II ZO 123/25

II ZO 123/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2025 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, wniosku adwokata M. R. – pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego SSR X. Y. o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZO 88/25, to jest wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZO 72/25, to jest wniosku o wyłączenie SSN Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu sprawy zażaleniowej o sygn. akt II ZIZ 36/23. postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 88/25. UZASADNIENIE W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów II ZO 123/25 2 braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W niniejszej sprawie powody wskazywane przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, przemawiające, jego zdaniem, za potrzebą wyłączenia SSN Marii Szczepaniec, są w znacznej części tożsame z argumentacją odnoszącą się do sytuacji SSN Tomasza Demendeckiego, któremu została przydzielona do rozpoznania sprawa o sygnaturze. II ZO 88/25. W tej sytuacji, z punku widzenia tzw. postronnego obserwatora, nie byłoby postąpieniem właściwym rozstrzyganie przez SSN Tomasza Demedeckiego co do wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec. [M. T.] [r.g.]