I ZZ 4/25

I ZZ 4/25 UCHWAŁA Dnia 17 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski Ławnik SN Robert Burek Protokolant st. inspektor sądowy Mariusz Pogorzelski po rozpoznaniu na posiedzeniu, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 17 listopada 2025 r., przy udziale obrońców sędziego X. Y. adw. M. S. i sędziego Z. Ł., w kwestii zarządzenia Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 listopada 2025 r., w przedmiocie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego Sądu Okręgowego w Z. X. Y. uchwalił: uchylić zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 listopada 2025 r. o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności służbowych przez sędzię Sądu Okręgowego w Z. X. Y. uznając je w obecnej chwili za bezprzedmiotowe z uwagi na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt I ZI 66/25. Robert Burek Barbara Skoczkowska Zbigniew Korzeniowski UZASADNIENIE Prezes Sądu Okręgowego w Z. 5 listopada 2025 r. zarządził wobec X. Y., natychmiastową przerwę w pełnieniu czynności służbowych od dnia 5 listopada 2025 r. do dnia 5 grudnia 2025 r. wskazując, iż ww. dopuściła się przestępstwa umyślnego - prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu, dodatkowo została ujęta na „gorącym uczynku”, a ponadto wykonywała czynności I ZZ 4/25 2 orzecznicze w […] Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Z., co uzasadnia zarządzenie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu przez nią czynności służbowych. Uchwałą z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I Zl 66/25, Sąd Najwyższy w pkt I. zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z. X. Y., za to, w dniu 5 listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III badanie - 0,86 mg/1, IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S. o numerze rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, a w pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Instytucja zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego, określona w art. 130 § 1 u.s.p., głęboko ingeruje w uprawnienia sędziego, gdyż odsuwa go od wykonywania obowiązków służbowych. Co do zasady takie zarządzenia są wydawane przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Stosowanie tej instytucji uzasadnia, usprawiedliwia, wyłącznie potrzeba bezpośredniego, natychmiastowego odsunięcia sędziego od pełnienia przez niego służby sędziowskiej. Z tego punktu widzenia chodzi tu o regulację wyjątkową, także w odniesieniu do przepisu art. 129 § 1 u.s.p., określającego kompetencję sądu dyscyplinarnego do zawieszenia w czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie. To zawieszenie, stosownie do art. 132 u.s.p., ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba, że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej. Natomiast zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych w wyniku zarządzenia prezesa sądu albo Ministra I ZZ 4/25 3 Sprawiedliwości trwa do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc. Zgodnie z art. 130 § 1 u.s.p.: 1) jeżeli sędziego zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego, albo 2) jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc. Pierwsza z przesłanek skorelowana jest z sytuacją zatrzymania sędziego z powodu schwytania go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, o której mowa w zdaniu drugim art. 181 Konstytucji RP. Ten przepis Konstytucji RP pozwala wówczas na zatrzymanie sędziego, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Druga przesłanka, umożliwiająca zastosowanie unormowania z art. 130 § 1 u.s.p., wiąże się z wykazaniem, iż czyn popełniony przez sędziego, niezwiązany z konkretnym postępowaniem, jakie dany sędzia prowadzi, jest tego rodzaju, że przekreślałby realne prawo stron do sądu, gdyby ten sędzia nadal pełnił czynności urzędowe. Zdaniem Sadu Najwyższego poza sporem winno być, że w dniu 5 listopada 2025 r. w Z., X. Y. sędzia Sądu Okręgowego w Z., kierująca pojazdem mechanicznym marki S. o nr rej. [...], została zatrzymana, gdyż stwierdzono, iż znajduje się pod wpływem alkoholu. W trakcie zatrzymania stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu u ww. wyniosło w pierwszym badaniu - 0,76 mg/1, a w drugim badaniu - 0,77 mg/1. Konsekwencją powyższego była uchwała z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I Zl 66/25, w której Sąd Najwyższy w pkt l. zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z. X. Y., za to, w dniu 5 listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III badanie - 0,86 mg/1, I ZZ 4/25 4 IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S. o numerze rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, a w pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, w realiach niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, że Prezes Okręgowego w Z. zasadnie zarządził natychmiastową przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego Sądu Okręgowego w Z. X. Y. Przedmiotowe zarządzenie było prawidłowe, zasadne i zgodne z prawem. Słusznie bowiem uznano, że zachowanie sędziego podejrzewanego o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., godzi w powagę Sądu, w którym Sędzia pełni służbę, naruszając istotne interesy tej służby oraz podważa społeczne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Niemniej jednak, z uwagi na wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 6 listopada 2025 r. uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi X. Y. i zawieszenie jej na okres sześciu miesięcy w czynnościach służbowych, zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia z dnia 5 listopada 2025 r. o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności służbowych, zgodnie z art. 130 § 1 należało uchylić. Odsunięcie sędziego od wykonywania obowiązków służbowych w wyniku zarządzonej, przez Prezesa Sądu Okręgowego w Z., przerwy w czynnościach trwało do czasu podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały w dniu 6 listopada 2025 r. i jest kontynuowane na podstawie uchwały o zawieszeniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] I ZZ 4/25 5 Robert Burek Barbara Skoczkowska Zbigniew Korzeniowski