II ZO 63/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-09-13
Skład orzekający: Marek Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do obrony adwokata następuje wskutek niezawiadomienia go o brakach formalnych kasacji, gdy wezwanie do uzupełnienia tych braków zostało skutecznie doręczone jego substytutowi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wezwanie do uzupełnienia braków pisma procesowego, w tym kasacji, należy kierować bezpośrednio do osoby, która je wniosła. Jeżeli osobą tą jest obrońca lub pełnomocnik, wezwanie należy skierować do niego, a nie do strony, w imieniu której działa. W związku z tym, skuteczne doręczenie wezwania substytutowi obrońcy, który nie uzupełnił braków formalnych, skutkuje odmową przyjęcia kasacji, a niezawiadomienie strony o tych brakach nie stanowi naruszenia jej prawa do obrony.Stan faktyczny
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez substytuta obrońcy adwokat A. K. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa. Obwiniona adwokat wniosła zażalenie, twierdząc, że brak zawiadomienia jej o brakach formalnych i zaniedbania substytuta naruszyły jej prawo do obrony. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury o odmowie przyjęcia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 63/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie dotyczącej obwinionej adwokat A. K., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 13 września 2022 roku w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, zażalenia obwinionej z dnia 26 maja 2022 r. na zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt WSD 34/20 w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.). postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt WSD 34/20, wobec nieuzupełnienia braków formalnych odmówił przyjęcia kasacji obwinionej adwokat A. K. złożonej przez r. pr. M. B. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła obwiniona, wskazując, iż do przekroczenia terminu uzupełnienia braków formalnych doszło wskutek zaniedbania r. pr. M. B., który, będąc substytuowany do sporządzenia kasacji przez obrońcę obwinionej, nie poinformował jej o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie pełnomocnictwa. W ocenie skarżącej niedotrzymanie terminu nastąpiło zatem z „przyczyn od niej niezawinionych”, a brak zawiadomienia o brakach formalnych obwinionej oraz jej obrońcy stanowi naruszenie jej prawa do obrony. Sąd Najwyższy zważył co następuje.
II ZO 63/22 2 Wywiedzione przez obwinioną zażalenie okazało się oczywiście bezzasadne. Zgodnie z art. 120 § 1 k.p.k. jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 lub w przepisach szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu, albo brak polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej, wzywa się osobę, która wniosła pismo, do usunięcia braku w terminie 7 dni. Treść § 2 powoływanego przepisu wskazuje natomiast, iż w razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniesiona przez r. pr. M. B. kasacja obarczona była brakiem sprowadzającym się do nieprzedłożenia pełnomocnictwa. Wyższy Sąd Dyscyplinarny, stosując art. 120 § 1 k.p.k., zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2021 r. prawidłowo wezwał autora kasacji do uzupełnienia powyższego braku w terminie 7 dni, wskazując sposób usunięcia istniejącego braku oraz informację o skutkach niedochowania powyższej czynności. Wobec dwukrotnej awizacji przesyłki zawierającej wezwanie (k. 149) trafnie też wezwanie zostało uznane przez sąd II instancji za skutecznie doręczone. Wezwany do uzupełnienia omawianego braku formalnego powyższego nie uzupełnił, a wskutek niedokonania powyższej czynności sąd II instancji na podstawie art. 530 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze zasadnie odmówił przyjęcia kasacji obwinionej adwokat A. K. złożonej przez r. pr. M. B. W judykaturze wskazuje się, iż wezwanie do uzupełnienia braku pisma procesowego należy kierować bezpośrednio do osoby, która takowy wniosła, wobec czego „jeżeli osobą taką jest obrońca lub pełnomocnik, to wezwanie należy skierować bezpośrednio do niego, a nie do podmiotu, w imieniu którego on działa” (zob. M. Kurowski [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2023, art. 120; jak również postanowienie Sądu Najwyższego z 15.05.2020 r., III KZ 21/20, LEX nr 3043194).
II ZO 63/22 3 Na aprobatę nie zasługuje zatem forsowany przez skarżącą pogląd, iż wskutek niezawiadomienia obwinionej oraz pozostałych jej obrońców o istniejących brakach formalnych kasacji wywiedzionej przez r.pr M. B. doszło do naruszenia jej prawa do obrony. Wskazywane w zażaleniu okoliczności związane z zaniedbaniami obrońcy winny być ewentualnie natomiast podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie kasacji, który pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego, gdyż treść art. 126 § 2 k.p.k. wskazuje jednoznacznie, iż w kwestii przywrócenia terminu orzeka organ, przed którym należało dokonać czynności. Tym samym, uznając, iż zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt WSD 34/20 było w pełni prawidłowe, należało utrzymać je w mocy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- VI KZ 1/16 2016-04-05Czy kasacja sporządzona przez obwinionego, a następnie podpisana przez jego obrońcę, może zostać uznana za skutecznie wniesioną przez obrońcę, mimo że obrońca nie był umocowany w momencie sporządzenia pierwotnego pisma?
- IV KZ 55/19 2019-11-06Czy w przypadku odmowy przyjęcia kasacji z powodu braków formalnych, w tym braku podpisu adwokata, można wyznaczyć kolejnego obrońcę z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli popr…
- V KZ 40/13 2013-06-25Czy zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji, wydane z powodu nieuzupełnienia przez skazanego braków formalnych (sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata), jest prawidłowe, jeśli skazany twierdzi, że nie miał mo…
- IV KZ 7/19 2019-03-19Czy w przypadku odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, skazany może skutecznie złożyć własną kasację, jeśli nie usunął braków formalnych poprzez ustanowienie obrońcy z wyboru?
- III KZ 3/23 2023-02-24Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wydane w związku z nieuzupełnieniem przez skazanego braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata lub radcy prawnego, jest prawidłowe, jeśli skazany kwestionuje sposób pos…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 95n pkt 1art. 120 § 1 KPKart. 119art. 120 § 1 KPKart. 530 KPKart. 120art. 126 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy