II NSNC 398/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-06-23
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie w sytuacji, gdy ustawodawca nie wykonał w terminie wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących wad procesowych, a dalsze oczekiwanie może naruszyć zasadę rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie, uznając, że dalsze oczekiwanie na usunięcie wad procesowych przez ustawodawcę nie jest korzystne ani uzasadnione, ponieważ może naruszyć obowiązek rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Pomimo braku lojalnego wykonania przez ustawodawcę orzeczeń TSUE i ETPCz dotyczących niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy uznał, że rzetelne rozpoznanie sprawy wymaga jej kontynuacji, nawet jeśli problem braku niezależności KRS nie został jeszcze rozwiązany przez ustawodawcę.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie z powództwa funduszu inwestycyjnego przeciwko R. i M. S. o zapłatę, oczekując na zmiany legislacyjne mające usunąć wady procesowe wskazane w wyrokach TSUE i ETPCz. Pomimo dwukrotnego przedłużenia terminu na wykonanie wyroku ETPCz w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, ustawodawca nie wprowadził wymaganych zmian. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił podjąć zawieszone postępowanie, uznając, że dalsze oczekiwanie naruszałoby zasadę rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
II NSNc 398/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności w K. przeciwko R. S. i M. S. o zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 czerwca 2026 r. na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Toruniu z 27 września 2019 r., sygn. I Nc 253/19 podejmuje zawieszone postępowanie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r., II NSNc 398/23, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, Sąd Najwyższy zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych, usuwających wady procesowe, określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym. Wskazane orzeczenia nie zostały w zakreślonym terminie lojalnie przez ustawodawcę wykonane. Termin wyznaczony pierwotnie w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa
II NSNc 398/23 2 przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), upłynął bezskutecznie. 20 listopada 2024 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka, na wniosek Polski, postanowił przedłużyć termin na wykonanie wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21). Także ten termin upłynął bezskutecznie. W związku z tym 17 listopada 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny postanowił przedłużyć termin na wykonanie przez Polskę wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21). W związku z brakiem lojalnego wykonania przez ustawodawcę krajowego wskazanych orzeczeń oraz w związku z brakiem wiarygodnych informacji o perspektywie ich wykonania i wprowadzenia wymaganych zmian legislacyjnych usuwających stwierdzone wady procesowe wynikające z braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy ważąc konkurujące wartości uznał, że dalsze oczekiwanie na usunięcie stwierdzonych wad procesowych przez ustawodawcę nie jest korzystne dla stron ani uzasadnione, ponieważ może skutkować naruszeniem obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Rzetelne rozpoznanie sprawy wymaga zawsze lojalnego i wszechstronnego zbadania uwarunkowań prawnych i faktycznych sprawy, ale powinno następować w rozsądnym terminie. Nie oznacza to bynajmniej, że utraciły doniosłość ustalenia poczynione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19, mającej moc zasady prawnej. W uchwale tej Sąd Najwyższy przypomniał, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa UE. Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) – Państwa Członkowskie powinny zapewnić na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii Europejskiej oraz podejmować w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii Europejskiej. Na Rzeczypospolitej Polskiej ciąży więc w dalszym ciągu obowiązek zapewnienia Krajowej Radzie Sądownictwa niezależności. Brak niezależności Krajowej Rady Sądownictwa jest przyczyną wątpliwości co do niezależności niektórych składów orzekających w sądach krajowych.
II NSNc 398/23 3 Sąd Najwyższy odnotowuje przy tym, że sam Sąd Najwyższy nie może samodzielnie rozwiązać problemu braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, chociaż również w okresie poprzedzającym wydanie wyżej wskazanych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, sędziowie Sądu Najwyższego mając na celu umożliwienie ustawodawcy dostosowania ustawodawstwa do standardów prawa europejskiego, w reakcji na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20), powstrzymywali się od orzekania (zob. postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 marca 2020 r., I NSW 1/20; postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 lutego 2020 r., I NO 3/20; z 26 lutego 2020 r., I NO 190/19; z 26 lutego 2020 r., I NSP 2/20; z 26 lutego 2020 r., I NSP 200/19; z 19 marca 2020 r., I NSP 11/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 14/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 15/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 8/20; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20; z 13 lutego 2020 r., I NO 187/19; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20). Także po wydaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), Sąd Najwyższy podkreślał konieczność podjęcia przez ustawodawcę koniecznych inicjatyw legislacyjnych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2024 r., I NKRS 76/21; z 19 marca 2024 r., I NKRS 7/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 34/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 45/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 70/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 44/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 59/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 69/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 82/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 93/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSK 127/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSKP 11/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSKP 71/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSNc 470/23; z 11 kwietnia 2024 r., III CB 14/22; z 25 kwietnia 2024 r., I NB 6/22; z 18 kwietnia 2024 r., I NSW 14/18; z 9 lipca 2024 r., I NSW 23/24; z 8 października 2024 r., I NO 34/23; z 10 października 2024 r., II NSNc 181/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 151/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 194/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 250/24).
II NSNc 398/23 4 Dnia 15 maja 2026 r. Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1186) oraz art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, dokonał wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa kwalifikowaną większością głosów (3/5). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [kf] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II NSNC 126/24 2026-06-30Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie, jeśli ustawodawca nie wykonał w wyznaczonym terminie wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących nie…
- II NSNC 374/23 2026-06-23Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie, jeśli ustawodawca nie wykonał w wyznaczonym terminie orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących wa…
- I NO 46/24 2026-07-01Czy w sytuacji niewykonania przez ustawodawcę orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które skutkują wadami procesowymi, Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone pos…
- I NKRS 45/23 2026-05-26Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie w sytuacji, gdy ustawodawca nie wykonał w wyznaczonym terminie orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a da…
- II NSNC 293/24 2026-07-08Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie w sytuacji niewykonania przez ustawodawcę orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 3 KPCart. 4 ust. 3art. 187 ust. 1art. 9a ust. 1art. 11d ust. 5art. 29a ust. 1§ 1 pkt 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy