II ZO 45/23

II ZO 45/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 8 maja 2024 r. odwołania wniesionego przez obrońcę prokuratora M. M. od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt […] w przedmiocie obniżenia wynagrodzenia M. M. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. postanowił: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie uwzględnić wniosku Prokuratora Okręgowego w W. z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt […] o obniżeniu do 50% wynagrodzenia M. M.- prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W., na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych; 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt […], Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego […] okręgu regionalnego, uwzględniając wniosek Prokuratora Okręgowego w W. z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt […], wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec M. M. - prokuratora Prokuratury II ZO 45/23 2 Rejonowej w W., o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze – dalej powoływana jako p.p. W dniu 5 stycznia 2023 r., Prokurator Okręgowy w W. w sprawie o sygn. akt […] złożył do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Generalnym wniosek o obniżenie do 50% wynagrodzenia M. M. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt […], na podstawie z art. 152 § 1 p.p. obniżył M. M. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. do 50% wysokość wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu wskazano, że zebrany w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Regionalnej w S. pod sygn. akt […] materiał dowodowy dał postawy Prokuratorowi Okręgowemu w W. do wydania zarządzenia o zwieszeniu w czynnościach służbowych prokuratora, w konsekwencji uzasadnione stało się obniżenie prokuratorowi M. M. wynagrodzenia. Sąd Dyscyplinarny podejmując decyzję o obniżeniu wynagrodzenia uwzględnił przesłanki odnoszące się do stopnia społecznej szkodliwości i charakteru czynu będącego przedmiotem ww. postępowania karnego, który jest poważnym występkiem, zwłaszcza jeśli chodzi o osobę wykonującą zawód prokuratora. Dalej wskazano, że mając na względzie treść zarządzenia Prokuratora Okręgowego w W. w przedmiocie zawieszenia prokurator M. M. na okres 6 miesięcy w czynnościach służbowych, spełniona została formalna przesłanka do obniżenia wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia. Postanowienie to zostało zaskarżone przez obrońcę prokurator M. M. – adw. K. M., w całości na korzyść M. M., wnosząc o jego uchylenie względnie o jego zmianę poprzez obniżenie wynagrodzenia M. M. o 10%. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że prokurator M. M. zarzuca się, iż w okresie od 7 lipca 2020 r. do 9 lipca 2020 r., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry podjętego zamiaru w celu osiągnięcia przez E. W. i M. D. korzyści osobistej, wyrażającej się w uzyskaniu dla swojej dalszej działalności publicznej przychylności osoby pełniącej istotne funkcje na szczeblu samorządowym i politycznym, jako funkcjonariusz publiczny zobowiązany do zachowania w tajemnicy okoliczności sprawy, o których II ZO 45/23 3 powzięła wiadomość ze względu na swoje stanowisko prokuratora, nie dopełniała swoich obowiązków służbowych w ten sposób, że wbrew art. 102 § 1 p.p. i przyjętemu na siebie zobowiązaniu ujawnia informacje, z którymi zapoznała się w związku z wykonywaną pracą prokuratora, a których ujawnienie mogło narazić na szkodę prawnie chroniony interes, przekazując je E. W. w celu dalszego przekazania M. D. oraz R. T., czym działała na szkodę interesu publicznego wyrażającego się w ochronie tajemnicy postępowania przygotowawczego, tj. o czyn z art. 266 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 § 1 k.k. Według odwołującej, tak sformułowane zarzuty nie mogą się ostać z powodu braku znamion czynu zabronionego, gdyż już sama lektura wniosku prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie M. M. do odpowiedzialności karnej, bez konieczności analizy dokumentów stanowiących jego uprawdopodobnienie, pozwala wyprowadzić wniosek o jego wątpliwej zasadności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p., w przypadku gdy prokurator został zawieszony w czynnościach, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, na wniosek przełożonego dyscyplinarnego, może obniżyć do 50% wysokość wynagrodzenia prokuratora na czas trwania tego zawieszenia. Przepis ten, poza wskazaniem takiej merytorycznej możliwości i określeniem wymogów formalnych, nie określa przesłanek obniżenie wynagrodzenia. Co więcej, przepis ten ma charakter fakultatywny, w związku z czym, w przeciwieństwie do postępowania dyscyplinarnego sędziów (por. art. 129 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych), istnieje możliwość nieuwzględnienia wniosku w tym zakresie i wypłacanie zawieszonemu prokuratorowi wynagrodzenia w pełnej kwocie. W związku z tym koniecznym jest określenie stosownych czynników, które będą uzasadniały obniżenie wynagrodzenia. W pierwszym rzędzie podnieść należy, że prokurator będąc zawieszony w czynnościach służbowych, nie wykonuje swoich obowiązków. De facto więc nie świadczy on pracy, za którą powinien otrzymywać wynagrodzenie, które co do II ZO 45/23 4 zasady powinno być wypłacane za wykonywanie obowiązków służbowych, a nie za okres przymusowego odsunięcia od ich pełnienia. Z drugiej zaś strony, zawieszony prokurator nie ma możliwości, poza ściśle określonymi wyjątkami, podejmowania jakiegokolwiek innego zajęcia, w tym wykonywania innej pracy zarobkowej. Stąd Sąd Najwyższy pragnie zaakcentować, że sam aspekt odsunięcia prokuratora od wykonywania obowiązków służbowych nie może być decydujący przy obniżeniu wynagrodzenia na czas zawieszenia takiej osoby w obowiązkach służbowych. W judykaturze przyjmuje się natomiast, iż czynnikiem determinującym granicę obniżenia uposażenia sędziego (a zatem również i prokuratora) jest stopień społecznej szkodliwości czynu i postawa sprawcy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2012 r., sygn. SNO 21/12, Lex nr 1231614). Obniżenie wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych nie ma charakter automatycznego, a decyzja o wysokości zastosowanego obniżenia uzależniona jest od charakteru zarzucanego czynu, jego odbioru społecznego i korporacyjnej szkodliwości, stopnia nasilenia domniemanej winy sprawcy, a także zakresu naruszenia dobrego wizerunku wymiaru sprawiedliwości (por. uchwała Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2009 r., sygn. 35/09, Lex nr 1288872). Zdaniem Sądu Najwyższego przedmiotowa sprawa nie miała charakteru, który uzasadniałby w stopniu wystarczającym obniżenie wynagrodzenia prokuratora M. M. Stanowisko to znajduje też potwierdzenie w prawomocnej uchwale o odmowie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokurator M. M. oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Generalnym z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt […], w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o przedłużenie zawieszenia prokurator M. M. w czynnościach służbowych, gdzie Sąd Najwyższy wskazał na brak „uzasadnionego przypadku” obligującego do przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach, w aktualnym stanie sprawy dyscyplinarnej dotyczącej M. M. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II ZO 63/23). II ZO 45/23 5 Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że odmówił obniżenia wynagrodzenia prokuratorowi M. M., co jest równoznaczne z nieuwzględnieniem wniosku jej przełożonego dyscyplinarnego. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 166 p.p., obciążając nimi Skarb Państwa. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]