I ZO 79/26

I ZO 79/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie z powództwa SSN w stanie spoczynku X.Y. o wynagrodzenie po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r. wniosku pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 12/26 na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. postanowił oddalić wniosek. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa z powództwa SSN w stanie spoczynku X.Y. przeciwko Sądowi Najwyższemu o zasądzenie określonej kwoty tytułem wyrównania zaniżonego wynagrodzenia (a następnie uposażenia) wraz z ustawowymi odsetkami. Zaniżenie to ma wynikać z tego, że w latach 2021-2022 r. wynagrodzenia i uposażenia sędziów Sądu Najwyższego nie były ustalane z zastosowaniem mechanizmu przewidzianego w art. 48 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622), lecz przy zastosowaniu regulacji przewidzianych w tzw. ustawach okołobudżetowych, co spowodowało obniżenie ich wysokości. Sprawa ta została zarejestrowana w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w repertorium pod I ZO 79/26 2 sygn. akt I ZPU 12/26. Do jej rozpoznania został wyznaczony SSN Tomasz Demendecki. W odpowiedzi na pozew z dnia 20 maja 2026 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu wyżej wymienionej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. SSN Tomasz Demendecki jest bowiem powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, zarejestrowanej pod sygn. akt I ZPU 3/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 49 § 1 k.p.c. wynika, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W niniejszej sprawie wątpliwość co do bezstronności sędziego wynika z faktu, że we wniesionym w dniu 29 grudnia 2023 r. pozwie wystąpił z roszczeniami opartymi na analogicznej podstawie faktycznej i prawnej, na jakiej zostało oparte powództwo w sprawie o sygn. akt I ZPU 12/26, o zasadności którego ma orzekać. Okoliczność, że sędzia pozostaje stroną w innym postępowaniu dotyczącym roszczenia o waloryzację wynagrodzenia, nie stanowi jednak sama przez się przesłanki z art. 49 § 1 k.p.c. Sprawa o sygn. akt I ZPU 12/26, którą ma rozpoznawać SSN Tomasz Demendecki, dotyczy stosunku prawnego, w którym stroną jest inny podmiot niż sędzia wyznaczony do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jej wynik nie wywoła żadnych skutków prawnych wobec SSN Tomasza Demendeckiego. Orzeczenie to nie będzie wiążące w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I ZPU 3/23 – nie będzie miało charakteru prejudycjalnego. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której wynik niniejszej sprawy mógłby w sposób bezpośredni oddziaływać na sytuację majątkową SSN Tomasza Demendeckiego. Istnienie osobistych roszczeń majątkowych SSN Tomasza Demendeckiego, względnie ich brak, nie może rzutować też na liczbę ani rodzaj spraw jemu przydzielonych, chyba że sprzeciwiają się temu regulacje procesowe, co akurat w niniejszej sprawie nie zachodzi. I ZO 79/26 3 Ponadto sama zbieżność zagadnienia prawnego będącego podstawą roszczeń w sprawach o sygn. akt I ZPU 12/26 i I ZPU 3/23 nie jest wystarczająca do przyjęcia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Bezstronność sędziego oznacza brak uprzedzenia wobec stron, a nie brak ukształtowanego stanowiska co do wykładni prawa. Sędzia, co oczywiste, ma prawo do własnych poglądów prawnych, a zarazem spoczywa na nim obowiązek samodzielnego interpretowania mających zastosowanie przepisów. Nie może być on więc wyłączany tylko dlatego, że jego linia orzecznicza może okazać się niekorzystna dla jednej ze stron. Gdyby przyjąć przeciwną koncepcję, prowadziłoby to niechybnie do nieakceptowalnej możliwości podejmowania przez stronę czynności zmierzających do wyznaczenia do rozpoznania sprawy sędziego, którego stanowisko prawne stronie odpowiada, a więc swoistego „doboru sędziego pod wynik sprawy”. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [J.J.] [r.g.]