I ZSK 13/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-05-24
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu o czyn, który może wypełniać znamiona zarówno przestępstwa, jak i deliktu dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wypełnia jednocześnie znamiona przestępstwa. Jest to uzasadnione względami efektywności i ekonomiki procesowej, a także tym, że organem właściwym do stwierdzenia, czy dany czyn stanowi przestępstwo, jest sąd karny. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie sądu karnego jest doniosłe z punktu widzenia oceny winy i kary w postępowaniu dyscyplinarnym.Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego złożył wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wobec sędziego R. F., obwinionego o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, co stanowi delikt dyscyplinarny z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Dyscyplinarny uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Sądu Najwyższego, wskazując, że czyn obwinionego wypełnia również znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Postępowanie karne wobec sędziego znajdowało się na etapie postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego wobec sędziego R. F.Pełny tekst orzeczenia
I ZSK 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie R. F. – sędziego Sądu Okręgowego w R. obwinionego o popełnienie deliktu dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 217) dalej: u.s.p. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 24 maja 2023 r. na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego wobec sędziego R. F. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] złożył wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wobec R. F. – sędziego Sądu Okręgowego w R., obwinionego o to, że w dniu 13 października 2020 r. w R., znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,63 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym ul. […] pojazd mechaniczny marki S., nr rej. […], tj. o czyn z art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. Sąd Dyscyplinarny – przy Sądzie Apelacyjnym […] postanowieniem z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt ASD 2/21 stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, wskazując, iż z treści zarzutu wynika, że czyn obwinionego wypełnia równocześnie znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.
I ZSK 13/22 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postępowanie dyscyplinarne należało zawiesić Zgodnie z treścią art. 22 § 1 k.p.k., mającego zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów sądów powszechnych, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, postępowanie to zawiesza się na czas trwania tej przeszkody. Z powołanego przepisu wynika, że katalog okoliczności, które uzasadniają zawieszenie postępowania nie jest zamknięty, skutkiem czego każdorazowo podlegają one ocenie w kontekście tego, czy rzeczywiście stanowią przeszkodę do rozpoznania sprawy oraz czy jest ona długotrwała. Według art. 120 § 1 u.s.p., po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego przeciwko sędziemu, sąd lub prokurator przesyła akta sprawy właściwemu rzecznikowi dyscyplinarnemu. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne nie było wszczęte, rzecznik dyscyplinarny podejmuje czynności dyscyplinarne, choćby w postępowaniu karnym został wydany wyrok uniewinniający. Z przepisu można zatem wnosić, że właściwym rozwiązaniem procesowym jest rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności sprawy o przestępstwo, a następnie sprawy o delikt dyscyplinarny. Wskazuje on bowiem jasno na obowiązek przesłania akt sprawy karnej po jej prawomocnym zakończeniu, a oczywiste jest, że przesłanie takie ma służyć ich wykorzystaniu. Nadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że w takiej sytuacji postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone do momentu zakończenia postępowania karnego, jeśli istnieje uzasadnienie wynikające z efektywności i ekonomiki procesowej, chyba że wystarczające jest zarządzenie przerwy lub odroczenie rozprawy (por. uchwałę Sądu Najwyższego (7) z 28 września 2006 r., I KZP 8/06). Należy jednocześnie podkreślić, że słusznie w uzasadnieniu tej uchwały zaznaczono, że organem właściwym do stwierdzenia tego, czy dany czyn stanowi przestępstwo czy też nie, jest sąd karny, gdyż tylko ten sąd jest umocowany do wydania orzeczenia podważającego zasadę domniemania niewinności. W tym kontekście należy stwierdzić, że skoro do stwierdzenia, że czyn stanowi przestępstwo umocowany jest wyłącznie sąd karny, tym bardziej oczekiwanie na
I ZSK 13/22 3 jego rozstrzygnięcie jest uzasadnione. Oczywiste jest bowiem, że taka okoliczność jest doniosła z punktu widzenia rozstrzygnięcia o delikcie dyscyplinarnym, zarówno w płaszczyźnie winy, jak i kary. Jak natomiast wynika z akt niniejszej sprawy, postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte na podstawie materiałów postępowania przygotowawczego. Poza tym, z pisma obrońcy z dnia 9 maja 2023 r. wynika, że sprawa karna sędziego R. F. znajduje się na etapie postępowania sądowego. Ubocznie należy zaznaczyć, że zawieszenie postępowania w sprawie o delikt dyscyplinarny sędziego z powodu na oczekiwanie na prawomocne zakończenie sprawy karnej nie stanowi zagrożenia z punktu widzenia upływu okresu przedawnienia, ze względu na treść art. 108 § 5 u.s.p. Zgodnie z tym przepisem przedawnienie dyscyplinarne nie biegnie w czasie postępowania dyscyplinarnego, począwszy od dnia złożenia wniosku do sądu dyscyplinarnego do dnia prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [M. T.] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- SNO 20/16 2016-06-16Czy sędzia, który prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na uchybieniu godności urzędu, a jeśli tak, czy kara złożenia z urzędu jest adekwatna?
- SNO 58/10 2011-02-08Czy popełnienie przez sędziego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości uzasadnia wymierzenie kary złożenia z urzędu?
- SNO 36/12 2013-01-15Czy kara dyscyplinarna wymierzona sędziemu za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości powinna być łagodniejsza ze względu na fakt, że poniósł już konsekwencje karne i przeszedł w stan spoczynku?
- SNO 43/17 2017-11-10Czy sąd dyscyplinarny prawidłowo ocenił winę i wymierzył karę sędziemu w stanie spoczynku, który prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, uwzględniając jego wyjaśnienia dotyczące spożycia alkoholu i stan zdro…
- I ZSK 32/22 2024-05-29Czy sędzia, który prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości i pod wpływem środka odurzającego, dopuszcza się przewinienia służbowego uchybiającego godności urzędu sędziego, uzasadniającego orzeczenie kary złoże…
Powołane przepisy
art. 107 § 1 pkt 5art. 22 § 1 KPKart. 128art. 178a § 1 KKart. 120 § 1art. 108 § 5§ 1 pkt 5§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy