II ZO 114/25

II ZO 114/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie prokurator Prokuratury Rejonowej […] w Ł. – X. Y., w związku z zażaleniami obwinionego oraz Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., sygn. I DI 34/21 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2025 r., wniosku X. Y. - prokuratora Prokuratury Rejonowej […] w Ł. w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Dobrowolskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22; UZASADNIENIE Zażalenie na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., sygn. I DI 34/21 wnieśli: obwiniony X. Y. oraz Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych i Prokuratury Krajowej. Sprawa ta została zarejestrowana II ZO 114/25 2 w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt II ZIZ 14/22, a do jej rozpoznania został wyznaczony następujący skład orzekający: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca) oraz SSN Zbigniew Korzeniowski. Wnioskiem z dnia 13 października 2025 r. X. Y. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyłączenie od rozpoznania sprawy II ZIZ 14/22 SSN Wiesława Kozielewicza, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Zbigniewa Korzeniowskiego. Sprawy te zostały zarejestrowane w IOZ odpowiednio pod sygn. II ZO 113/ 25, II ZO 114/25 oraz II ZO 115/25. Sprawa o sygn. II ZO 114/25 została przydzielona do rozpoznania SSN Barbarze Skoczkowskiej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Niezależnie od treści wniosku, jego złożenie umożliwiło wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy o sygn. II ZIZ 114/25. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO 30/21, dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22). Faktem powszechnie znanym jest okoliczność związana z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Marka Dobrowolskiego w następstwie II ZO 114/25 3 brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogłoby prowadzić, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 oraz uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22). Mając na uwadze powyższą argumentację konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy o sygn. II ZIZ 14/22. Na marginesie wskazać należy, że Sąd Najwyższy w dniu 8 października 2025 r., sygn. II ZO 103/25, wydał również postanowienie dotyczące wniosku o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego, jednakże wniosek z dnia 25 września 2025 r. w tym zakresie, pozostawił bez rozpoznania. Okoliczność ta dała Sądowi Najwyższemu, obecnie rozpoznającemu wniosek z dnia 13 października 2025 r., podstawy do jego merytorycznego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] II ZO 114/25 4