II ZO 31/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-05-09

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który stał się bezprzedmiotowy w toku postępowania, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, ponieważ stał się on bezprzedmiotowy. W uzasadnieniu wskazano, że nie można kwestionować powołania sędziego na urząd, gdyż jest to wyłączna kompetencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a przepisy Konstytucji RP i ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączają możliwość badania zgodności z prawem powołania sędziego przez inne organy władzy.
Stan faktyczny
Obrońca obwinionej złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy. Argumentował, że sędzia został wylosowany do rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, który miał rozpoznać sprawę obwinionej. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek stał się bezprzedmiotowy, ponieważ wcześniej pozostawiono bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego Tomasza Demendeckiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 31/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie M. O. sędzi Sądu Okręgowego w R. po rozpoznaniu wniosku obrońcy obwinionej o wyłączenie sędziego Sądu Najżywszego Marka Motuka, postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Obrońca obwinionej wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy, jako że sędzia został wylosowany do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego (sygn. II ZO 14/23), który ma rozpoznać sprawę obwinionej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obwinionej z 10 marca 2023 r. o wyłączenie sędziego SN Marka Motuka stał się bezprzedmiotowy, gdyż Sąd Najwyższy w składzie SSN Marek Motuk postanowieniem z 20 marca 2023 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego SN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 74/22. Niezależnie należy stwierdzić, iż nie można kwestionować powołania sędziego na urząd. Ustawa stanowi, iż „Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu II ZO 31/23 2 wymiaru sprawiedliwości” - art. 29 § 3 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. Ustrój i postępowanie przed sądami określają ustawy – art. 176 ust. 2 Konstytucji RP. Polskie prawo decyduje w tym zakresie, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 4 marca 2020 r., P 22/19 orzekł, iż art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie orzeczono w odniesieniu do podstawy wyłączenia sędziego w procedurze cywilnej - art. 49 k.p.c. iudex suspectus (zob. wyroki Trybunału z 23 stycznia 2022 r., P 10/19 i z 2 czerwca 2022 r., P 13/19). Ze względu na zbieżne wzorce konstytucyjnie i obecne zarzuty wniosku argumentacja ta ma odpowiednie zastosowanie na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. Gdy zaś chodzi o prymat prawa europejskiego, to w przypadku konfliktu w tym zakresie między prawem polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz), to dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21). Oznacza to, że powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, którą wykonuje na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 21 kwietnia 2020 r., Kpt 1/20). Wskazane we wniosku argumenty nie uzasadniają zatem wyłączenia sędziego od orzekania, na podstawach wskazanych we wniosku – art. 40 § 1 pkt 1 i art. 41 § 1 k.p.k. [SOP] II ZO 31/23 3 (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 § 3art. 176 ust. 2art. 41 § 1art. 42 § 1art. 741 pkt 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 49 KPCart. 41 § 1 KPKart. 40 § 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy