II ZO 1/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-02-11
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, jeśli zarzucany czyn nie wyczerpywał znamion art. 107 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a jedynie art. 104 § 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, jeśli zarzucany czyn wyczerpuje znamiona art. 104 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a nie art. 107 § 1 pkt 3 tej ustawy, który stanowi podstawę właściwości Sądu Najwyższego. Zarzucanie sędziemu kwestionowania rozwiązań legislacyjnych dotyczących wyborów lub wadliwości obsady sądu nie stanowi kwestionowania istnienia stosunku służbowego sędziego, skuteczności powołania sędziego, ani umocowania konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej.Stan faktyczny
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] przekazał sprawę dyscyplinarną sędziego X. Y. do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, uznając się za niewłaściwy rzeczowo. Sąd Najwyższy uznał, że zarzucany sędziemu czyn, polegający na kwestionowaniu rozwiązań legislacyjnych dotyczących wyborów i wadliwości obsady sądu, nie realizuje znamion art. 107 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a jedynie art. 104 § 2 tej ustawy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o przekazaniu sprawy i przekazał ją z powrotem do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym do merytorycznego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w [...] do merytorycznego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 1/26
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r. bez udziału stron
wniosku obrońcy obwinionego byłego sędziego X. Y. – adw. M. P. z dnia 30 grudnia
2025 r. w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Siwka od rozpoznania sprawy o
sygn. akt II ZO 30/22
na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 334 - dalej powoływana jako u.s.p.)
postanowił:
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Marka Siwka od
udziału w sprawie o sygn. akt II ZO 30/22.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
obrońca obwinionego byłego sędziego X. Y. – adw. M. P. wniósł o wyłączenie SSN
Marka Siwka od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. II ZO 30/22.
Argumentacja wniosku zawarta w uzasadnieniu sprowadza się w istocie rzeczy do
stwierdzenia, że sędzia SN Marek Siwek został powołany na stanowisko sędziego
Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.
3).
II ZO 1/26 2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi
uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie prezentowany jest pogląd, iż
twierdzenie o bezstronności sędziego w danej sprawie, musi być wykazane
i racjonalnie uzasadnione. Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41
§ 1 k.p.k. musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu
strony składającej wniosek o wyłączenie. Chodzi wszakże o wątpliwość, którą
w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie
oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba. Nie stanowi zarazem
przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary
w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi
powyższe odnoszą się do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza
nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do
uczestników postępowania lub do sprawy. Chodzi tu o zachowanie sędziego
odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem
rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników
postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do
sprawy lub osób w niej uczestniczących (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 2 marca 2021 r., V KK 39/21). Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności
sędziego zachodzi jedynie wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed
rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w
kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub wyraża swój stosunek
do strony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; wyrok
Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; wyrok Sądu Najwyższego z
8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 dnia 2008 r.,
III KK 73/08).
W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia
powyższych kryteriów, zaś sama argumentacja wniosku nie zawiera żadnych
okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Marka Siwka,
II ZO 1/26 3
tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 40
§ 1 ust. 1 k.p.k. i art. 41 k.p.k. Obrońca byłego sędziego w swoim wniosku nie
wykazał, aby SSN Marek Siwek był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku
do niego, jak również nie wykazał, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZO
30/22 przed jej rozpoznaniem, bądź też wyrażał opinię oceniającą uczestników tego
postępowania, która świadczyłyby o jego nastawieniu do sprawy lub osób w nim
uczestniczących. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zdecydowana większość
okoliczności, na których oparty jest wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest
bezpośrednio związana ze sprawą o sygn. akt II ZO 30/22, w której SSN Marek
Siwek jest sprawozdawcą. Wnioskodawca nie wykazał również, aby w sprawie
wystąpiły przesłanki wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Argumentacja przytoczona we wniosku nie wskazuje, aby sprawa o sygn. akt II ZO
30/22 dotyczyła bezpośrednio SSN Marka Siwka, a wykazanie tego jest konieczne
do stwierdzenia, że została zrealizowana przesłanka wyłączenia sędziego
wymieniona w treści powołanego przepisu.
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II ZO 18/22 2022-12-07Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, czy też sprawa powinna zostać przekazana do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej?
- II DO 33/22 2022-06-14Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, czy też sprawa powinna zostać przekazana do Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej?
- II DO 8/22 2022-04-28Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, która dotyczy przewinienia polegającego na kwestionowaniu skuteczności powołania sędziów Izby Kontroli Nadzwyczaj…
- II DO 27/22 2022-04-27Czy Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, gdy zarzucany mu czyn wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, mimo że ostateczn…
- SNO 19/16 2016-06-16Czy sędzia, który po prawomocnym wyłączeniu go od orzekania w sprawie, podejmuje czynności procesowe w tej sprawie (np. zwracając się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym) oraz zamieszcza w protokole rozprawy…
Powołane przepisy
art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 128art. 41
§ 1 KPKart. 40
§ 1 ust. 1 KPKart. 41 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 1 ust. 1§ 1 pkt 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy