I ZW 1/24

I ZW 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2024 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w związku z wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z dnia 1 grudnia 2023 r., […], który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 8 stycznia 2024 r., o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy X.Y. - sędziego Sądu Okręgowego w K. postanowił: na podstawie art. 110 § 3 zdanie drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływana jako u.s.p., wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej X.Y. - sędziego Sądu Okręgowego w K. UZASADNIENIE Unormowanie art. 110 § 3 u.s.p., przewidywało, że w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych, wymienionych w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., właściwy sąd dyscyplinarny wyznaczał, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej powoływany jako TSUE, w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C 791/19, uznał że przepisy art. 110 § 3 u.s.p. i art. 114 § 7 u.s.p., w zakresie w jakim powierzają Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Dyscyplinarnej, prawo do dyskrecjonalnego wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do prowadzenia postępowań przeciwko sędziom sądów powszechnych nie spełniają wymogu I ZW 1/24 2 wynikającego z art. 19 ust.1 akapit drugi TUE, zgodnie z którym sprawy te powinny być rozpoznawane przez sąd ,,ustanowiony na mocy ustawy.” Przepisy, o których mowa w powołanym wyroku TSUE, zostały zmienione art. 4 ust. 5 lit. d i ust. 10 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, zam. Dz. U. z dnia 14 czerwca 2022 r., poz. 1259, która weszła w życie w dniu 15 lipca 2022 r. Z dniem wejścia w życie tej ustawy zniesiono również Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, a utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Przepis art. 110 § 3 u.s.p., po tej nowelizacji, jako zasadę wprowadza, że do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., sędziów sądów rejonowych, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem. Tylko w przypadku gdy taka sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem (por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p.). Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznacza ten sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku (por. art. 114 § 7 u.s.p.). Orzeka w składzie jednego sędziego, stosując przepisy u.s.p. o trybie postępowania zawarte w ,,Rozdziale 3. Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych” (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I ZW 3/22 i z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt I ZW 4/22). Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, nie zawiera przepisu przejściowego dotyczącego właściwości sądów dyscyplinarnych. Znajduje zaś w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie (por. art. 128 u.s.p.) unormowanie z art. 35 § 1 k.p.k., które obliguje do badania z urzędu przez sąd dyscyplinarny swojej właściwości. Wskazuje się, że organ prowadzący postępowanie w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, stosując przepisy k.p.k., musi każdorazowo ustalić, które przepisy k.p.k. mają być ,,odpowiednio stosowane” i I ZW 1/24 3 jednocześnie jest upoważniony do stosownej modyfikacji ich treści celem dostosowania stosowanych przepisów k.p.k. do specyfiki postępowania dyscyplinarnego (por. W. Kozielewicz, Stosowanie prawa karnego materialnego i procesowego w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach sędziów (zarys problematyki), w: L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Zb. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005, s. 455 – 464). Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. prawomocnym postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt […], stwierdził swoją niewłaściwość miejscową do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej X.Y. – sędziego Sądu Okręgowego w K. i przekazał sprawę Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych celem zwrócenia się do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej z wnioskiem o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w której znajduje się sąd, w którym pełni służbę SSO X.Y. W wykonaniu tego postanowienia Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych wnioskiem z dnia 1 grudnia 2023 r., […], który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 8 stycznia 2024 r., zwrócił o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej X.Y. - sędziego Sądu Okręgowego w K. Rzeczywiście Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […]. nie sąsiaduje z obszarem apelacji […]., w którym znajduje się Sąd Okręgowy w K., gdzie pełni służbę SSO X.Y. Postępowanie dyscyplinarne wobec niego nie dotyczy kategorii spraw, które w pierwszej instancji rozpoznaje Sąd Najwyższy (por. art. 110 § 1 lit. b u.s.p.). W tej sytuacji Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej X.Y. - sędziego Sądu Okręgowego w K. (jest to jeden spośród czterech sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem - por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p.). Kierując się przedstawionymi motywami rozstrzygnięto jak na wstępie. [M. T.] I ZW 1/24 4 [ał]