I ZB 18/22

PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-10-07

Skład orzekający: Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, podlega rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Przepisy stanowiące podstawę wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, utraciły domniemanie konstytucyjności i nie mogą stanowić podstawy do podejmowania czynności orzeczniczych. Okoliczność ta kreuje bezwzględną, ujemną przesłankę procesową, uniemożliwiającą merytoryczne zbadanie wniosku.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach, które następnie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego bez rozpoznania z uwagi na niedopuszczalność dalszego prowadzenia procedury.

Pełny tekst orzeczenia

I ZB 18/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 7 października 2026 r. w przedmiocie wniosku obrońcy obwinionej o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I ZZ 11/22 przez SSN Tomasza Demendeckiego pozostawia wniosek bez rozpoznania UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego 18 października 2022 r. (data prezentaty) wpłynął wniosek obrońcy obwinionej, sędziego Sądu Okręgowego w […] X. Y. – adw. M.G., o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności (art. 29 § 5 u.SN) wraz z wnioskiem o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy I ZZ 11/22. W uzasadnieniu wniosku obrońca obwinionej wniósł o stwierdzenie występowania przesłanek, o których mowa w art. 29 § 5 u.SN, co prowadzić musiało do wyłączenia Tomasza Demendeckiego od rozpoznawania sprawy dyscyplinarnej obwinionej. Wyrokiem z 22 września 2026 r., K 21/26, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: 1) art. 42a § 3-14 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.), I ZB 18/22 2 2) art. 23a § 4-15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1614), 3) art. 29 § 5-25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r. poz. 622) – są niezgodne z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2026 r., K 21/26, przepisy art. 29 § 5-25 u.SN, stanowiące podstawę wniosku obrońcy, utraciły domniemanie konstytucyjności i jako takie nie mogą stanowić podstawy podejmowania czynności orzeczniczych. Okoliczność ta kreuje bezwzględną, ujemną przesłankę procesową, uniemożliwiającą merytoryczne zbadanie wniosku. Ze względu na powyższe, Sąd Najwyższy musiał umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obrońcy obwinionej o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na niedopuszczalność dalszego prowadzenia tej procedury. W związku z niemożliwością ukształtowania składu w oparciu o przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, zastosowanie w sprawie niniejszej mają regulacje Kodeksu postępowania karnego, który w art. 30 § 1 in principio k.p.k. przesądza, że jeśli ustawa nie stanowi inaczej, na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 § 5art. 42a § 3art. 23a § 4art. 60art. 31 ust. 3art. 2art. 178 ust. 1art. 179art. 180 ust. 1art. 30 § 1§ 5§ 3

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy