I ZO 89/25

I ZO 89/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 14 października 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku radcy prawnego K. Ł. - pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, z dnia 28 sierpnia 2025 r., w przedmiocie wyłączenia SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25, z powództwa SSN X1. Y1. o wynagrodzenie postanowił: na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wyłączyć SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25. UZASADNIENIE W dniu 28 sierpnia 2025 r. radca prawny K. Ł. - pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, złożyła wniosek o wyłączenie, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 z powództwa SSN X1. Y1. o wynagrodzenie. W uzasadnieniu wskazała, że SSN X. Y. jest powodem w analogicznej sprawie jak sprawa niniejsza dotycząca powództwa o wynagrodzenie, toczącej się przed Sądem Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZPU 3/23, wobec czego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności ww. Sędziego w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. I ZO 89/25 2 Wniosek pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, o wyłączenie SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 50 § 1 k.p.c. wynika zaś konieczność uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Wykładnia art. 49 § 1 k.p.c. pozwala na sformułowanie dwóch przesłanek, które umożliwiają uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze, może to nastąpić, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności. Po drugie, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Bezstronność jest synonimem obiektywizmu, braku uprzedzeń i neutralności wobec stron, a także niekierowania się przy rozstrzyganiu sprawy względami, które miałyby charakter inny niż merytoryczny. Należy przy tym podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II NSNc 133/23, LEX nr 3573542). W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 z powództwa SSN X1. Y1. o wynagrodzenie. Wskazać należy, że SSN X. Y. też wniósł przeciwko Skarbowi Państwa powództwo o wynagrodzenie. Jego pozew z dnia 28 grudnia 2023 r. został zarejestrowany w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZPU 3/23 i oczekuje na rozpoznanie. Sprawa o sygn. akt I ZPU 3/23 jest rodzajowo tożsama ze sprawą o sygn. akt I ZPU 7/25, która została przydzielona SSN X. Y., albowiem obie dotyczą rozstrzygnięcia kwestii wypłacenia sędziom I ZO 89/25 3 Sądu Najwyższego wyrównania wynagrodzenia. Zgodzić się należy z poglądem pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez SSN X. Y. sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 mogłoby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do Jego bezstronności. W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. „sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz „zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak na wstępie. [M. T.] [r.g.]