II ZO 67/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-10-26
Skład orzekający: Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie obrońcy na postanowienie Sądu Najwyższego, wniesione po upływie terminu liczonego od daty doręczenia obrońcy, ale w terminie liczącym od daty doręczenia obwinionemu, powinno zostać przyjęte do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie obrońcy jest zasadne. Termin do wniesienia środka zaskarżenia dla obwinionego i jego obrońcy należy liczyć od daty późniejszego doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie dla każdego z nich oddzielnie. Obrońca, działając w imieniu obwinionego, może wnieść zażalenie w terminie biegnącym dla strony, nawet jeśli przekroczy termin liczący się od daty doręczenia jemu samemu.Stan faktyczny
Przewodniczący Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r. Obrońca wniósł zażalenie na tę odmowę, argumentując, że termin do wniesienia zażalenia powinien być liczony od daty późniejszego doręczenia, tj. doręczenia obwinionemu. Obwinionemu postanowienie zostało doręczone w dniu 9 czerwca 2023 r., a zażalenie zostało wniesione przez obrońcę w dniu 16 czerwca 2023 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone zarządzenie w ten sposób, że przyjął zażalenie obrońcy obwinionego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 67/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie obwinionego W. K., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 26 października 2023 r. zażalenia obrońcy obwinionego na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22, w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22 na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. z zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze postanowił: zmienić zaskarżone zarządzenie w ten sposób, że przyjąć zażalenie obrońcy obwinionego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22. UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22, odmówiono przyjęcia zażalenia obrońcy obwinionego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł obrońca obwinionego, który zaskarżył je w całości, podnosząc obrazę przepisów postępowania, tj. art. 460 k.p.k. przez jego błędną wykładnię wyrażającą się uznaniem, że zażalenie zostało przez obrońcę wniesione po upływie dotyczącego go terminu, z pominięciem powszechnie akceptowanego i stosowanego w doktrynie i orzecznictwie modelu
II ZO 67/23 2 wykładni przepisów regulujących terminy wnoszenia środków zaskarżenia, zakładającego, że termin do wniesienia środka zaskarżenia dla każdego z uprawnionych - strony postępowania i obrońcy działającego w jego imieniu w sprawie, należy liczyć od daty późniejszego z dokonanych doręczeń skarżonych rozstrzygnięć, a nie dla każdego z nich oddzielnie, wobec czego zasadne było uznanie, że wniesione przez obrońcę zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r. już po upływie terminu obowiązującego obrońcę, ale jeszcze w terminie biegnącym dla strony postępowania, zasługuje na rozpoznanie. Skarżący sformułował nadto ewentualny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego zarządzenia, polegającego na pominięciu, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 9 czerwca 2023 r., a zatem termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 16 czerwca 2023 r., w którym to dniu obrońca złożył zażalenie, którego przyjęcia do rozpoznania z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia błędnie odmówił sąd zaskarżonym zarządzeniem. Podnosząc powyższe uchybienia autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przyjęcie wniesionego przez obrońcę zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r. do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie obrońcy obwinionego uznać należy za zasadne. Sąd Najwyższy w pełni aprobuje bowiem stanowisko skarżącego, iż termin do wniesienia środka zaskarżenia dla każdego z uprawnionych (obwiniony i obrońca) należy liczyć od daty późniejszego z dokonanych doręczeń zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie - jak nieprawidłowo uczyniono to w zaskarżonym zarządzeniu - dla każdego z nich oddzielnie. Wskazać należy, iż w wypadku doręczenia odpisu postanowienia stronie oraz jej przedstawicielowi procesowemu w różnych terminach „termin wniesienia zażalenia biegnie – zarówno dla strony, jak i dla przedstawiciela procesowego – od
II ZO 67/23 3 daty późniejszego doręczenia” (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 460), przy czym powyższa zasada pozostaje w pełni aktualna na gruncie postępowania dyscyplinarnego. Zaznaczenia wymaga, iż obrońca obwinionego nie wnosi własnych środków odwoławczych, lecz czyni to zawsze w imieniu obwinionego na podstawie udzielonego mu upoważnienia do obrony. W konsekwencji „jeżeli zażalenie składał zarówno obrońca, jak i oskarżony (obwiniony) osobiście, to zażalenie obrońcy wniesione w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu orzeczenia przez oskarżonego, zachowuje termin z art. 460 k.p.k., choćby nastąpiło to z przekroczeniem 7 dni od daty otrzymania odpisu orzeczenia z uzasadnieniem przez tegoż obrońcę” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20.02.2018 r., SNO 65/17, LEX nr 2455742). W tożsamy sposób należy ocenić sytuację, w której obwiniony złoży środek odwoławczy z przekroczeniem własnego terminu, lecz w terminie biegnącym jeszcze dla jego obrońcy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 kwietnia 2017 r., VI KZ 3/17, LEX nr 2273877; z dnia 26 lutego 2015 r., III KZ 8/15, LEX nr 1646393). Z analizy akt sprawy wynika, iż postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I ZSK 45/22, doręczono obwinionemu w dniu 9 czerwca 2023 r., (k. 1664), a zatem siedmiodniowy termin na wniesienie środka zaskarżenia upływał w dniu 16 czerwca 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie obrońca obwinionego wniósł w dniu 16 czerwca 2023 r. (k. 1670). Tym samym obrońca obwinionego złożył zażalenie w terminie właściwym dla obwinionego, wobec czego był uprawniony do wywiedzenia zażalenia na jego rzecz przy zachowaniu ustawowego terminu. [M. T.] [ms]
II ZO 67/23 4
Powiązane orzeczenia
- SNO 65/17 2018-02-20Czy zażalenie obrońcy wniesione po upływie terminu liczonego od daty doręczenia odpisu uchwały obrońcy, ale przed upływem terminu liczonego od daty doręczenia odpisu uchwały drugiemu obrońcy, powinno zostać uznane za zło…
- IV KZ 36/62 1962-04-20Czy zażalenie wniesione po terminie, mimo późniejszego doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, powinno zostać pozostawione bez rozpoznania?
- III CZP 55/20 2021-10-26Czy zażalenie złożone przez uczestnika postępowania przed doręczeniem mu odpisu postanowienia z uzasadnieniem, o które wnosił, podlega odrzuceniu?
- II KZ 24/14 2014-07-09Czy zażalenie wniesione po terminie, mimo przedstawienia trudnej sytuacji materialnej i osobistej, powinno zostać przyjęte?
- I KZ 13/25 2025-04-30Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia z powodu wniesienia go po terminie jest zasadne, gdy skazany argumentuje, że termin powinien być liczony w dniach roboczych?
Powołane przepisy
art. 437 § 2 KPKart. 171 pkt 1art. 460 KPKart. 460§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy