II URN 79/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: G. Szymańska, E. Mzyk (sprawozdawca). SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Wacława G., Ryszarda F. i Eugeniusza S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O. o wysokość zasiłku chorobowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 30 stycznia 1987 r.:uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu. Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 30 stycznia 1987 r. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odrzucił odwołanie Przedsiębiorstwa Transportowego Przemysłu Lniarskiego (...) - Zakład Transportu w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 6 listopada 1986 r. wydanej w sprawie wysokości zasiłku chorobowego pracowników tego Zakładu: Wacława G., Ryszarda F. i Eugeniusza S. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawie zasiłku chorobowego może wnieść ubezpieczony. Ubezpieczonym jest pracownik lub członek jego rodziny, lub też inna osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu. Zakładu pracy nie można traktować jako ubezpieczonego. Stąd też wniesione odwołanie przez zakład pracy podlega odrzuceniu z mocy art. 199 k.p.c. Powyższe postanowienie zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, w której zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu rażące naruszenie prawa oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, i na podstawie art. 417 § 1 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania merytorycznego. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Istota zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zakład pracy, który wystąpił od organu rentowego o ustalenie wysokości zasiłku chorobowego, uprawniony jest do wniesienia odwołania od tej decyzji. Rozważenia zatem wymagają zasady i tryb postępowania przy ustalaniu uprawnień do zasiłku chorobowego. Przede wszystkim wskazać należy na art. 49 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143). Stosownie do tego przepisu wszczęcie postępowania w sprawie o ustalenie zasiłku określonego w ustawie przed oddziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może nastąpić na wniosek zarówno pracownika, jak i zakładu pracy. Z kolei w myśl art. 49 ust. 3 tej ustawy środki odwoławcze od ustaleń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uprawnień do zasiłków określają odrębne przepisy. Tym samym powołana ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ogranicza się do unormowania wszczęcia postępowania i ustalenia uprawnień do zasiłków (w tym uprawnień do zasiłków chorobowych) toczącego się przed oddziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast w kwestii wnoszenia środków odwoławczych od ustaleń w tym przedmiocie odsyła do przepisów odrębnych. Do tych odrębnych przepisów należą niewątpliwie przepisy ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 42, poz. 202), która w art. 23 ust. 1 pkt 1 i 3 wprost stanowi, że od decyzji oddziału w sprawach z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz innych świadczeń należących do właściwości Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego z uwzględnieniem przepisów tej ustawy. Oznacza to, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia odwołania określają przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące strony w rozumieniu art. 460 § 1 k.p.c. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany (art. 47711 § 1 k.p.c.). Pozostaje więc do rozważenia, czy przymiot strony przysługuje zakładowi pracy, który ustala i wypłaca swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia zasiłek chorobowy. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ustalająca uprawnienie pracownika do zasiłku chorobowego w czasie jego zatrudnienia, który to zasiłek wypłaca zakład pracy, dotyczy nie tylko praw tego zakładu pracy, lecz także jego obowiązków. Wszakże wydatki na zasiłki chorobowe pokrywane są ze środków zakładów pracy przeznaczonych na wynagrodzenie (§ 19 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki - Dz. U. Nr 33, poz. 157). Stąd też bez potrzeby poszukiwania dalszych argumentów co do wykonywania przez zakład zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych przy ocenie wypłaty zasiłku chorobowego (z funduszy własnych zakładu pracy) nie może budzić wątpliwości wniosek, że treść decyzji obejmującej obowiązek wypłaty zasiłku chorobowego dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków zakładu pracy. Uzasadnia to stanowisko, że zakład pracy, który wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie uprawnień pracownika do zasiłku chorobowego w czasie trwania zatrudnienia pracownika, jest stroną w rozumieniu art. 47711 § 1 k.p.c. i może wnieść odwołanie do sądu od decyzji organu rentowego ustalającego wysokość tego zasiłku. Na tle przedstawionych unormowań nie do przyjęcia byłby pogląd, według którego zakład pracy, który może wszcząć postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień do zasiłku, nie miałby uczestniczyć w dalszych stadiach tego postępowania, i to w sytuacji, gdy decyzja organu rentowego wprost dotyczy sfery jego obowiązków i środków finansowych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników. Odmienna wykładnia powołanych przepisów prawa, dokonana przez Sąd Wojewódzki, stanowi rażące naruszenie prawa i w konsekwencji uzasadnia zgłoszony w rewizji nadzwyczajnej wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego, merytorycznego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c.). Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c., skoro zaskarżone orzeczenie narusza także interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Pozbawienie strony możliwości doprowadzenia do prawidłowego ustalenia wysokości zasiłku chorobowego z wyłączeniem drogi sądowej pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami polityki socjalnej Państwa. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.