I ZI 92/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-05-07

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastrzeżenie Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej o braku możliwości udostępnienia akt sprawy prokuratorowi objętemu wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, uzasadnione dobrem postępowania przygotowawczego, zasługuje na uwzględnienie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zastrzeżenie Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej dotyczące braku możliwości udostępnienia akt sprawy prokuratorowi objętemu wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że prokurator wnioskodawca nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów świadczących o konieczności odmowy udostępnienia materiału dowodowego, poza ogólnym stwierdzeniem o dobru postępowania przygotowawczego. Brak precyzyjnego określenia rzeczywistego zagrożenia dla postępowania uniemożliwia przyjęcie, że zastrzeżenie nie ma arbitralnego charakteru.
Stan faktyczny
Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. J. M. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Jednocześnie złożył zastrzeżenie, że akta sprawy nie mogą zostać udostępnione obwinionemu ani jego obrońcom ze względu na dobro postępowania przygotowawczego. Sąd Najwyższy rozpoznał złożone zastrzeżenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił zastrzeżenia Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej i zezwolił prokuratorowi J. M. oraz jego obrońcom na zapoznanie się z aktami sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 92/23 UCHWAŁA Dnia 7 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 7 maja 2024 r. zastrzeżenia odnośnie odmowy udostępnienia prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. J. M. i jego ewentualnie ustanowionym obrońcom, akt sprawy o sygn. […] Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, w sprawie o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. J. M., na podstawie art. 135 § 7 i 8 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U.2023.1360 t.j. ze zm; powoływanej dalej jako: prawo o prokuraturze) uchwalił: nie uwzględnić zastrzeżenia Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, co do możliwości udostępnienia prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. J. M. oraz ewentualnie ustanowionym obrońcom, akt sprawy […] załączonych do wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie J. M. prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. do odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i zezwolić J. M. oraz ewentualnie ustanowionym obrońcom, na zapoznanie się z aktami sprawy o sygn. […] UZASADNIENIE I ZI 92/23 2 Wnioskiem z dnia 27 grudnia 2023 r. Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej wystąpił do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. – J. M. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Jednocześnie we wniosku tym, na podstawie art. 135 § 7 Prawa o prokuraturze złożył zastrzeżenie, że akta przedmiotowej sprawy nie mogą zostać udostępnione obwinionemu – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. – J. M. ani też ewentualnie ustanowionym obrońcom ze względu na dobro postępowania przygotowawczego, a w konsekwencji skierowanie sprawy na posiedzenie i wydanie przez Sąd Dyscyplinarny zarządzenia o odmowie wglądu do akt sprawy w wypadku złożenia takiego wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zawarte we wniosku zastrzeżenie odmowy zapoznania się z aktami sprawy o sygn. […] Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 135 § 7 Prawa o prokuraturze, prokurator, którego dotyczy postępowanie, ma prawo wglądu do dokumentów, które zostały załączone do wniosku. Jednak prokurator - wnioskodawca, kierując wniosek do sądu dyscyplinarnego, może zastrzec, że dokumenty te lub ich część nie mogą być udostępnione z uwagi na dobro postępowania przygotowawczego. Sformułowany w ten sposób przepis, obliguje prokuratora – kierującego wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wraz z takim zastrzeżeniem do zbadania czy charakter zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego uprawdopodobnia, że w razie udostępnienia zastrzeżonych przez prokuratora prowadzącego śledztwo materiałów postępowania przygotowawczego może wpłynąć negatywnie na przebieg tego postępowania. W niniejszej sprawie zagrożenie dla dobra prowadzonego śledztwa nie zachodzi. Co więcej, wnioskodawca – poza ogólnym stwierdzeniem, iż wymaga tego dobro prowadzonego postępowania – nie przedstawił żadnych argumentów świadczących o konieczności odmowy udostępnienia prokuratorowi objętemu wnioskiem zgromadzonego materiału dowodowego. Przywołać w tym miejscu I ZI 92/23 3 należy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. I ZI 79/23, które zachowuje swoją aktualność także w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o analogiczny do art. 80 § 2f prawa o ustroju sądów powszechnych (dalej: u.s.p.) – przepis ustawy Prawo o prokuraturze (art. 135 § 7): Rolą sądu dyscyplinarnego nie jest zatem samodzielne poszukiwanie przyczyn złożonego zastrzeżenia i argumentowanie negatywnego wpływu udostępnienia akt. Zastrzeżenie dokonane na podstawie art. 80 § 2f zd. 2 u.s.p. winno zatem wskazywać skonkretyzowane i osadzone w rozpoznawanej sprawie przesłanki, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji i są realnie związane z dobrem postępowania przygotowawczego. Tylko bowiem precyzyjne określenie rzeczywistego jego zagrożenia umożliwia przyjęcie, iż zastrzeżenie prokuratora nie ma arbitralnego charakteru. Bez wątpienia w rozpoznawanym tu wniosku prokurator nie uczynił zadość temu obowiązkowi. Zaznaczenia wymaga także, że rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie zastrzeżenia dostępu prokuratorowi do akt sprawy w przedmiocie wniosku o wyrażenie na pociągnięcie tegoż prokuratora do odpowiedzialności karnej nie może mieć charakteru blankietowego, ale musi być oparte na konkretnych występujących w sprawie przesłankach (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. K 39/07). W przeciwnym razie zasada prawa wglądu do dokumentów straciłaby na znaczeniu. Jak już podniesiono powyżej na zaistnienie takich przesłanek w przedmiotowej sprawie prokurator w wywiedzionym przez siebie wniosku w ogóle nie wskazał, w konsekwencji czego nie sposób uznać za uprawdopodobnione, że przeciwko udostępnieniu prokuratorowi J. M. akt sprawy w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, może przemawiać dobro postępowania przygotowawczego. W szczególności nie potwierdza tego zgromadzony do chwili obecnej materiał dowodowy w dużej mierze przedstawiony we wniosku oskarżyciela publicznego, który to wniosek został doręczony obwinionemu - prokuratorowi J. M. Podsumowując, Sąd Najwyższy stwierdza, iż ocena zgromadzonego dotychczas w toku śledztwa materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że ewentualne udostępnienie prokuratorowi J. M. lub jego ewentualnemu obrońcy akt I ZI 92/23 4 sprawy o uchylenie immunitetu w żaden sposób nie naraża na naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 135 § 7art. 178a § 1 KKart. 80 § 2§ 7§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy