis art. 3941 § 1 k.p.c. określa zamknięty katalog spraw, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Podstawy zażalenia na orzeczenie Sądu Najwyższego nie mogą także stanowić ogólne art. 3941a i art. 394 k.p.c. Po trzecie, w ocenie Sądu Najwyższego nie ma żadnych podstaw do uznania, że obowiązujące uregulowania ustawy o skardze na przewlekłość postępowania są niezgodne z Konstytucją RP. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania była badana przez Trybunał Konstytucyjny, który nie podzielił zarzutów skargi konstytucyjnej o niezgodności z Konstytucją RP jej uregulowań, wywodzonych z niedopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego rozstrzygającego o skardze na przewlekłość postępowania. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że „Art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. I NZ 7/24 3 o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 oraz z 2009 r. Nr 61, poz. 498) w związku z art. 3941 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.) jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 176 ust. 1 Konstytucji.” (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2015 r., SK 28/14). Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. s.h. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 1 KPCart. 3941aart. 394 KPCArt. 8 ust. 2art. 3941 § 2art. 45 ust. 1art. 78art. 176 ust. 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy