I ZO 157/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-03-14
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Marka Siwka, Marek Siwek, Krzysztofa Wiaka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobista znajomość sędziego z osobą, która jest stroną postępowania głównego, uzasadnia jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osobista znajomość sędziego z osobą, która jest stroną postępowania głównego, może stanowić wystarczającą przesłankę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie. Nawet relacje zawodowe, jeśli mają osobisty charakter i prowadzą do nieformalnych kontaktów, mogą wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym. Obawa istnienia wewnętrznej stronniczości, wyrażona przez samego sędziego, dodatkowo wspiera taką ocenę.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 22/23. Jako przyczynę podał osobistą znajomość z jednym z uczestników postępowania głównego, wynikającą z udziału w konferencjach organizowanych przez Krajową Radę Sądownictwa. Wskazał na formalne i nieformalne kontakty podczas tych konferencji, które jego zdaniem mogą wzbudzić wątpliwość co do jego bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 22/23.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 157/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r., bez udziału stron wniosku SSN Marka Siwka z dnia 30 listopada 2023 r. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 22/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć SSN Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 22/23. UZASADNIENIE W dniu 30 listopada 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 22/23. We wniosku podniósł, że przedmiotem postępowania jest kwestia wyłączenia SSN Krzysztofa Wiaka, które zostało zainicjowane wnioskiem innego sędziego SN, jednak postępowanie to dotyczy także sędziego X.Y.., gdyż jest on stroną postępowania głównego. Ponadto wskazał, że sędziego X.Y.. zna osobiście, a znajomość ta wynika z udziału w konferencjach organizowanych przez Krajową Radę Sądownictwa w czasie, gdy sędzia X.Y.. był jej członkiem, w których brał udział jako Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgu Sądu Okręgowego w L. W trakcie tych konferencji miały miejsce spotkania zarówno o charakterze formalnym, jak i nieformalnym, co uzasadnia wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZO 22/23.
I ZO 157/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Analiza okoliczności przytoczonych w oświadczeniu sędziego SN Marka Siwka wykazała, iż stanowią one wystarczającą przesłankę do wyłączenia go od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 22/23. W ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez oświadczającego okoliczność w postaci osobistej znajomości ze stroną postępowania głównego może w odbiorze zewnętrznego obserwatora wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do pełnej bezstronności rozstrzygnięcia. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, iż relacje zawodowe zasadniczo nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jednakże „nawet stosunki wyłącznie służbowe mogą ze względu na osobistą znajomość oraz osobisty charakter kontaktów zostać uznane za stosunki tego rodzaju, że wywołają w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II UO 1/15, Lex nr 1806479). Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa istnienia wewnętrznej stronniczości została sformułowana przez składającego oświadczenie sędziego SN Marka Siwka. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN Marka Siwka w sprawie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego zarejestrowanej pod sygn. akt I ZO 22/23. Okoliczności, które w oświadczeniu podniósł sędzia SN Marek Siwek, mogłyby tworzyć poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem sam fakt utrzymywania kontaktów zawodowych zarówno o charakterze formalnym, jak i nieformalnym. Wystąpienie wskazanych okoliczności skutkuje wywołaniem u postronnego obserwatora przeświadczenia, że SSN Marek Siwek mógłby okazać się stronniczy. Wykracza to więc ponad subiektywną ocenę wnioskującego. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.]
I ZO 157/23 3 [ał]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 86/24 2024-07-03Czy osobista znajomość sędziego z obwinionym sędzią, wynikająca z udziału w zdarzeniach organizowanych przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie?
- I ZO 65/23 2023-07-04Czy osobista znajomość i relacja koleżeńska sędziego z osobą, której dotyczy postępowanie dyscyplinarne, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i uzasadnia wyłączenie od udziału w sprawie?
- I DSS 2/19 2020-01-20Czy osobista i zawodowa znajomość sędziego z uczestnikiem postępowania może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
- I DO 37/19 2019-06-05Czy relacje osobiste i zawodowe sędziego z uczestnikami postępowania mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?
- I DSS 3/19 2020-01-20Czy osobista znajomość sędziego z obwinionym sędzią, a także koleżeńskie relacje obwinionego sędziego z kolegami orzekającego sędziego, stanowią uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności orzekającego sędziego?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy