II NSNc 36/26

II NSNc 36/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Wojciechowski Marek Molczyk (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z wniosku Gminy W. z udziałem A. G. o stwierdzenie nabycia spadku po S. O. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 października 2026 r. na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r., sygn. I Ns 1433/22: 1. odrzuca skargę nadzwyczajną; 2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Wałbrzychu w sprawie I Ns 1433/22 toczącej się z wniosku Gminy W. przy udziale A. G. o stwierdzenie nabycia spadku po S. O., postanowieniem z 23 listopada 2023 r. w punkcie I stwierdził, że spadek po S. O., synu R. i J., nr PESEL […], zmarłym dnia […] 2022 roku w W., ostatnio stale II NSNc 36/26 2 zamieszkałym w W., na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza w całości wnuczka A. G., córka M. i M., urodzona dnia […] 2018 roku w N. (Republika Federalna Niemiec). W punkcie II natomiast orzekł, że każda ze stron ponosi koszty postępowania stosownie do swojego udziału. Pismem z 1 kwietnia 2026 r. Prokurator Generalny (dalej także: „skarżący”), na podstawie art. 89 § 1 i § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „u.SN”), wniósł do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu skargę nadzwyczajną od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r., I Ns 1433/22: „z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, albowiem w wyniku wydania postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu I Wydział Cywilny z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I Ns 1433/22, doszło do naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz konstytucyjnego prawa do dziedziczenia, chronionego w ramach art. 64 ust. 2 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegającego na wydaniu przez Sąd orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. O. przez jego wnuczkę A. G., pomimo jego odrzucenia i w konsekwencji ustalenia nieprawidłowego kręgu spadkobierców ustawowych”, zaskarżając je w całości. Skarżący, na podstawie art. 89 § 1 pkt 1 i 2, art. 89 § 2, art. 89 § 3 u.SN, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie zasad wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w art. 2, 21 ust. 1, art. 64 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 486 z późn. zm.) w kontekście realizacji zasady bezpieczeństwa prawnego, a także naruszenie prawa do własności, prawa do dziedziczenia oraz prawa do sądu, polegającego na wydaniu przez Sąd nieprawidłowego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. O., zmarłym w dniu […] 2022 r. w W., na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, w całości przez wnuczkę A. G., pomimo odrzucenia spadku przypadającego jej z ustawy w dniu 26 sierpnia 2022 r. poprzez złożenie oświadczenia w tym zakresie przed notariuszem w formie aktu notarialnego, po uprzednim uzyskaniu zezwolenia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej A. G. zgodnie z postanowieniem z II NSNc 36/26 3 dnia 19 maja 2022 r., w sprawie o sygn. VI Nsm 1254/22, którym zezwolono wnioskodawcom M. G. i M. G. działającym w imieniu małoletniej A. G. na odrzucenie spadku po S. O., które uprawomocniło się w dniu 20 lipca 2022 r., pomimo złożenia oświadczenia w przepisanym terminie oraz przepisanej formie, których to czynności nie uwzględniono, co istotnie wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia sprawy z niezasadnym uznaniem, iż małoletnia A. G. pozostaje spadkobiercą ustawowym – czym naruszył prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z wymogami określonymi przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jako sprawiedliwości proceduralnej mającej zapewnić jej rzetelność prawa do sądu i wskazuje, że ww. orzeczenie pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej; 2. rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 1015 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 1018 § 3 k.c. oraz art. 121 ust. 4 k.c. w brzmieniu obowiązującym na dzień otwarcia spadku, tj. 29 stycznia 2022 r., poprzez przyjęcie, iż reprezentująca małoletnią uczestniczkę A. G. przedstawicielka ustawowa M. G. nie złożyła w terminie 6 miesięcy od dnia powzięcia wiedzy o podstawie dziedziczenia oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletnią, w sytuacji, gdy A. G. takie oświadczenie złożyła w terminie, bowiem pomiędzy powzięciem wiedzy o podstawie dziedziczenia, a złożeniem wymaganego oświadczenia przed notariuszem w formie aktu notarialnego z dnia 26 sierpnia 2022 r., konieczne było uzyskanie zgody Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie VI Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. VI Nsm 1254/22, na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej A. G., które toczyło się od dnia 31 marca 2022 r., kiedy złożono stosowny wniosek do dnia 20 lipca 2022 r., co zgodnie z treścią art. 121 ust. 4 k.c. spowodowało zawieszenie biegu terminu określonego w art. 1015 k.c., a zatem złożone aktem notarialnym oświadczenie z dnia 26 sierpnia 2022 r. o odrzuceniu spadku nastąpiło w 6 miesięcznym terminie ustawowym, co nie zostało przez sąd prawidłowo ocenione w zakresie ustalenia kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia po S. O. i doprowadziło Sąd a quo do wyprowadzenia nietrafnych wniosków jurydycznych i nieuprawnionego przyjęcia, iż pomimo odrzucenia spadku małoletnia A. G. dziedziczy po zmarłym S. O.; 3. rażące naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 670 § 1 k.p.c. w zw. z art. 677 § 1 k.p.c., polegającego II NSNc 36/26 4 na stwierdzeniu dziedziczenia przez wnuczkę A. G. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza w całości spadku po S. O., bez prawidłowego zbadania kręgu spadkobierców i niesłusznego przyjęcia, że reprezentująca małoletnią uczestniczkę A. G. przedstawicielka ustawowa M. G. nie złożyła w terminie 6 miesięcy od dnia powzięcia wiedzy o podstawie dziedziczenia oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletnią, w sytuacji, gdy A. G. takie oświadczenie złożyła w terminie, bowiem pomiędzy powzięciem wiedzy o podstawie dziedziczenia, a złożeniem wymaganego oświadczenia przed notariuszem w formie aktu notarialnego dnia 26 sierpnia 2022 r., musiała uzyskać zgodę Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy VI Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. VI Nsm 1254/22, na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej A. G., które toczyło się od dnia 31 marca 2022 r. do dnia 20 lipca 2022 r., co zgodnie z treścią art. 121 ust. 4 k.c. spowodowało zawieszenie biegu terminu określonego w art. 1015 k.c., a zatem złożone oświadczenie o odrzuceniu spadku nastąpiło w wymaganym terminie ustawowym, co nie zostało przez sąd prawidłowo ocenione w zakresie ustalenia kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia po S. O. i doprowadziło Sąd a quo do nieuprawnionego przyjęcia, iż pomimo odrzucenia spadku małoletnia A. G. dziedziczy po zmarłym spadkodawcy S. O. Na podstawie art. 91 § 1 oraz art. 95 pkt 1 u.SN skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r., sygn. I Ns 1433/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Pismem z 24 kwietnia 2026 r. stanowiącym odpowiedź na skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego, pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Pismem z 29 kwietnia 2026 r., stanowiącym odpowiedź na skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego, pełnomocnik uczestniczki poparł skargę nadzwyczajną (w piśmie pełnomocnik wskazał „kasacyjną”) i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r., sygn. I Ns 1433/22 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. II NSNc 36/26 5 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny skargi nadzwyczajnej należy stwierdzić, że żądanie Prokuratora Generalnego, aby sprawa została rozpoznana przez Izbę Cywilną Sądu Najwyższego, jest pozbawione podstaw prawnych. Zgodnie z art. 26 § 1 pkt 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, właściwość do rozpoznawania skarg nadzwyczajnych została przyznana Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Powołane w skardze orzeczenia sądów międzynarodowych nie doprowadziły do zmiany obowiązujących przepisów regulujących właściwość izb Sądu Najwyższego, w efekcie czego pozostają bez wpływu na ocenę właściwości rzeczowej w niniejszej sprawie. Dopuszczalność wniesienia skargi nadzwyczajnej uzależniona jest od spełnienia szeregu przesłanek ustawowych, które m.in. dotyczą podstaw zakwestionowania prawomocnego orzeczenia sądu. Określają one, jakie uchybienia muszą wystąpić w treści zaskarżonego orzeczenia, aby możliwe było uwzględnienie skargi nadzwyczajnej. Oceniając je, Sąd Najwyższy bada spełnienie wymogów właściwych dla tego środka zaskarżenia, jak i wymagań przewidzianych dla skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 89 § 1 u.SN, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona skarga nadzwyczajna, o ile: 1) orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub 2) orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub 3) zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego - a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Natomiast stosownie do art. 95 pkt 1 u.SN, w zakresie nieregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie II NSNc 36/26 6 tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 3984 § 2 oraz 3989. Stosownie wyłączone zostały przepisy statuujące obowiązek zamieszczenia w skardze wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia, a także instytucji tzw. przedsądu. Tak wąskie określenie przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, które nie znajdują zastosowania w odniesieniu do skargi nadzwyczajnej oraz postępowania w sprawie tej skargi, nie pozostawia wątpliwości, że pozostałe przepisy dotyczące skargi kasacyjnej znajdują zastosowanie. W szczególności wskazać należy art. 3984 § 1 k.p.c. określający wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej jako szczególnego środka odwoławczego. Wymagania te mają charakter wad nieusuwalnych i powodują odrzucenie skargi a limine. Podkreślenia przy tym wymaga, że warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, do odrzucenia skargi jest brak któregokolwiek z jej elementów konstrukcyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2006 r., III CSK 144/06; 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08). Zgodnie z powyższym skarga nadzwyczajna powinna zawierać: (1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; (2) przytoczenie podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienie; (3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Wskazane wyżej warunki konstrukcyjne skargi nadzwyczajnej nakładają na wnoszącego skargę nadzwyczajną obowiązek przytoczenia podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienia a także prawidłowego określenia zakresu zaskarżenia oraz zakresu żądanego wniosku o uchylenie. Co do obowiązku przytoczenia podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), należy zwrócić uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego obowiązek ten obejmuje powołanie przepisu, który zdaniem skarżącego został naruszony, z oznaczeniem konkretnej jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, czyli artykułu, a także, jeśli występują, pomniejszych jednostek redakcyjnych (z wielu zob.: wyrok Sądu Najwyższego z 9 marca 2022 r., I NKRS 14/22; postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 maja 2019 r., II UK 217/18; 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; 26 marca 1997 r., II CKN 63/97), jak również prawidłowe uzasadnienie zarzutów. II NSNc 36/26 7 Wobec tak określonych wymogów nie ulega wątpliwości, że przytoczenie podstawy skargi nadzwyczajnej musi być precyzyjne. Sąd Najwyższy bowiem, z uwagi na związanie sądu granicami podstaw skargi, uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze nadzwyczajnej jako naruszone. Z tego powodu skarżący powinien ująć zarzuty w sposób klarowny i prawidłowy, i następnie – w części motywacyjnej skargi – należycie je uzasadnić, łącząc z realiami konkretnej sprawy, w której wydano zaskarżone orzeczenie. Jak zauważa się w literaturze przedmiotu, „W uzasadnieniu podstawy ogólnej skargi nadzwyczajnej skarżący ma obowiązek konkretnie wykazać na czym polega niezgodność zaskarżonego orzeczenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w szczególności przez wskazanie naruszonej zasady pochodnej wywiedzionej z art. 2 Konstytucji RP i sposobu naruszenia wskazanej zasady” (O. Nawrot, K. Olszak, Podstawa ogólna skargi nadzwyczajnej, „Prawo i Więź” 2024, nr 3, s. 371). W dotychczasowym orzecznictwie podejmującym problematykę skargi kasacyjnej, które odnieść można do niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy podkreślał konieczność precyzyjnego formułowania podstaw skargi. Zajmując takie stanowisko, wyjaśniał, że konieczność ta wynika z niemożności samodzielnego dokonywania przezeń konkretyzacji zarzutów skarżącego oraz snucia hipotez na temat tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z: 27 kwietnia 2016 r., II CSK 456/15; 1 grudnia 2000 r., V CKN 138/00; 14 marca 2014 r., III CSK 88/13 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 czerwca 2021 r., I NSNc 60/21; 19 listopada 2014 r., III CSK 277/14). Przekładając powyższe na realia rozpatrywanej skargi nadzwyczajnej, stwierdzić należy, że Prokurator Generalny nie dopełnił obowiązku przytoczenia podstaw skargi w zakresie przesłanki ogólnej (funkcjonalnej). W petitum skargi nadzwyczajnej, w części przywołującej podstawy, Prokurator Generalny wskazał, że skargę wniósł z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej „albowiem (…) doszło do naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz konstytucyjnego prawa do dziedziczenia, chronionego w ramach art. 64 ust. 2 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (…)”.Jednocześnie na podstawie art. 89 § 1 II NSNc 36/26 8 pkt 1 i 2 u.SN skarżący zarzucił: „naruszenie zasad wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w art. 2, 21 ust. 1, art. 64 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 486 z późn. zm.) w kontekście realizacji zasady bezpieczeństwa prawnego, a także naruszenie prawa do własności, prawa do dziedziczenia oraz prawa do sądu (…)”. Tak przytoczone podstawy skargi nadzwyczajnej odnośnie do przesłanki ogólnej nie spełniają warunku konstrukcyjnego określonego w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie są to zresztą jedyne wady. Zauważyć wypada, że skarżący, wskazując przesłankę ogólną – zapewnienie zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej – wiąże ją z „naruszeniem zasady ochrony zaufania obywateli do państwa”, ale jednocześnie zarzuca – w ramach oznaczonej przez siebie podstawie prawnej, tj. pierwszej i drugiej przesłance szczególnej w pkt I (str. 3 skargi) – „naruszenie zasad, wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w art. 2, 21 ust. 1, art. 64 i 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 486 ze zm.), zasady bezpieczeństwa prawnego”. Poza tym wskazać należy, że na stronie 9 i 10 skargi podaje on, że „wystąpienie przez Prokuratora Generalnego ze skargą nadzwyczajną w niniejszej sprawie jest konieczne dla zapewnienia zgodności orzeczenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP”; że „Na treść przedmiotowej zasady składa się szereg reguł, które nie zostały ujęte expressis verbis w Konstytucji (…)”; a także że „Do zasad tych należą: ochrona zaufania obywateli do Państwa, w szczególności w kontekście zasady bezpieczeństwa prawnego (…)”, jednak twierdzeń tych w żaden sposób nie uzasadnia. Wreszcie odnotować trzeba, że na stronie 15 i 16 skargi skarżący wskazuje na sprawiedliwość społeczną, zamieszczając krótki fragment: „[o]dnosząc się do wzajemnej relacji zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz sprawiedliwości społecznej (…)”, lecz w dalszej części uzasadnia już tylko sprawiedliwość społeczną. Wszystko to sprawia, że taka konstrukcja nie może być uznana za prawidłową. Należy przypomnieć, że ustawodawca uregulował kwestię podstaw skargi w taki sposób, że każdej ze wskazanych przesłanek – zarówno ogólnej (art. 89 § 1 u.SN), jak i szczególnym (art. 89 § 1 pkt. 1-3 u.SN) – nadał, poprzez II NSNc 36/26 9 ich strukturalne wyodrębnienie, autonomiczny charakter i przypisał różne zadania. Wobec takiej konstrukcji nie można przyjąć za prawidłowe wywodzenie przesłanki ogólnej (funkcjonalnej), tj. zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i zasad z niej wyinterpretowywanych, równocześnie z przesłanki ogólnej (zasady ochrony zaufania obywateli do państwa), oraz (zasady bezpieczeństwa prawnego) z pierwszej przesłanki szczególnej, tj. zasad, wolności i praw człowieka i obywatela, a to wszystko w przy braku ich uzasadnienia. Jak już podnoszono, Sąd Najwyższy nie może domniemywać intencji wnoszącego skargę i konkretyzować zawartych w niej zarzutów czy też przypisywać ich do właściwych jednostek redakcyjnych przepisów określonych ustawowo, jak i poszukiwać ich uzasadnienia. Oznacza to, że skarga nadzwyczajna powinna zostać sformułowana w sposób jasny i precyzyjny, tak by nie budziły żadnych wątpliwości wola i intencje skarżącego. Wobec stwierdzonego niespełnienia wymogów konstrukcyjnych skargi nadzwyczajnej – obowiązku przytoczenia podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), należy uznać, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., bez możliwości sanowania tego braku (z wielu zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 24 sierpnia 2016 r., V CSK 112/16; 11 grudnia 2014 r., III CZ 54/14; 2 kwietnia 2014 r., IV CZ 14/14). Natomiast co do wymogu prawidłowego określenia zakresu zaskarżenia oraz zakresu żądanego wniosku o uchylenie, Sąd Najwyższy zajmuje stanowisko, że i w tym fragmencie skarga nadzwyczajna pozostaje dotknięta wadą. Wada ta polega konkretnie na zaistnieniu rozbieżności między tymi elementami. W tym miejscu warto przypomnieć, że spełnienie wymogów formalnych skargi z art. 3984 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.c. wiąże się m.in. z zapewnieniem ich koherencji merytorycznej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2023 r., I CSK 5475/22 i przywołane tam orzecznictwo). W innych orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazał, że „bezwzględnie wymagane jest, by zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane; brak takiej korelacji skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej” (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 stycznia 2023 r., I CSK 3651/22; 24 maja 2023 r., II NSNc 120/23; 18 maja 2023 r., III USK 207/22). II NSNc 36/26 10 Jednocześnie trzeba też wskazać, że rozbieżność między wskazanym w skardze nadzwyczajnej zakresem zaskarżenia orzeczenia (postanowienia), od którego została ona wniesiona, a żądaniem uchylenia lub zmiany ab initio, wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi nadzwyczajnej przez Sąd Najwyższy. Nie jest bowiem możliwe sprecyzowanie zakresu kontroli skargi nadzwyczajnej oczekiwanego przez Prokuratora Generalnego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 lipca 2023 r., I CSK 3675/22; 25 września 2023 r., I CSK 731/23). W przedmiotowej sprawie Prokurator Generalny wskazał orzeczenie (postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r.), którego dotyczy wniesiona skarga nadzwyczajna, zaskarżając je w całości. Jednocześnie we wniosku skargi wniósł on o: „uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu I Wydział Cywilny z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I Ns 1433/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej”. Czyniąc to, nie określił zakresu żądanego uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r. W ocenie Sądu Najwyższego taki sposób sporządzenia skargi nie jest zgodny z wymogami konstrukcyjnymi ujętymi w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Należy bowiem zwrócić uwagę, że sentencja zaskarżonego orzeczenia jest dwupunktowa. A skoro tak, to – mając na uwadze specyfikę przedmiotowej sprawy – konieczne staje się, aby skarżący prawidłowo określił zakres żądanego uchylenia. W tym kontekście Sąd Najwyższy podkreśla, że zakresu żądanego uchylenia nie można domniemywać, ani też wyinterpretytowywać z ogólnego stwierdzenia „o uchylenie zaskarżonego postanowienia (…)”. Takie działania, wobec braku usankcjonowania ich w przepisach obowiązującego prawa, pozostają poza sferą jego uprawnień. Z tego też względu należy przyjąć, że niezgodność między zakresem zaskarżenia (postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 23 listopada 2023 r.) a wnioskiem skargi nadzwyczajnej (o uchylenie) stanowi nieusuwalny brak formalny tego środka zaskarżenia. Czyni to wniesioną skargę nadzwyczajną niedopuszczalną i nie pozwala na jej merytoryczne rozpoznanie. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i § 3 k.p.c., bez możliwości sanowania tego braku. II NSNc 36/26 11 Przy ponownym formułowaniu skargi skarżący uwzględni powyższe uwagi. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 2 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN, odrzuca skargę nadzwyczajną. O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. [D.Z.] [r.g.]