I ZB 18/22
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-10-07
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, podlega rozpoznaniu?Ratio decidendi
Przepisy stanowiące podstawę wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, utraciły domniemanie konstytucyjności i nie mogą stanowić podstawy do podejmowania czynności orzeczniczych. Okoliczność ta kreuje bezwzględną, ujemną przesłankę procesową, uniemożliwiającą merytoryczne zbadanie wniosku.Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach, które następnie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego bez rozpoznania z uwagi na niedopuszczalność dalszego prowadzenia procedury.Pełny tekst orzeczenia
I ZB 18/22
POSTANOWIENIE
Dnia 7 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w dniu 7 października 2026 r.
w przedmiocie wniosku obrońcy obwinionej o zbadanie spełnienia wymogów
niezawisłości i bezstronności w sprawie I ZZ 11/22
przez SSN Tomasza Demendeckiego
pozostawia wniosek bez rozpoznania
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego 18 października 2022 r. (data prezentaty) wpłynął
wniosek obrońcy obwinionej, sędziego Sądu Okręgowego w […] X. Y. – adw. M.G.,
o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości
i bezstronności (art. 29 § 5 u.SN) wraz z wnioskiem o wyłączenie sędziego od
rozpoznania sprawy I ZZ 11/22.
W uzasadnieniu wniosku obrońca obwinionej wniósł o stwierdzenie
występowania przesłanek, o których mowa w art. 29 § 5 u.SN, co prowadzić musiało
do wyłączenia Tomasza Demendeckiego od rozpoznawania sprawy dyscyplinarnej
obwinionej.
Wyrokiem z 22 września 2026 r., K 21/26, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
1) art. 42a § 3-14 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.),
I ZB 18/22 2
2) art. 23a § 4-15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów
wojskowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1614),
3) art. 29 § 5-25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U. z 2024 r. poz. 622)
– są niezgodne z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz
w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2026 r., K 21/26,
przepisy art. 29 § 5-25 u.SN, stanowiące podstawę wniosku obrońcy, utraciły
domniemanie konstytucyjności i jako takie nie mogą stanowić podstawy
podejmowania czynności orzeczniczych. Okoliczność ta kreuje bezwzględną,
ujemną przesłankę procesową, uniemożliwiającą merytoryczne zbadanie wniosku.
Ze względu na powyższe, Sąd Najwyższy musiał umorzyć postępowanie
w przedmiocie wniosku obrońcy obwinionej o zbadanie spełnienia przez sędziego
Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwagi na niedopuszczalność dalszego prowadzenia tej procedury.
W związku z niemożliwością ukształtowania składu w oparciu o przepisy ustawy
o Sądzie Najwyższym, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał
Konstytucyjny, zastosowanie w sprawie niniejszej mają regulacje Kodeksu
postępowania karnego, który w art. 30 § 1 in principio k.p.k. przesądza, że jeśli
ustawa nie stanowi inaczej, na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NB 15/23 2026-10-16Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach uznanych za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, może być rozpoznany merytorycznie?
- III CB 33/23 2026-10-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym, może zostać rozpoznany po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyr…
- I ZB 92/25 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach art. 29 § 4-9 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest dopuszczalny w świetle orzecznictwa Trybunału Konstyt…
- I ZB 51/23 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na przepisach art. 29 § 5-9 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest dopuszczalny w świetle orzecznictwa Trybunału Konstyt…
- I ZB 69/25 2026-10-23Czy Sąd Najwyższy powinien rozpoznać wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności na podstawie przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny…
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 42a § 3art. 23a § 4art. 60art. 31 ust. 3art. 2art. 178 ust. 1art. 179art. 180 ust. 1art. 30 § 1§ 5§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy