II ZIZ 30/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-11-22
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy z urzędu o zwolnienie z funkcji obrońcy z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek obrońcy z urzędu o zwolnienie z funkcji obrońcy z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru. W takiej sytuacji ustaje potrzeba posiadania obrońcy z urzędu, co czyni zwolnienie obrońcy z urzędu zasadnym.Stan faktyczny
Prokurator IPN zwrócił się do Sądu Najwyższego o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego R. R. Sąd Najwyższy wyznaczył R. R. obrońcę z urzędu. Następnie obrońca z urzędu, adw. A. A., wniósł o zwolnienie go z funkcji, informując, że R. R. ustanowił obrońcę z wyboru. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek obrońcy z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i zwolnił adw. A. A. z obowiązku pełnienia funkcji obrońcy z urzędu sędziego R. R.Pełny tekst orzeczenia
II ZIZ 30/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2023 roku w sprawie zażalenia Prokuratora IPN - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. z dnia 27 października 2023 r. na uchwałę Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2023 r. o sygn. akt I ZI 22/22 w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej R. R. – sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku wniosku z dnia 14 listopada 2023 r. adw. A. A. – obrońcy z urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku R. R. o zwolnienie z funkcji obrońcy z urzędu na podstawie art. 378 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 poz. 217) powoływanej dalej jako „u.s.p.” postanowił: uwzględnić wniosek i zwolnić adw. A. A. z obowiązku pełnienia funkcji obrońcy z urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku – R. R. UZASADNIENIE
II ZIZ 30/23 2 Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł., wnioskiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt […], zwrócił się do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku, wobec którego zachodziło podejrzenie popełnienia szeregu przestępstw wypełniających dyspozycje art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 177). Na posiedzeniu Sądu Najwyższego w dniu 13 stycznia 2023 r. Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku celem zapewnienia mu skutecznego prawa do obrony z uwagi na stan zdrowia i podeszły wiek. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Prokuratora i wyznaczył R. R. - sędziemu Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku obrońcę z urzędu. Pismem z dnia 21 lutego 2023 r. adw. M. A. wniósł o zwolnienie go z obowiązku obrońcy z urzędu R. R. - sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku z uwagi, iż nie znajdował się on w wykazie obrońców deklarujących gotowość do udzielania pomocy prawnej z urzędu tj. wykazie obrońców z urzędu 2022/2023 tzw. „Lista.A”, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2020 r. w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu (Dz.U. z 2020 poz. 1681).
II ZIZ 30/23 3 Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2023 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej uwzględnił wniosek adw. M. A. zwalniając go z funkcji obrońcy z urzędu i wyznaczył R. R. obrońcę z urzędu w osobie adw. A. A. Uchwałą z dnia 5 października 2023 r, sygn. akt I ZI 22/22, Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyny wskazane w uchwale. Zażalenie na uchwałę wnieśli: IPN oraz obrońcy R. R. – adw. A. A. oraz adw. W. G. Pismem z dnia 14 listopada 2023 r. adw. A. A. wniósł o zwolnienie go z obowiązku pełnienia funkcji obrońcy z urzędu informując, iż R. R. w dniu 24 października 2023 r. ustanowił obrońcę z wyboru w osobie adw. W. G. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek adw. A. A. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 378 § 2 k.p.k., który to w postępowaniu immunitetowym stosowany jest odpowiednio na podstawie art. 128 u.s.p. (zob. Uchwała SN z 27 maja 2009 r., I KZP 5/09, OSNKW 2009, nr 7, poz. 51) w sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu. W przedmiotowej sprawie, obrońca z urzędu, w osobie adw. A. A., został wyznaczony w celu zapewnienia prawidłowego prawa do obrony sędziego Sądu Okręgowego w Ł. w stanie spoczynku R. R. Skoro jednak sędzia wyznaczył obrońcę z wyboru w osobie adw. W. G., ustała potrzeba posiadania obrońcy z urzędu i zasadnym jest zwolnienie adw. A. A. z pełnienia obowiązków obrońcy z urzędu na rzecz R. R. (tak. m.in. D. Świecki, B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D.
II ZIZ 30/23 4 Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, komentarz do art. 378, LEX/el. 2021). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II ZIZ 8/25 2025-06-12Czy w przypadku niemożności utworzenia prawidłowego składu orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z powodu wadliwości powołania sędziów, należy zawiesić postępowanie w sprawie zażalenia na uchw…
- II ZIZ 9/24 2025-03-10Czy w sytuacji, gdy skład orzekający Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie może zostać prawidłowo uzupełniony z powodu wątpliwości co do statusu powołania sędziów, należy zawiesić postępowanie w sprawie z…
- II ZIZ 14/23 2024-02-07Czy w sytuacji, gdy nie jest możliwe utworzenie składu orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zgodnego z prawem, należy zawiesić postępowanie?
- II ZO 22/24 2025-06-04Czy istnieją podstawy prawne do zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ze względu na wątpliwości co do prawidłowości obsady Izby Odpowiedzialno…
- I ZB 28/22 2023-04-20Czy wszczęcie procedur związanych z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie pos…
Powołane przepisy
art. 378 § 2 KPKart. 128art. 165 § 2 KKart. 2 ust. 1art. 3art. 378§ 2§ 2 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy