II ZK 92/23

II ZK 92/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz w sprawie J. R. obwinionego o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 21 lutego 2024 r. kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt […], zmieniającego orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […]. z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt […] oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 zł. (dwadzieścia złotych) obciąża J. R. UZASADNIENIE Adwokat J. R. został obwiniony o to, że: 1. w okresie od 3 kwietnia 2018 r. do 2 grudnia 2019 r. w M., wykonując zawód adwokata w Kancelarii Adwokackiej w M., ulica […], po udzieleniu mu przez A. B. pełnomocnictwa w sprawie o obniżenie alimentów na rzecz byłej żony, przyjęciu tej sprawy, dokumentów koniecznych do sporządzenia i wniesienia pozwu, stosownych opłat i zapewnieniu mocodawcy, iż podejmie działania w sprawie, nie wykonał czynności w celu załatwienia sprawy, to jest nie sporządził i nie wniósł do sądu pozwu o obniżenie alimentów, działając tym samym na szkodę interesów klienta, które to działania podrywające zaufanie II ZK 92/23 2 do zawodu adwokata, stanowi naruszenie zasad etyki i godności zawodu, a w szczególności zasady wykonywania czynności zawodowych zgodnie z należytą starannością i sumiennością i działania w celu ochrony interesów klienta tj. o czyn opisany w § 8 i § 6 w zw. z §1 oraz § 49 i § 50 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu – dalej powoływanego jako ZZEA, w zw. z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze – dalej powoływanej jako p.a., 2. w okresie od czerwca 2020 r. do chwili obecnej, wykonując zawód adwokata, nie udzielił Kierownikowi Referatu Skarg i Wniosków Okręgowej Rady Adwokackiej w […]. oraz Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Izby Adwokackiej w […]. wyjaśnień co stanowi naruszenie § 64 ZZEA w zw. z art. 80 p.a Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w […]. orzeczeniem z dnia 21 lipca 2021r., sygn. akt […]: 1. uznał obwinionego adwokata J. R. za winnego zarzucanego mu w pkt 1 wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i za to na podstawie art. 80 i art. 81 ust. 1 pkt 4 p.a. wymierzył mu karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy; 2. uznał obwinionego adwokata J. R. za winnego zarzucanego mu w pkt 2 wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i za to na podstawie art. 80 i art. 81 ust. 1 pkt 4 p.a. wymierzył mu karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 3 miesięcy; 3. na podstawie art. 80 i art. 84 ust. 1 p.a. wymierzył obwinionemu adwokatowi J. R. karę łączną zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy; 4. na podstawie art. 80 i art. 81 ust. 3 p.a. orzekł wobec obwinionego adwokata J. R. zakaz wykonywania patronatu na okres 3 lat; 5. na podstawie art. 95 l § 1 i 2 p.a. i pkt 1 podpunkt a i b uchwały nr 23/2017 NRA z dnia 1 lipca 2017 r, obciążył obwinionego kosztami postępowania dyscyplinarnego w wysokości 2000 zł. Po rozpoznaniu odwołania złożonego, od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […]., przez obwinionego adwokata J. R., Wyższy Sąd II ZK 92/23 3 Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt […]: 1. zmienił zaskarżone orzeczenie w punkcie 2 przyjmując, że czyn popełniony został w dacie od dnia 3 lipca 2020 r. do dnia 3 września 2020 r. i za to na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 p.a. wymierzył obwinionemu adwokatowi J. R. karę nagany, 2. uchylił punkt 3 zaskarżonego orzeczenia, 3. zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie punktu 5, w ten sposób że koszty w kwocie 2000 zł zasądził od obwinionego adwokata J. R. na rzecz Izby Adwokackiej w […]., 4. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w pozostałym zakresie, 5. zasądził od obwinionego adwokata J. R. na rzecz Izby Adwokackiej w […]. kwotę 1000 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt […], złożyła adwokat A. K. – obrońca obwinionego adwokata J. R., zarzucając: rażące naruszenia prawa, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to: - art. 91 b p.a. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. - a to wobec wydania zaskarżonego orzeczenia pomimo, iż zachodziła okoliczność wyłączająca postępowanie określona w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., nakazująca umorzenie postępowania, a to wobec nieuwzględnienia faktu, iż mocą uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w […]. z dnia 19 października 2022 r., obwiniony adwokat J. R. został skreślony z listy adwokatów Izby Adwokackiej w […]. z dniem 19 października 2022 r., a więc wobec to którego faktu z tym dniem obwiniony adwokat J. R. nie podlegał orzecznictwu Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury. Tak więc orzeczenie Wyższego Sadu Dyscyplinarnego Adwokatury w sprawie niniejszej oceniające sprawę w sposób merytoryczny jest niedopuszczalne w stosunku do osoby, która nie podlega już jurysdykcji tegoż Sądu, zwłaszcza w sytuacji posiadania wiedzy przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury o fakcie skreślenia obwinionego z listy adwokatów i to z mocą obowiązującą od dnia 19 października 2022 r., czyli dnia poprzedzającego wydania zaskarżonego orzeczenia. II ZK 92/23 4 Podnosząc powyższy zarzut kasacyjny adwokat A.K. – obrońca obwinionego adwokata J. R., wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt […] oraz zmienionego nim orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […] z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. […] i umorzenie postępowania w całości oraz obciążenie kosztami postępowania Izbę Adwokacką w […] Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja adwokat A. K. – obrońcy obwinionego adwokata J. R., jest oczywiście bezzasadna, co uzasadniało rozpoznanie jej na posiedzeniu, w trybie przewidzianym przez art. 535 § 3 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a. W doktrynie podnosi się, iż oczywiście bezzasadna kasacja, to taka kasacja, która bądź to już po jej analizie i skonfrontowaniu z materiałami sprawy, bez potrzeby głębszego w nie wnikania, bądź po takim wniknięciu, jest w sposób niebudzący wątpliwości niezasadna, gdyż stanowi jedynie polemikę z argumentacją sądu, którego orzeczenie zaskarża lub przywołuje argumentację nie mającą żadnego pokrycia w przepisach prawa albo nieprzystającą do realiów danego procesu lub wskazuje na uchybienia, jakie w ogóle w realiach danej sprawy nie wystąpiły, albo na uchybienia, które wprawdzie rzeczywiście wystąpiły, ale nie mogły one mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją orzeczenia (por. np. L. Paprzycki, Oczywista bezzasadność i oczywista zasadność kasacji, w: P. Hofmański, K. Zgryzek (red.), Współczesne problemy procesu karnego i wymiaru sprawiedliwości. Księga ku czci Profesora Kazimierza Marszała, Katowice 2003, T. Grzegorczyk, Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia w sprawach karnych i jej skuteczność w praktyce, Państwo i Prawo 2015, nr 6). Nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w kasacji, iż doszło, na etapie dyscyplinarnego postępowania odwoławczego, do rażącego naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a mianowicie zaistnienia uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Autorka kasacji swoją argumentację oparła na fakcie wydania w dniu 19 października 2022 r. uchwały przez Okręgową Radę Adwokacką w […]., na mocy której, w myśl art. 44 ust. 1 p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 p.a., obwiniony adwokat J. R. został skreślony z listy adwokatów Izby Adwokackiej w […]. Według poglądu z kasacji, powyższa uchwała powinna mieć wpływ na II ZK 92/23 5 postępowanie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, który posiadając informację o skreśleniu z listy adwokatów Izby Adwokackiej w […]. – obwinionego adwokata J. R. z dniem 19 października 2022 r., mimo tego rozpoznał sprawę dyscyplinarną merytorycznie i wydał orzeczenie zmieniające orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […]. z dnia 21 lipca 2021 r., zamiast umorzyć postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 95 pkt 1 p.a. Odnosząc się do podniesionego zarzutu kasacyjnego wskazać należy, iż w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w […]. z dnia 19 października 2022 r., w przedmiocie skreślenia obwinionego adwokata J. R. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w […]., nie była jeszcze prawomocna. Należy bowiem przypomnieć, że od uchwały okręgowej rady adwokackiej w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów przysługuje odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (por. art. 46 ust 1 p.a.), a od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przysługuje skarga do sądu administracyjnego (W. Bergier [w:] Prawo o adwokaturze. Komentarz, red. P. F. Piesiewicz, Warszawa 2023, art. 72). Podczas rozprawy odwoławczej przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym Adwokatury, obwiniony adwokat J. R. zasygnalizował, że został skreślony z listy adwokatów. Oświadczył ponadto, że uchwała z dnia 19 października 2022 r. nie została mu doręczona (k. 35). Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury prawidłowo więc przyjął, iż wniosek dowodowy złożony przez obwinionego adwokata J. R. na rozprawie w dniu 22 października 2022 r., o zwrócenie się do Okręgowej Izby Adwokackiej w […]., o przedstawienie odpisu przedmiotowej uchwały o skreśleniu go z listy adwokatów należy oddalić, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Sąd ten trafnie stwierdził, iż przedmiotowa uchwała jest nieprawomocna, albowiem nie została doręczona na dzień rozprawy stronom postępowania administracyjnego (k. 36). Ubocznie należy też zaznaczyć, że gdyby przyjąć koncepcję Autorki kasacji oraz obwinionego, odnośnie wpływu tej nieprawomocnej uchwały na dalszy bieg postępowania dyscyplinarnego przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym Adwokatury, to miałoby przecież, w świetle tej koncepcji, dojść do umorzenia postępowania, a przecież nie można wykluczyć, że przedmiotowa uchwała mogłaby zostać następnie uchylona na skutek II ZK 92/23 6 ewentualnego odwołania. Nie należy też zapominać o możliwości uzyskania ponownego wpisu na listę adwokatów. Przepisy p.a. przewidują prawo ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów, nawet w wypadku uprzedniego orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym kary wydalenia z adwokatury, gdy upłynął określony okres karencyjny (art. 82 ust. 2 p.a. i art. 83 ust. 3 p.a.). W realiach faktycznych sprawy istotny był zatem fakt braku prawomocności uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w […]. z dnia 19 października 2022 r., co umożliwiało procedowanie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w dniu 22 października 2022 r. i wydanie orzeczenia, gdyż obwiniony adwokat J. R. wówczas niewątpliwie podlegał właściwości korporacyjnych sądów dyscyplinarnych adwokatury. Nie zachodziła zatem okoliczność wyłączająca postępowanie dyscyplinarne, określona w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 95 pkt 1 p.a., a tym samym zaskarżone kasacją orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt […], nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkującym zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Kierując się przedstawionymi powodami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a., rozstrzygnął jak w postanowieniu. [M. T.] [ał]