II NSNC 57/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-12-11
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga nadzwyczajna może być wniesiona na rzecz następców prawnych zmarłego, jeśli nie przeprowadzono postępowania spadkowego?Ratio decidendi
Skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu, jeśli została wniesiona po śmierci strony, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, co uniemożliwia wskazanie następców prawnych w sposób przewidziany przez prawo. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć skarga nadzwyczajna może być wniesiona na rzecz następców prawnych zmarłego, wymaga to uprzedniego stwierdzenia nabycia spadku lub uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia.Stan faktyczny
Powód dochodził zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z błędu medycznego. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, jednak Sąd Apelacyjny zmienił wyrok i oddalił powództwo. Powód zmarł przed wniesieniem skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego. Postępowanie spadkowe po zmarłym nie zostało przeprowadzone. Skarga nadzwyczajna została wniesiona na rzecz rodziców zmarłego jako jego następców prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną wniesioną przez Prokuratora Generalnego.Pełny tekst orzeczenia
II NSNc 57/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot Arkadiusz Janusz Sopata (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z powództwa M.C. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Szpitalowi [….] z siedzibą w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 grudnia 2024 r. skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 lutego 2021 r., sygn. I ACa 1055/19: odrzuca skargę. UZASADNIENIE M.C.1 (dalej: „powód”), reprezentowany przez matkę M.C.2, wniósł o zasądzenie od pozwanego S. w K. (dalej: „pozwany”) kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2015 r. oraz o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Następnie rozszerzono powództwo, domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 1 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Powód trafił do pozwanego szpitala z powodu pogarszającego się stanu,
II NSNc 57/24 2 a zbyt późno postawiona diagnoza opryszczkowego zapalenia mózgu u 5-cio i pół-miesięcznego powoda i w związku z tym zbyt późno wdrożone leczenie skutkowało daleko idącym upośledzeniem psychoruchowym nie dającym szans na przywrócenie funkcji organizmu do stopnia pozwalającego na samodzielne funkcjonowanie w życiu codziennym. Wyrokiem z 8 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Katowicach (II C 940/15): 1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 800 000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 30 maja 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. od kwoty 200 000,00 zł, odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 sierpnia 2019 r. od kwoty 600 000,00 zł; 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3. odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu i kosztami sądowymi; 4. nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach kwotę 42 202,20 zł tytułem części kosztów sądowych, od uiszczenia których powód był zwolniony. Powód i pozwany wnieśli apelację od powyższego orzeczenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 26 lutego 2021 r. (I ACa 1055/19) zmienił zaskarżony wyrok sądu I instancji i oddalił powództwo, nie obciążając kosztami procesu powoda, a także oddalił apelacje powoda i nie obciążył go kosztami postępowania apelacyjnego. Powód zmarł 8 stycznia 2023 r. Nie przeprowadzono postępowania spadkowego po zmarłym. Powód był kawalerem, nie posiadał dzieci, jego spadkobiercami z ustawy są rodzice M.C.2 i A.C., którzy oświadczyli, iż jako następcy prawni zmarłego syna wnoszą o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną od zaskarżonego orzeczenia.
II NSNc 57/24 3 Pismem z 12 grudnia 2023 r. Prokurator Generalny (dalej: „skarżący”) wniósł skargę nadzwyczajną na rzecz rodziców powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 lutego 2021 r. (I ACa 1055/19), w której zaskarżył go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie zasad, wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w art. 2 i 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy opartego na zasadzie zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz przewidywalności postępowania organów państwa, przez oddalenie roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia wskutek dokonania ustaleń faktycznych rażąco sprzecznych z materiałem dowodowym, który był oparty na opiniach biegłych i zeznaniach świadków wskazujących na zaistnienie błędu medycznego, wobec przeprowadzenia ich oceny z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, co naruszyło zasadę zaufania do państwa, przewidywalności postępowania jego organów i prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy – a w konsekwencji pozbawiło powoda należnego mu zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu zaistniały w wyniku błędu lekarskiego przy leczeniu przez pozwanego polegającego na niezgodności postępowania medycznego personelu pozwanego z wiedzą medyczną i pominięciem ostrożności, jaką należało zachować w przypadku gorączkującego powoda (5-cio i pół-miesięcznego niemowlęcia), co w konsekwencji doprowadziło do 100% uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowanego skutkami przebytego zapalenia mózgu o etiologii opryszczkowej; 2. oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wyrażającą się w przyjęciu przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, że w sprawie nie doszło do błędu medycznego po stronie pozwanego, gdyż nie można było przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że stan zdrowia powoda był wynikiem zawinienia pozwanego, podczas gdy powództwo zasługiwało na uwzględnienie, albowiem personel pozwanego popełnił błąd medyczny i diagnostyczny, w konsekwencji którego powód doznał 100% uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami przebytego
II NSNc 57/24 4 zapalenia mózgu o etiologii opryszczkowej, co jednoznacznie prawidłowo ustalił Sąd I instancji uznając za wiarygodne zeznania matki powoda, zasądzając zasadne roszczenie. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 lutego 2021 r. (I ACa 1055/19) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Odpowiedź na powyższą skargę złożył pełnomocnik M.C.2 i A.C. W piśmie z 7 lutego 2024 r. wniósł on o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Odpowiedź na skargę nadzwyczajną złożyli również pełnomocnicy pozwanego, którzy w piśmie z 5 lutego 2024 r., wnieśli o oddalenie skargi nadzwyczajnej w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu. Powód zmarł przed wniesieniem przez skarżącego skargi nadzwyczajnej. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi nadzwyczajnej wobec osoby, która w chwili złożenia tego środka zaskarżenia nie żyła (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 22 czerwca 2022 r., I NSNc 705/21 oraz z 30 czerwca 2022 r., I NSNc 30/21). Możliwe jest natomiast wniesienie skargi nadzwyczajnej na rzecz następców prawnych zmarłego, jeżeli posiadają oni interes prawny – jako podmiotów posiadających zdolność sądową i procesową. Ich wskazanie musi mieć jednak miejsce w sposób przewidziany przez prawo (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia). W niniejszej sprawie, na dzień wniesienia skargi nadzwyczajnej, nie przeprowadzono postępowania spadkowego po zmarłym powodzie, a co za tym idzie – wskazany powyżej warunek nie został spełniony.
II NSNc 57/24 5 Wobec braku zdolności sądowej powoda, na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy o SN, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ZG [a.ł.]
Powiązane orzeczenia
- I NSNC 30/21 2021-06-30Czy skarga nadzwyczajna może być wniesiona w sytuacji, gdy jeden z uczestników postępowania, na rzecz którego wydano postanowienie, zmarł przed wniesieniem skargi?
- II NSNC 276/23 2026-02-11Czy w przypadku śmierci strony postępowania zainicjowanego skargą nadzwyczajną, sąd powinien podjąć postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłego?
- I NSNC 3/20 2020-11-10Czy należy zawiesić postępowanie w przedmiocie skargi nadzwyczajnej do czasu wydania orzeczenia dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku i wstąpienia następcy prawnego w miejsce zmarłego uczestnika postępowania?
- I NZ 5/22 2023-06-20Czy odrzucenie skargi nadzwyczajnej z powodu nieusunięcia braków formalnych w postaci niepełnego oznaczenia następców prawnych zmarłych uczestników postępowania jest uzasadnione, nawet jeśli skarżący wskazał dodatkowe os…
- I NSNC 705/21 2022-06-22Czy skarga nadzwyczajna może być wniesiona od prawomocnego postanowienia sądu, jeśli wnioskodawca zmarł przed wniesieniem skargi, a jego następcy prawni nie zostali ustaleni?
Powołane przepisy
art. 2art. 199 § 1 pkt 3 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 95 pkt 1§ 1 pkt 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy