II ZO 36/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-05-11
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z uwagi na jego wcześniejsze zaangażowanie w zespół działający przy Kancelarii Prezydenta RP, w kontekście zarzucanego obwinionemu znieważenia Prezydenta RP?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego został wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na jego wcześniejsze zaangażowanie w zespół działający przy Kancelarii Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja, w kontekście zarzucanego obwinionemu znieważenia Prezydenta RP, może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora. Zapewnienie bezstronności sądzenia wymaga nie tylko subiektywnej wolności od uprzedzeń, ale także obiektywnych gwarancji wykluczających uzasadnione wątpliwości.Stan faktyczny
Obrońca sędziego J.O. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy odwołań dotyczących postępowania dyscyplinarnego. Jako uzasadnienie wskazano obiektywne okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego X.Y. Sędzia X.Y. brał udział w zespole ds. referendum konsultacyjnego działającym przy Kancelarii Prezydenta RP, a sprawa dotyczyła zarzutu znieważenia Prezydenta RP.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy II ZOW 80/22.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 36/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski Przewodniczący SSN Zbigniew Korzeniowski po rozpoznaniu 9 maja 2023 r. wniosku obrońcy obwinionego sędziego J.O. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy odwołań Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu z 20 czerwca 2022 r., sygn. akt ASD 1/21, postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy II ZOW 80/22. UZASADNIENIE Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu postanowieniem z 20 czerwca 2022 r., sygn. ASD 1/21 na mocy art. 17 § 1 pkt 2 k.pk. w zw. z art. 128 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędziemu J.O. W postępowaniu odwoławczym prowadzonym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, sygn. II ZOW 80/22, obrończyni obwinionego wniosła o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu wskazała na obiektywne okoliczności, które – z perspektywy obiektywnego obserwatora procesu – mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II ZO 36/23 2 Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy II ZOW 80/22 należy uwzględnić, ze względu na uczestnictwo sędziego w zespole ds. referendum konsultacyjnego działającego przez Kancelarii Prezydenta RP. Sytuacja ta sama w sobie nie byłaby wystarczającą przesłanką, gdyż była to działalność przed objęciem urzędu przez sędziego. Znaczenie ma jednak czyn podlegający osądowi, czyli zarzucane obwinionemu znieważenie Prezydenta RP […]. W takiej sytuacji pojęcie bezstronności sędziego odnosi się do stron, jak i do przedmiotu sprawy. Zapewnienie bezstronności sądzenia polega na tym, że sędzia orzeka subiektywnie wolny od uprzedzeń osobistych (do stron i sprawy), a jednocześnie z obiektywnego punktu widzenia daje wystarczające gwarancje wykluczenia uprawnionych wątpliwości co do jego bezstronności. W ustalonej sytuacji wcześniejsze zaangażowanie sędziego w zespole działającym przy Kancelarii Prezydenta może być oceniane miarą zewnętrznego obserwatora jako budzące wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przemawia to za potrzebą wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy obwinionego. Znaczenie ma zatem nie tylko art. 41 § 1 k.p.k., lecz także art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji.
II ZO 36/23 3
Powiązane orzeczenia
- I NSP 145/23 2023-10-16Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku ich niezależności lub niezawisłości, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołani…
- I NWW 23/20 2020-05-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie wadliwego powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I KZP 9/23 2024-05-10Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na abstrakcyjnym zarzucie braku bezstronności wynikającym z zagadnienia prawnego dotyczącego prerogatyw Prezydenta RP, zasługuje na uwzględnienie?
- I NWW 112/20 2021-02-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który zawiera zarzut braku niezawisłości sędziego wynikający z procedury jego powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I NWW 32/20 2020-05-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących jego powołania przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie…
Powołane przepisy
art. 17 § 1 pkt 2 k.pk.art. 128art. 41 § 1 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy