I ZO 31/25
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-05-20
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Marka Siwka, Karola Weitza, Marek Siwek, Tomasz Artymiuk, Maciej Kowalski, Tomasz Przesławski, Mirosław Sadowski, Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego dotyczy wniosek o zbadanie jego niezawisłości i bezstronności, ma prawo składać wnioski o wyłączenie innych sędziów wyznaczonych do rozpoznania tego wniosku?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, którego dotyczy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, nie ma uprawnień do składania wniosków o wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznania tego wniosku. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym przyznają mu jedynie ściśle określone uprawnienia, takie jak możliwość wysłuchania lub złożenia stanowiska na piśmie, a w przypadku wyłączenia – prawo do odwołania. Dopuszczenie takich wniosków prowadziłoby do możliwości kształtowania składu Sądu Najwyższego przez sędziego podlegającego testowi, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Prezes Sądu Okręgowego zarządził przerwę w czynnościach służbowych sędziego X. Y. Sprawa ta została zarejestrowana w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Następnie wpłynął wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN Marka Siwka. W związku z tym, do rozpoznania sprawy wyznaczono skład orzekający, w tym SSN Karola Weitza. Sędzia Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie SSN Karola Weitza od udziału w rozpoznaniu sprawy, powołując się na wcześniejsze oświadczenie Karola Weitza dotyczące wadliwości procedury powołania sędziów SN.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek SSN Marka Siwka o wyłączenie SSN Karola Weitza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 39/22 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 31/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2025 r., bez udziału stron, w sprawie sędzi Sądu Okręgowego w S. X. Y. w związku z zarządzeniem Prezesa Sądu Okręgowego w S. 29 października 2021 r. sygn. [...] o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych, w związku z wnioskiem X. Y. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. I ZZ 8/22, wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie SSN Karola Weitza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 39/22 postanowił: wniosek SSN Marka Siwka o wyłączenie SSN Karola Weitza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 39/22 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE
I ZO 31/25 2 Prezes Sądu Okręgowego w S. 29 października 2021 r. sygn. [...] wydał zarządzenie o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędzi Sądu Okręgowego w S. X. Y. Sprawa ta została zarejestrowana w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. I ZZ 8/22, zaś do jej rozpoznania został wyznaczony następujący skład orzekający: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Marek Siwek (sprawozdawca) oraz Ławnik SN Elżbieta Mazur – Orlik. Pismem z dnia 21 października 2022 r. X. Y. wniosła o zbadanie, w trybie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZB 39/22 zaś do jej rozpoznania zostali wylosowani sędziowie Sądu Najwyższego w osobach: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący), SSN Maciej Kowalski, SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca), SSN Mirosław Sadowski oraz SSN Karol Weitz. Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek pismem z 26 lutego 2025 r. wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I ZB 39/22 sędziego Sądu Najwyższego wylosowanego do składu w osobie Karola Weitza wskazując, że sędzia ten złożył 17 października 2022 r. oświadczenie, w którym wskazał przede wszystkim, że orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego SN w trybie przewidzianym obecnie obowiązującą ustawą o KRS obarczone są wadą prawną, a także naruszają prawo do sądu, w związku z czym odmawia orzekania z osobami powołanymi do SN w takiej procedurze. Nadto, procedura ta wprost została określona przez niego w powołanym oświadczeniu
I ZO 31/25 3 jako wadliwa, a jej skutkiem jest m.in. naruszenie prawa obywatela do sądu. Oświadczenie to dostępne jest na stronie internetowej Forum Współpracy Sędziów - https://forumfws.eu/glos-w-sprawie/oswiadczenie-sedziowie-sn/. Wnioskodawca podał ponadto, że oświadczenie podpisane m. in. przez SSN Karola Weitza, zostało złożone w czasie obowiązywania ustawy o Sądzie Najwyższym w obecnym kształcie co prowadzi do przekonania, że przeciętny obserwator niniejszego postępowania nie miał wrażenia o jego pozorności – niezależnie bowiem od tego, jakie argumenty zostałyby w tym postępowaniu przedstawione, wymienieni wyżej sędziowie już dawno i publicznie wyrazili swoje stanowisko co do oceny jego przedmiotu, która to ocena w sposób oczywisty pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem niniejszego postępowania prowadzonego w trybie art. 29 § 5 u.SN. W tym stanie rzeczy powinno być oczywiste, że w sytuacji wylosowania wskazanych sędziów do składu orzekającego na podstawie art. 29 § 5 u.SN powinni oni złożyć żądania wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, gdyż podstawowa okoliczność, czyli ocena procedury powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, której uczestnikiem był SSN Marek Siwek, została już przez nich publicznie dokonana, co powoduje, że istnieje uzasadniona wątpliwość, że znajdzie to stosowne odzwierciedlenie w postanowieniu w sprawie o sygn. akt I ZB 39/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie SSN Karola Weitza, jako niedopuszczalny z mocy ustawy, należało pozostawić bez rozpoznania. Przede wszystkim należy wskazać, że przepis art. 29 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym daje sędziemu, którego dotyczy wniosek o zbadanie spełnienia przez niego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu, ściśle określone uprawnienia. Może on więc zostać wysłuchany bezpośrednio przez Sąd Najwyższy w składzie 5 sędziów lub złożyć swoje stanowisko na piśmie
I ZO 31/25 4 (§ 15) oraz złożyć odwołanie do składu 7 sędziów Sądu Najwyższego w przypadku jego wyłączenia (§ 22). Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby twierdzić, że testowany sędzia ma uprawnienia do składania wniosku o wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznawania wniosku o jego wyłączenie, gdyż przeprowadzanie testu do tego się sprowadza. Przyjęcie dopuszczalności takich wniosków prowadziłoby bowiem do możliwości kształtowania składu Sądu Najwyższego przez sędziego testowanego, co jest niedopuszczalne. Analiza argumentacji przedstawionej przez SSN Marka Siwka w jego wniosku wskazuje, że dąży on faktycznie do sytuacji, w której o spełnieniu wymogów jego bezstronności i niezależności decydowaliby sędziowie powołani w tej samej procedurze nominacyjnej, co nie jest zgodne łacińską zasadą nemo iudex in casa sua. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [M. T.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III CB 2/22 2022-10-13Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, który został wyznaczony jedynie jako sędzia-zastępca, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z mocy ustawy?
- I ZB 119/23 2024-01-16Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty głównie na wadliwości procedury powołania sędziego, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie Najwyższym?
- III CB 22/25 2025-04-15Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na ogólnych okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie…
- III CB 7/25 2025-03-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie Najwyższym?
- I ZO 71/25 2025-07-08Czy sędzia Sądu Najwyższego, który złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w tej sprawie?
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 29§ 5§ 1§ 15§ 22
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy