II ZO 16/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-06-17

Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadkowi, który jest jednocześnie obrońcą w sprawie, przysługuje zwrot kosztów dojazdu na rozprawę własnym samochodem, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Ratio decidendi
Świadkowi, który jest jednocześnie obrońcą w sprawie, przysługuje zwrot kosztów dojazdu na rozprawę własnym samochodem, obliczony według stawki za kilometr przebiegu, która nie może być wyższa niż określona w przepisach. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając na rzecz świadka zwrot kosztów w wysokości zadeklarowanej we wniosku, uwzględniając faktycznie poniesione, racjonalne i celowe koszty przejazdu.
Stan faktyczny
Świadek X.1 Y.1, będący jednocześnie obrońcą w sprawie prokurator X. Y., wezwał o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę własnym samochodem w kwocie 369,60 zł. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym przyznał jedynie 247,02 zł. Świadek wniósł zażalenie, domagając się zwrotu 506,00 zł. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne i zmienił postanowienie, zasądzając kwotę 369,60 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa na rzecz świadka kwotę 369,60 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 16/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) SSN Paweł Wojciechowski Protokolant Kamila Zacharz w sprawie obwinionej prokurator X. Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2025 r. zażalenia obrońcy obwinionej na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt [...] na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. z zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz świadka X.1 Y.1 kwotę 369,60 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę w Sądzie Dyscyplinarnym dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w dniu 26 października 2023 r. w sprawie o sygn. [...]; 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. Tomasz Demendecki Wiesław Kozielewicz Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE W dniu 26 października 2023 r., w trakcie rozprawy przed Sądem Dyscyplinarnym przy Prokuratorze Generalnym w sprawie o sygn. [...], wezwany w II ZO 16/24 2 charakterze świadka X.1 Y.1, prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w C., będący jednocześnie obrońcą obwinionej X. Y., wniósł o zwrot wydatków w kwocie 369,60 zł związanych z dojazdem na rozprawę w dniu 26 października 2023 r. z C. do W. i z powrotem, na którą został wezwany w charakterze świadka. We wniosku wskazał, że do przyjazdu na rozprawę w ww. dacie do siedziby Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym w Warszawie wykorzystywany był samochód marki S. nr. rej. […], o pojemności silnika 1497 cm3, a wskazana kwota wynika z wyliczeń przy zastosowaniu stawki minimalnej 0,89 zł pomnożonej przez liczbę przejechanych kilometrów, czyli łącznie 440 km w obie strony. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt [...], Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, na podstawie art. 618 a § 1 i 2 k.p.k. w zw. z § 2 pkt 1) ppkt b) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. 2002 Nr. 27 poz. 271 z późn. zm.) w zw. z art. 171 ust. 1 ustawy Prawo o prokuraturze, przyznał świadkowi X.1 Y.1, prokuratorowi Prokuratury Rejonowej [...] w C., będącemu jednocześnie obrońcą obwinionej X. Y., tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę w Sądzie Dyscyplinarnym dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w dniu 26 października 2023 r. w sprawie o sygn. [...] kwotę 247,02 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł X.1 Y.1, który zaskarżył je w całości, podnosząc: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na wadliwym wyliczeniu kwoty zwrotu wydatków przyznanych świadkowi w pkt l postanowienia poprzez pomnożenie ilości kilometrów przez cenę paliwa i średnie zużycie paliwa dla określonego pojazdu zamiast pomnożenia ilości kilometrów przez stawkę wskazaną w rozporządzeniu przyjętym za podstawę przyznania kosztów. Formułując powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie kwoty 506,00 złotych co do pkt. l postanowienia, II ZO 16/24 3 tj. 440 km pomnożone przez stawkę 1,15 dla pojazdów o pojemności powyżej 900 cm3. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wywiedzione przez skarżącego zażalenie doprowadziło do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe zasługiwało bowiem na uwzględnienie co do zasady, jednakże nie w zakresie wysokości postulowanego przez skarżącego żądania zwrotu kosztów dojazdu, które zostało zmodyfikowane w toku postępowania. Zgodnie z art. 618a § 1 i 2 k.p.k., mającym odpowiednie zastosowania na gruncie niniejszego postępowania mocą art. 171 ust. 1 ustawy Prawo o prokuraturze, świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności postępowania na wezwanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze – w wysokości rzeczywiście poniesionych racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Z kolei w myśl art. 618c § 1 k.p.k. prawo do żądania należności przewidzianych w art. 618a k.p.k. służy osobie wezwanej w charakterze świadka, jeżeli się stawiła, choćby nie została przesłuchana. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2023, poz. 2190) środek transportu właściwy do odbycia podróży krajowej lub podróży zagranicznej, a także jego rodzaj i klasę, określa pracodawca. Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości udokumentowanej biletami lub fakturami obejmującymi cenę biletu środka transportu, wraz ze związanymi z nimi opłatami dodatkowymi, w tym miejscówkami, z uwzględnieniem posiadanej przez pracownika ulgi na dany środek transportu, bez względu na to, z jakiego tytułu ulga przysługuje. Na wniosek II ZO 16/24 4 pracownika pracodawca może wyrazić zgodę na przejazd w podróży krajowej lub podróży zagranicznej samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem niebędącym własnością pracodawcy. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., nr 27, poz. 271) koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 – nie mogą być wyższe niż 1,15 zł. Mając powyższe na względzie, w zakresie zwrotu kosztów dojazdu świadka na rozprawę w dniu 26 października 2023 r. w sprawie o sygn. [...] z C. do Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w Warszawie, samochodem osobowym o pojemności silnika powyżej 900 cm3, na trasie łącznie 440 km, przy zastosowaniu powołanego przelicznika zwrot ten wynosić może maksymalnie kwotę 506 zł (440 km x 1,15 zł = 506 zł). Wysokość rzeczywiście poniesionych kosztów podróży na rozprawę w dniu 26 października 2023 r. świadek określił natomiast na kwotę 369,60 zł. Zważając na powyższe należało zmienić zaskarżone postanowienie i zasądzić na rzecz świadka zwrot kosztów związanych ze stawiennictwem na rozprawie w wysokości zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku złożonym na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. II ZO 16/24 5 [M. T.] [r.g.] Tomasz Demendecki Wiesław Kozielewicz Paweł Wojciechowski

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 2 KPKart. 171 pkt 1art. 618art. 171 ust. 1art. 618a § 1art. 618c § 1 KPKart. 618a KPKart. 34a ust. 2§ 2§ 1§ 2 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy