I ZO 6/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-04-05
Skład orzekający: Marek Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pokrzywdzonemu, który nie uzyskał statusu oskarżyciela publicznego ani subsydiarnego, przysługuje prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, odmawiając ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla pokrzywdzonej. Kluczowym argumentem było to, że czyny zarzucane sędziemu miały charakter publicznoskargowy, a pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżyciela publicznego ani subsydiarnego. Dopiero skuteczne wniesienie aktu oskarżenia pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia sędziemu immunitetu.Stan faktyczny
A. S. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi M. P. Prezes Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego odmówił ustanowienia pełnomocnika, wskazując na brak statusu oskarżyciela publicznego lub subsydiarnego u wnioskodawczyni. Pokrzywdzona wniosła zażalenie na to zarządzenie. Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie po zmianie przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej i utworzeniu Izby Odpowiedzialności Zawodowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Prezesa Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. zażalenia A. S. na zarządzenie Prezesa Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt DPI 60/21 w sprawie odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. - M. P., na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 27a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 ze zm.) w związku z art. 128 oraz art. 80 § 2a i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r. poz. 2072 ze zw.) oraz art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej w dniu 14 stycznia 2022 r. A. S. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. - M.P. Sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Sobutka, wykonujący obowiązki Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej wydał w dniu 15 marca 2022 r. zarządzenie (sygn. akt DPI 60/21), w którym odmówił wyznaczenia A.
I ZO 6/22 2 S. pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. M. P., wyjaśniając, że A. S. nie posiada statusu oskarżyciela publicznego ani subsydiarnego w postępowaniu prowadzonym przeciwko sędzi M. P. Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dniu 7 kwietnia 2022 r. wpłynęło zażalenie pokrzywdzonej na ww. zarządzenie. Zaskarżyła ona rozstrzygnięcie w całości, cytując przepisy art. 425 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania karnego, podnosząc jego niezgodność z art. 53 k.p.k. łącznie z art. 87 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje, Zarządzenie winno zostać utrzymane w mocy. W dniu 9 czerwca 2022 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 14 czerwca 2022 r., poz. 1259), która weszła w życie w dniu 15 lipca 2022 r. Z dniem wejścia w życie tej ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, a utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 powołanej ustawy sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Rozpatrywane zażalenie pokrzywdzonej na zarządzenie p.o. Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej nie mogło zostać uwzględnione. Zażalenie nie obaliło bowiem kluczowego argumentu podniesionego w ww. zarządzeniu, tj. braku podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. M. P. Czyny zarzucane przez pokrzywdzoną sędziemu mają charakter publicznoskargowy, a więc są ścigane z urzędu. Prokurator nie wniósł aktu oskarżenia z zarzutem popełnienia przez ww. sędzię czynu zabronionego. Pokrzywdzona A.S. nie uzyskała również statusu oskarżyciela posiłkowego. Natomiast dopiero skutecznie wniesienie aktu
I ZO 6/22 3 oskarżenia pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia sędziemu immunitetu. Reasumując, Sąd Najwyższy nie dostrzega żadnych merytorycznych podstaw, aby uwzględnić zażalenie wniesione na zarządzenie p.o. Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I DO 20/20 2020-09-29Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być skutecznie złożony przez pokrzywdzonego, który nie uzyskał uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia?
- SNO 10/14 2014-04-29Czy uchwała sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, zawieszenie go w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia jest zgodna z prawem, jeśli zażalenia zarzucają obrazę…
- II ZO 29/24 2024-08-07Czy uchwała sądu dyscyplinarnego przy sądzie apelacyjnym odmawiająca zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, wydana w pierwszej instancji, jest prawidłowa, jeśli sprawa ta należy do właściwości r…
- I ZI 10/23 2023-05-11Czy istnieją podstawy do wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyny z art. 216 § 1 k.k. i 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k. na wniosek pełnomocnika pokrzywdzonego?
- I ZPI 54/22 2023-10-19Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika z urzędu, który przedstawił opinię o braku podstaw do jego złożenia, może zostać uznany za oczywiście bezzasad…
Powołane przepisy
art. 10 § 1art. 27a § 1 pkt 2art. 128art. 80 § 2art. 437 § 1 KPKart. 466 § 1 KPKart. 425 § 2art. 53 KPKart. 87 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy