II NSK 18/23

Sygn. akt II NSK 18/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa U. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o stwierdzenie nadpłaty opłaty koncesyjnej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 lutego 2023 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13 października 2021 r., sygn. akt VII AGa 780/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od U. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 października 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie VII AGa 780/20 powództwa U. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o stwierdzenie nadpłaty opłaty koncesyjnej, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 24 lipca 2020 r., sygn. akt XVII AmE 405/18 oddalającego odwołanie powoda od decyzji pozwanego, (I) oddalił apelację oraz (II) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. 2 Skargą kasacyjną z 26 lutego 2022 r. U. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., zaskarżyła ww. wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne. Pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na skargę kasacyjną z 20 kwietnia 2022 r. wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako pozbawionej uzasadnionych postaw oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie spełniała ustawowych przesłanek koniecznych dla przyjęcia jej do rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W jego ocenie w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, polegające na ustaleniu „czy na gruncie § 4 ust. 3 rozporządzenia ws. opłat, w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1999 r. zmieniającym rozporządzenie ws. wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. nr 60, poz. 387), w zw. z art. 34 ust. 1 pr. en., obowiązek uiszczenia opłaty koncesyjnej, o której mowa w § 4 ust. 3 3 rozporządzenia ws. opłat, wynika z uzyskania koncesji rozumianego jako wydanie decyzji koncesyjnej, a co za tym idzie powstaje za dany rok w przypadku wydania nowej decyzji koncesyjnej, chociażby przedsiębiorca do czasu jej wydania prowadził tę samą działalność koncesjonowaną na podstawie poprzedniej decyzji koncesyjnej i uiścił już za dany rok opłatę koncesyjną, czy też obowiązek uiszczenia pierwszej opłaty koncesyjnej, o której mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia ws. opłat, należy wiązać wyłącznie z uzyskaniem koncesji w znaczeniu materialnym, tj. uprawnienia podmiotowego koncesjonariusza do wykonywania określonej działalności koncesyjnej, przez podmiot, który tym uprawnieniem wcześniej nie dysponował, a tym samym nie był wcześniej obowiązany do wnoszenia opłat koncesyjnych, w efekcie czego obowiązany jest on do wniesienia pierwszej opłaty koncesyjnej (będącej jednocześnie jedyną opłatą koncesyjną za dany rok) w terminie określonym w § 4 ust. 2 rozporządzenia ws. opłat.”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01; z 15 października 2002 r., III CZP 66/02). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż odpowiedź na stawiane pytanie znajduje się w wydanych przez Sąd Najwyższy wyrokach z dnia 21 września 2022 r., I NSKP 5/22 oraz z 18 października 2022 r. I NSKP 9/22, co przesądza, iż zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącego nie jest zagadnieniem nowym i zostało już rozwiązane przez Sąd Najwyższy. We wspomnianych judykatach zgodnie przyjęto, że przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja, wnoszą coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty ich działalności. Obowiązek wniesienia 4 opłaty koncesyjnej jest konsekwencją uzyskania koncesji. Jeżeli zatem w ciągu roku kalendarzowego, w którym wygasła poprzednia koncesja, przedsiębiorstwo energetyczne uzyska nową, kolejną koncesję na prowadzenie tej samej działalności koncesjonowanej, to zobowiązane jest do uiszczenia w tym konkretnym roku także opłaty za udzielenie nowej koncesji. Jakkolwiek przytoczone orzeczenia Sądu Najwyższego są późniejsze niż wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna, to uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i dokonana przezeń wykładnia prawa są zgodne z wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy. Z tych wszystkich względów, skarga kasacyjna nie spełniała ustawowej przesłanki koniecznej dla przyjęcia jej do rozpoznania. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (pkt 1 postanowienia), nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 98 i 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 265 ze zm.). Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.