IV PZ 62/87
PostanowienieSąd Najwyższy1987-06-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak środków na koncie bankowym jednostki gospodarki uspołecznionej, który uniemożliwia terminowe uiszczenie opłaty sądowej, może być uznany za brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia opłaty od rewizji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że systematyczny brak środków na koncie bankowym jednostki gospodarki uspołecznionej, przy jednoczesnym braku złożenia dyspozycji ustalającej pierwszeństwo zapłaty opłat sądowych, stanowi zaniedbanie świadczące o winie strony w uchybieniu terminu. Brak środków na koncie, bez podjęcia odpowiednich kroków w celu zapewnienia priorytetu płatności sądowych, nie może być uznany za brak winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Państwowy Ośrodek Maszynowy w S.-G. złożył powództwo o odszkodowanie. Sąd Wojewódzki odmówił przywrócenia terminu do złożenia opłaty od rewizji, uznając, że opóźnienie nastąpiło z winy strony. Powód kwestionował to stanowisko w zażaleniu, twierdząc, że chwilowy brak środków na koncie nie jest okolicznością zawinioną. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na skutek zażalenia strony powodowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia opłaty od rewizji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN B. Błachowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Brzeziński, E. Mzyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Państwowego Ośrodka Maszynowego w S.-G. przeciwko Janowi M. o odszkodowanie na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 27 kwietnia 1987 r.:oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 27 kwietnia 1987 r. Sąd Wojewódzki w Gdańsku - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdyni odmówił stronie powodowej przywrócenia terminu do złożenia opłaty od rewizji.Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki z art. 168 § 1 k.p.c. do przywrócenia terminu. Okresowy brak środków finansowych na koncie strony powodowej i niezastrzeżenie realizacji przelewu w pierwszej kolejności stały się przyczyną opóźnienia w uiszczeniu opłaty, a nie przeoczenie banku. Opóźnienie w uiszczeniu opłat od rewizji nastąpiło nie z winy strony powodowej.W zażaleniu powód kwestionował to stanowisko, uważając że chwilowy brak środków finansowych trudno uznać za okoliczność zawinioną przez stronę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy oddalając zażalenie (art. 387 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.) miał na uwadze, co następuje:W myśl art. 168 § 1 k.p.c., jeżeli strona nie dokonała czynności procesowej bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że brak jest przesłanek do przyjęcia, iż strona powodowa bez swej winy uchybiła terminowi do uiszczenia opłat od rewizji. Wezwanie do uiszczenia opłat zostało doręczone tej stronie w dniu 23 lutego 1987 r. Opłata została przelana przez Bank w dniu 20 marca 1987 r. Wbrew twierdzeniom powoda, że to opóźnienie spowodowane zostało przeoczeniem Banku, z pisma Banku Gospodarki Żywnościowej z dnia 16 kwietnia 1987 r. skierowanego do Sądu Wojewódzkiego wynika, iż wprawdzie polecenie przelewu wpłynęło do Banku w dniu 27 lutego 1987 r., ale z uwagi na systematyczny brak środków na rachunku powoda mogło być zrealizowane dopiero 20 marca 1987 r. W okresie poprzedzającym realizację przelewu, dokonywano wykupu innych zobowiązań, gdyż strona powodowa nie skorzystała z uprawnienia, jakie daje instrukcja NBP nr B/2, a mianowicie złożenia na poleceniu dyspozycji ustalającej pierwszeństwo zapłaty przed innymi zobowiązaniami. "W takim przypadku Bank wykonuje dyspozycje, nie przestrzegając kolejności wpływu innych dokumentów rozliczeniowych".Ma rację Sąd Wojewódzki, że treść pisma Banku Gospodarki Żywnościowej nie pozwala na uznanie, iż strona powodowa opóźniła uiszczenie opłaty od rewizji bez swej winy. Jeżeli jednostka gospodarki uspołecznionej systematycznie nie ma na rachunku bankowym środków na realizację zobowiązań, a ma różne zobowiązania, to brak zaznaczenia na przelewie do banku pierwszeństwa w realizacji przelewu dotyczącego opłat sądowych - w wyniku czego polecenie przelewu w tym przedmiocie jest realizowane przez bank ze znacznym przekroczeniem 7-dniowego terminu, gdyż w normalnej kolejności po wykupie innych zobowiązań - jest zaniedbaniem jednostki gospodarki uspołecznionej świadczącym o jej winie w uchybieniu terminu.Z tych względów zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Powiązane orzeczenia
- I PKN 705/00 2000-12-20Czy niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji z powodu problemów technicznych z systemem bankowym i organizacją obiegu dokumentów w przedsiębiorstwie, które nie miały miejsca w przeszłości i nie były…
- II CZ 199/10 2011-02-02Czy złożenie bankowi polecenia przelewu opłaty sądowej przed upływem terminu do jej uiszczenia, przy braku wykazania faktycznego wykonania tego przelewu, uzasadnia uznanie terminu za zachowany?
- V CZ 40/08 2008-06-19Czy złożenie bankowi polecenia przelewu opłaty sądowej przed upływem terminu do jej uiszczenia, przy jednoczesnym braku faktycznego wykonania tego przelewu, może uzasadniać uznanie terminu za zachowany?
- I CZ 65/76 1976-07-14Czy termin do uiszczenia opłaty od rewizji w postępowaniu cywilnym jest zachowany, jeśli zlecenie przelewu zostało złożone w banku przed upływem terminu, ale zostało zwrócone zleceniodawcy z powodu braku klasyfikacji bud…
- 4 CR 634/61 1961-11-27Czy wpłynięcie polecenia przelewu do banku przed upływem terminu na uiszczenie opłaty sądowej jest równoznaczne z zachowaniem tego terminu przez jednostkę gospodarki uspołecznionej?
Powołane przepisy
art. 168 § 1 KPCart. 387 KPCart. 397 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.