I ZO 10/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-01-22
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy, po przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, może kwestionować tę decyzję poprzez inicjowanie sporu o właściwość?Ratio decidendi
Sąd niższej instancji nie może wchodzić w spór kompetencyjny z Sądem Najwyższym, który wskazał ten sąd jako właściwy do rozpoznania sprawy. Spór taki nie zachodzi, gdy sąd wyższego rzędu nie wypowiada się w przedmiocie własnej właściwości, a dokonuje oceny okoliczności warunkujących przekazanie sprawy, które dotyczą dwóch sądów niższego rzędu. Sąd, któremu sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym przekazał sprawę do rozpoznania, nie może kwestionować tej decyzji poprzez inicjowanie sporu o właściwość.Stan faktyczny
Sędzia została zatrzymana po spowodowaniu kolizji drogowej i badaniach stanu trzeźwości. Obrońca sędziego złożył zażalenie na zatrzymanie, kwestionując jego legalność i zakres, a także wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Rejonowy uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy postanowieniem z 9 grudnia 2025 r. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...]. Następnie Sąd Rejonowy w [...] uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w [...] jako sądowi właściwemu, zgodnie z treścią postanowienia Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2025 r. Odpis zarządzenia doręczono obrońcy sędziego z pouczeniem o braku możliwości zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 10/26
ZARZĄDZENIE Dnia 22 stycznia 2026 r.
1. Akta sprawy o sygn. II Kp 162/25, zwrócić Sądowi Rejonowemu
w [...]1 Wydziałowi […] Karnemu jako sądowi właściwemu, zgodnie z
treścią postanowienia Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2025 r., sygn.
akt II KO 238/25;
2. Odpis zarządzenia doręczyć obrońcy sędzi Sądu Okręgowego
w [...] X. Y. – adw. M. S. z pouczeniem, iż nie podlega ono
zaskarżeniu;
3. Sprawę zakreślić w repertorium I ZO jako załatwioną.
UZASADNIENIE
Uchwałą z 6 listopada 2025 r., sygn. akt I ZI 66/25, Sąd Najwyższy po
rozpoznaniu wniosku Prokuratury Krajowej z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. […] o
podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y., za czyn wyczerpujący znamiona
występku z art. 178a § 1 k.k., zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y. za wskazany we wniosku czyn, zawiesił sędzię
X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, obniżył sędzi X. Y.
wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych
oraz obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że Sędzia została zatrzymana na
gorącym uczynku, o czym świadczy zatrzymanie jej bezpośrednio po
przeprowadzonych badaniach stanu jej trzeźwości, a co odbyło się w bardzo
I ZO 10/26 2
niewielkim odstępie czasowym po spowodowaniu kolizji drogowej. W tym czasie
była cały czas w obecności świadków, w tym funkcjonariuszy Policji.
Pismem z 12 listopada 2025 r., obrońca SSO X. Y. wniósł do Sądu
Rejonowego w [...] Wydziału […] Karnego, zażalenie na faktycznie dokonanie
zatrzymania osoby sędziego wbrew immunitetowi z dnia 5 listopada 2025 r.,
bowiem doszło do zgłoszenia samej kolizji, a do zatrzymania doszło po około
godzinie po kolizji aut, więc w żaden sposób nie było gorącego uczynku; faktycznie
dokonane zatrzymanie osoby sędziego w zakresie szerszym niż koniecznym dla
ustaleń w sprawie, tzn. ponad czynności dowodowe wykonane w postępowaniu
tego rodzaju czynie zabronionym – pobranie badań wydechu i krwi, w sytuacji, gdy
sędzia poddała się takim czynnościom dobrowolnie, więc nie było żadnych
przesłanej do zatrzymania sędziego objętego immunitetem skoro współpracował on
w tym zakresie z policją; zatrzymanie telefonu sędziego zawierającego okoliczności
rodzinne i prywatne nie mające żadnego związku z czynem, jaki zarzuca się jego
klientce, a telefon jest objęty immunitetem sędziowskim.
W dalszej części zażalenia skarżący zawarł wniosek o przekazanie sprawy
Sądowi Najwyższemu, celem przekazania jej innemu sądowi.
Następnie, postanowieniem z 19 listopada 2025 r., sygn. akt […], Sąd
Rejonowy w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie decyzji w przedmiocie
przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Postanowieniem z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II KO 238/25, Sąd Najwyższy
postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...]1
Następnie, postanowieniem z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt […], Sąd
Rejonowy w [...]1 uznał się niewłaściwym rzeczowo i sprawę przekazał sądowi
właściwemu – Sądowi Najwyższemu – Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
W uzasadnieniu podkreślił, że ustawowa kompetencja Sądu Najwyższego do
rozpoznania wniosku o zatrzymanie, stanowiącego wszak element immunitetu
sędziowskiego, uregulowanego w art. 181 Konstytucji i art. 80 usp, tak jak każdej
innej formy pozbawienia sędziego wolności, nie może budzić jakichkolwiek
wątpliwości.
Sąd Rejonowy jest właściwy do rozpoznania zażalenia obrońcy SSO X. Y., w
przedmiocie zażalenie na faktycznie dokonanie zatrzymania sędziego wbrew
I ZO 10/26 3
immunitetowi z dnia 5 listopada 2025 r., faktycznie wykonywane do dnia 6 listopada
2025 r. do godz. około 23:00 wraz z zażaleniem na zatrzymanie telefonu.
Ustalenie to wynika w pierwszej kolejności z postanowienia Sądu
Rejonowego w [...] z 19 listopada 2025 r., sygn. akt […] oraz postanowienia Sądu
Najwyższego z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II KO 238/25 a także z treści samego
wniosku obrońcy SSO X. Y.
Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 236 § 1 k.p.k. na
postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie
dowodów rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom,
których prawa zostały naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub
czynność dokonaną w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy,
w okręgu którego prowadzone jest postępowanie.
Jak stanowi art. 246 § 1 i 2 k.p.k. zatrzymanemu przysługuje zażalenie do
sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności
oraz prawidłowości jego zatrzymania. Zażalenie przekazuje się niezwłocznie
sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania lub prowadzenia postępowania, który
również niezwłocznie je rozpoznaje.
Natomiast zgodnie z art. art. 465 § 1 i 2 k.p.k. przepisy dotyczące zażaleń na
postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia
prokuratora i prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Na postanowienie
prokuratora przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy,
chyba że ustawa stanowi inaczej.
Postępowanie immunitetowe toczy się przed Sądem Najwyższym i jest
postępowaniem odrębnym. Nie jest ono związane z postępowaniem dotyczącym
zaskarżenia czynności zatrzymania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Sądem właściwym do
rozpoznania zażalenia był Sąd Rejonowy w [...], jednak z uwagi na przekazanie
sprawy sądowi równorzędnemu, zażalenie to rozpozna Sąd Rejonowy w [...]1. Sąd
niższej instancji nie może wchodzić w spór kompetencyjny z Sądem Najwyższym.
Spór taki nie zachodzi pomiędzy sądem, którego właściwość została ustalona i
sądem wyższego rzędu, który wskazał ten sąd jako właściwy do rozpoznania
sprawy. Jest to zrozumiałe, skoro w takim wypadku sąd wyższego rzędu nie
I ZO 10/26 4
wypowiada się w przedmiocie własnej właściwości do rozpoznania sprawy,
a dokonuje oceny okoliczności warunkujących jej przekazanie, które dotyczą dwóch
sądów niższego rzędu (równorzędnych). W konsekwencji sąd, któremu sąd
wyższego rzędu nad sądem właściwym przekazał sprawę do rozpoznania, nie
może kwestionować tej decyzji poprzez inicjowanie sporu o właściwość (por.
uchwała z 14 września 2022 r., sygn. akt I KZP 11/22).
[M. T.]
[r.g.]
Paweł Wojciechowski
Powiązane orzeczenia
- V KO 13/13 2013-03-26Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie o obiektywne rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy ze względu na relacje zawodowe i towarzyskie sędziów, może zostać uwzględniony, jeśli…
- II DZP 3/20 2020-10-20Czy § 2 art. 77 ustawy o Sądzie Najwyższym, dotyczący zarządzenia o wyznaczeniu sprawy w składzie trzech sędziów Izby Dyscyplinarnej, odnosi się wyłącznie do spraw, w których ustawa nie określa składu, czy też do wszystk…
- III KO 53/06 2006-09-19Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jeśli sąd niższej instancji kwestionuje rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez sąd wyższej instanc…
- II ZO 29/22 2025-04-24Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie w przedmiocie przekazania sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu, jeśli pierwotne rozstrzygnięcie nie objęło wszystkich elementów wniosku?
- I ZI 11/23 2023-03-29Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego sądu administracyjnego?
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 181art. 80art. 236 § 1 KPKart. 246 § 1art. 465 § 1§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy