II ZK 70/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-03-13
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec adwokata stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu przedawnienia, czy też wyłącznie przepisy Prawa o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
W postępowaniu dyscyplinarnym wobec adwokata nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 123 k.c. dotyczącego przerwania biegu przedawnienia. Sposób obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów reguluje wyłącznie art. 88 Prawa o adwokaturze, a w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego. W związku z tym, jeśli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia, sąd dyscyplinarny jest zobowiązany do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Pokrzywdzony A. G. wniósł kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które utrzymało w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec adwokat E. V. z powodu przedawnienia zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych. Kasacja zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 123 k.c. i naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył pokrzywdzonego A. G. wydatkami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
II ZK 70/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r. w sprawie adwokat E. V., obwinionej o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 80 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 56 i in. Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, wobec której umorzono postępowanie dyscyplinarne na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze, kasacji wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzonego A. G., od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, z dnia 23 października 2021 r., sygn. akt WSD 106/21, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt SD […] postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć pokrzywdzonego A. G. wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 (dwadzieścia) zł. UZASADNIENIE Sygn. akt II ZK 70/22 UZASADNIENIE Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W., orzeczeniem z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt SD […], na podstawie art. 88 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze
II ZK 70/22 2 umorzył postępowanie ze względu na przedawnienie karalności czynów zarzuconych adw. E. V. obwinionej o to, że: „1. reprezentując klienta, A. G., w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w S.(I Ns […]), a następnie przed Sądem Okręgowym w S.(V Ca […]), wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 kwietnia 2015 r. bez zachowania wymogów formalnych, co skutkowało odrzuceniem tej skargi, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze w zw. z § 56 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu; 2. nie poinformowała klienta, A. G., reprezentując go również w sprawie o sygn. akt: I C […] albo o sygn. akt: I C […], zawisłymi przed Sądem Rejonowym w S., o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, wysyłając klientowi wypowiedzenie pełnomocnictwa w dniu 16 września 2015 r. na adres ul. […] m. […] w W. zamiast w P., w wyniku czego klient o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dowiedział się w sądzie od strony przeciwnej, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze w zw. z § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu; 3. w sprawach I Ns […], w apelacji z dnia 30 września 2014 r., a także w sprawach I C […] oraz I C […], zawisłych przed Sądem Rejonowym w S. oraz w sprawie V Ca […], zawisłej przed Sądem Okręgowym w S. sporządzała pisma procesowe myląc nazwiska i adresy stron, co powodowało konieczność poprawiania tychże pism przez klienta, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze w zw. z § 14 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu”. Po rozpoznaniu odwołania pokrzywdzonego A. G., Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z dnia 23 października 2021 r., sygn. akt WSD 106/21, zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji utrzymał w mocy. Kasację od wyroku Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego A. G., zaskarżając je w całości, zarzucając:
II ZK 70/22 3 „1. rażące naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci: niezastosowania art. 123 k.c. poprzez zaniechanie przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. (I Instancji) oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury zastosowania przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia, tj. art. 123 k.c. i zaniechanie wydania orzeczenia co do istoty sprawy, pomimo tego, że adwokat E. V. (dawniej B.) dopuściła się naruszenia zasad etyki adwokackiej, m.in. poprzez: przeinaczanie adresów i nazwisk w pismach sądowych oraz odmowę wzięcia pod uwagę istotnych kwestii sygnalizowanych przez mocodawcę w postaci twierdzeń o podrobieniu podpisów i sfałszowaniu pism wraz z wpisaniem antydaty dla próby uwiarygodnienia zmanipulowanych pism przez stronę przeciwną - w konsekwencji okazało się istotnym dowodem w sprawie w postaci wyniku Ekspertyzy Grafologicznej mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bezzasadne wypowiedzenie pełnomocnictwa względem mocodawcy bez poinformowania go o tym fakcie, niewystąpienie o uzasadnienie nieprawomocnego orzeczenia przed złożeniem kasacji, 2. Rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci: 1) art. 170 § 1 k.p.k. poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadka, zgłaszanego przez A. G. podczas odbywających się rozpraw przed Sądem Dyscyplinarnym I i II Instancji; 2) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wskutek pozornego rozpoznania zarzutów odwołania wskazujących na zaistnienie przedawnienia deliktów dyscyplinarnych wskutek przyjęcia, iż do przerwania biegu przedawnienia nie doszło; 3) art. 457 § 2 k.p.k. wskutek uznania odwołania A. G. za bezzasadne, pomimo, iż jego rozpoznanie powodowało jednak konieczność podjęcia dogłębnej analizy podniesionych zarzutów”.
II ZK 70/22 4 Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja, jako oczywiście bezzasadna, podlegała oddaleniu w trybie opisanym w art. 535 § 3 k.p.k. Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie Sądu I instancji, uznając przewinienia dyscyplinarne zarzucane obwinionej E. V. za przedawnione. Zgodnie z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (dalej: Prawo o adwokaturze) w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. W związku z powyższym odpowiedniemu zastosowaniu w postępowaniu dyscyplinarnym podlega m.in. art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. zobowiązujący sąd do umorzenia wszczętego postępowania, jeśli nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanego obwinionemu czynu. Sposób obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów i aplikantów adwokackich reguluje art. 88 ust. 2 Prawa o adwokaturze. Co do zasady w razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, który wynosi trzy lata, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat. W niniejszej sprawie zarzucane obwinionej czyny zostały popełnione w dniach 30 września 2014 r., 9 kwietnia 2015 r. oraz 16 września 2015 r. Z kolei postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. wszczął postępowanie dyscyplinarne w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że – stosując regulację art. 88 ust. 2 Prawa o prokuraturze – karalność zarzucanych obwinionej czynów uległa przedawnieniu po upływie 5 lat od ich popełnienia, tj. odpowiednio w dniu 30 września 2019 r., 9 kwietnia 2020 r. oraz 16 września 2020 r. W związku z powyższym Sąd odwoławczy, dokonując kontroli instancyjnej, nie uchybił prawu uznając, że Sąd I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie. Oczywista nietrafność kasacji skarżącego wynika z faktu, że w postępowaniu dyscyplinarnym, w którym obwinionym jest adwokat, nie stosuje
II ZK 70/22 5 się art. 123 Kodeksu cywilnego. Sposób obliczania terminu przedawnienia co do przewinień dyscyplinarnych zarzucanych adwokatowi opisuje w sposób wyczerpujący art. 88 Prawa o adwokaturze. Jedynie w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu karnego oraz Kodeksu postępowania karnego (art. 95n Prawa o prokuraturze). W żadnym wypadku nie znajduje zaś zastosowania Kodeks cywilny, w tym w szczególności sposób obliczania terminu przedawnienia w prawie cywilnym oraz okoliczności, w których przerwaniu ulega jego bieg. Ze względu na powyższe Sąd odwoławczy nie naruszył art. 123 k.c. Sąd odwoławczy dokonał zatem rzetelnej i prawidłowej kontroli instancyjnej zgodnie z normami wynikającymi z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Ze względu na konieczność umorzenia postępowania zasadne okazało się również oddalenie przez Sąd wniosku dowodowego, a tym samym nie doszło do obrazy art. 170 § 1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- SDI 28/16 2016-07-27Czy naruszenie zasady bezpośredniości i prawa do obrony poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata, a także upływ terminu przedawnienia, uzasadniają uchylenie orzeczen…
- II ZK 8/22 2023-10-03Czy postanowienie sądu dyscyplinarnego uchylające orzeczenie pierwszej instancji i umarzające postępowanie z powodu przedawnienia, wydane w formie postanowienia zamiast orzeczenia, jest prawidłowe w świetle przepisów pra…
- II ZK 14/22 2024-09-04Czy naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność usprawiedliwionego obwinionego adwokata, a także nieumorzenie postępowania w zakresie czynów przedawnionych, stanowi podstawę do uch…
- II ZK 18/25 2025-07-01Czy przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego adwokata następuje z upływem terminu określonego w przepisach Prawa o adwokaturze, czy też z upływem terminu przedawnienia karalności przestępstwa, jeśli czyn zaw…
- SDI 20/04 2004-09-03Czy naruszenie prawa do obrony adwokata przez rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, mimo usprawiedliwienia, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 80art. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 95n pkt 1art. 88 ust. 2art. 123 KCart. 170 § 1 KPKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 457 § 2 KPKart. 88 ust. 2art. 123
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy