I ZO 39/26

I ZO 39/26 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2026 r. bez udziału stron wniosku sędziego SN w stanie spoczynku X. Y. - obrońcy sędziego X.1 Y.1 z dnia 7 kwietnia 2026 r. o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie o sygn. akt I ZI 37/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334) postanowił: wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24. UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) obrońca sędziego X.1 Y.1 wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41 § 1 k.p.k. upatruje w okoliczności, że SSN Barbara Skoczkowska cyt.: „uczestniczy I ZO 39/26 2 w łamaniu konstytucyjnego porządku prawnego RP, czego wyrazem są wydawane przez nią lub z jej udziałem orzeczenia kwestionujące konstytucyjne umocowanie Krajowej Rady Sądownictwa i prerogatywy Prezydenta do powoływania sędziów, w tym sędziów Sądu Najwyższego. Konsekwencją takich bezprawnych zachowań SSN Barbary Skoczkowskiej jest odmowa orzekania z sędziami powołanymi po 2018 r. do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego oraz zakwestionowanie w dniu 7 lutego 2024 r. legalności funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, w której orzeka, w której pełni funkcję Przewodniczącej Wydziału I, w której kandyduje na Prezesa tej Izby”. Jak wskazał wnioskodawca, kolejną przyczyną wyłączenia SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w niniejszej sprawie jest cyt.: „prezentowany przez nią, również w treści wydawanych orzeczeń, całkowicie jednoznacznie negatywny stosunek wobec Krajowej Rady Sądownictwa działającej od 2018 r. (…) Sędzia Barbara Skoczkowska wielokrotnie publicznie jak i w ramach pełnionego urzędu dawała wyraz swojemu skrajnie negatywnemu stosunkowi wobec przyjętych przez ustawodawcę zmian mających na celu reformę sądownictwa w Polsce (np. oświadczenie z 20 lipca 2021 r.), co ma ścisły związek z istotą rozpoznawanych zagadnień w niniejszej sprawie (…) SSN Barbara Skoczkowska kontestowała także uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku, Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status. Podważając w ten sposób konstytucyjny porządek prawny angażowała się w sposób jaskrawy w polityczny spór istniejący w obrębie wymiaru sprawiedliwości, m.in. podpisując się pod listem z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie przeniesienia sędziów; kolejno poprzez odmowę orzekania z określonymi sędziami (oświadczenie z 17 października 2022 r.), manipulację faktami w treści uzasadnienia postanowienia z 17 listopada 2022 r. w sprawie II ZZ 6/22, wykonywanie czynności orzeczniczych w sprawach jednoosobowych wbrew obowiązującym przepisom. Ponadto SSN Barbara Skoczkowska wielokrotnie dała wyraz swojemu negatywnemu stosunkowi wobec sędziego X.1 Y.1 Sędzia Barbara Skoczkowska wielokrotnie prezentowała w treści I ZO 39/26 3 wydawanych orzeczeń, negatywny stosunek wobec strony postępowania - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych X.1 Y.1”. Przedmiotem sprawy o sygn. akt I ZI 37/24 ma być zarzut udzielenia poparcia osobom starającym się o wybór do tego konstytucyjnego organu, i dlatego w ocenie wnioskodawcy, wyraźnie widoczny jest brak bezstronności SSN Barbary Skoczkowskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie – por. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych), sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w rozstrzygnięciu tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17). Wnioskujący wskazał na możliwość zaistnienia tzw. stronniczości zewnętrznej, opartej na zobiektywizowanych przesłankach, odwołujących się do I ZO 39/26 4 oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu, gdy brak będzie możliwości obiektywnego przekonania go, że ujawnione okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy (zob. postanowienia Sądy Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08; z 9 stycznia 2019 r., IV KK 723/18). Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego wniosku, Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24, dotyczącej rozpoznania wniosku Prokuratora Regionalnego we W. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w […] X.1 Y.1 Rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez SSN Barbarę Skoczkowską mogłoby budzi uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności w oczach opinii publicznej – zgodnie ze standardami ustawowymi oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie może pozostawać bowiem obiektywnie bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu sędziego. Należy podkreślić, że wybór sędziów odbył się zgodnie z przepisami, a twierdzenie przeciwne nie ma podstawy prawnej w obowiązującym porządku prawnym i stanowi nieuprawnione kwestionowanie konstytucyjnych organów państwa. Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce w sytuacji, gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania każdego rozsądnie myślącego, kto powziął wątpliwości co do bezstronności, że z całą pewnością nie wpłyną one na obiektywizm rozpoznania sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2019 r., I DO 44/19). Analizując publicznie formułowane wypowiedzi SSN Barbary Skoczkowskiej uznać jednak należało, że zachodzą przesłanki do wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] I ZO 39/26 5 Maria Szczepaniec