II ZO 71/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-09-13
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Marii Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, uzasadniony jedynie subiektywną oceną sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa i procedury powoływania sędziów, spełnia wymogi ustawowe dla takiego wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli jego uzasadnienie opiera się wyłącznie na subiektywnej ocenie sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa i procedury powoływania sędziów, bez przedstawienia konkretnych, realnych i obiektywnych okoliczności podważających stronniczość sędziego. Wątpliwość co do stronniczości musi być obiektywnie weryfikowalna, a nie stanowić jedynie subiektywne przekonanie wnioskodawcy.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego M. F. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marii Szczepaniec od udziału w sprawie II ZO 2/22. Uzasadnieniem wniosku była ocena wnioskodawczyni, że sędzia Maria Szczepaniec została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w procedurze naruszającej Konstytucję RP, w tym poprzez udział Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie o sygn. akt II ZO 2/22.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 71/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie dotyczącej sędzi Sądu Rejonowego M. F., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 13 września 2022 roku wniosku sędziego M. F. w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZO 2/22 na podst. art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej p.u.s.p.) postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie o sygn. akt II ZO 2/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 lipca 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) sędzia M. F. wniosła o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZO 2/22. W uzasadnieniu formułowanego postulatu wnioskująca argumentowała, iż wskazana we wniosku sędzia została powołana (w ocenie obwinionej nieskutecznie) na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w dniu 10 października 2018 r., na skutek udziału w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowanej z naruszeniem przepisów Konstytucji RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZO 2/22 nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaprezentowana przez autorkę wniosku argumentacja nie zawiera bowiem okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Marii
II ZO 71/23 2 Szczepaniec, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 41 k.p.k. Podkreślić należy, iż wątpliwość, o której traktuje uprzednio wspomniany przepis, nie może stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012/4/4). Zdaniem Sądu Najwyższego takich kryteriów żądanie obwinionego natomiast nie spełnia. Wnioskująca ograniczyła bowiem uzasadnienie formułowanego żądania jedynie do wyrażenia subiektywnej oceny o Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) i niepopartej rzeczowym uzasadnieniem hipotezy o skutkach orzekania przez sędziego powołanego na wniosek tego organu, która nie pozwala na powzięcie uzasadnionej i realnej wątpliwości w tym aspekcie. Zaprezentowana przez autorkę wniosku argumentacja dotycząca skutków udziału w składzie Sądu Najwyższego osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) sprowadza się w swej istocie do wyrażenia przez obwinioną jedynie osobistego poglądu w tym zakresie, nieznajdującego jakiegokolwiek poparcia w przepisach prawa. W kontekście powoływanej uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 wskazać należy - co wnioskująca zdaje się pomijać w toku motywowania forsowanego poglądu – na treść postanowienia z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt Kpt 1/20 (M.P.2020.103), w którym to Trybunał Konstytucyjny nakazał wstrzymać stosowanie powoływanej uchwały składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego od dnia jej wydania. Następnie wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r., w sprawie sygn. akt U 2/20 (M.P.2020.376 z 21 kwietnia 2020 r.), Trybunał Konstytucyjny orzekł o jej
II ZO 71/23 3 niezgodności z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.). Nadto zauważyć należy, iż w postanowieniu z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt Kpt 1/20, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Sąd Najwyższy - również w związku z orzeczeniem sądu międzynarodowego - nie ma kompetencji do dokonywania prawotwórczej wykładni przepisów prawa, prowadzącej do zmiany stanu normatywnego w sferze ustroju i organizacji wymiaru sprawiedliwości, dokonywanej w drodze uchwały, o której mowa w art. 83 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, a dokonywanie zmiany w tym zakresie należy do wyłącznej kompetencji ustawodawcy. Jednocześnie potwierdzono, iż powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, którą wykonuje na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa osobiście, definitywnie, bez udziału i ingerencji Sądu Najwyższego, który nie ma kompetencji do sprawowania nadzoru nad wykonywaniem przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jego uprawnień w tym dokonywania wiążącej wykładni przepisów prowadzącej do określenia warunków skuteczności wykonywania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej tej kompetencji. Warto w tym miejscu również zaznaczyć, iż po opublikowaniu w dzienniku promulgacyjnym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.] [ł.n]
II ZO 71/23 4
Powiązane orzeczenia
- I NWW 70/23 2023-05-16Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa i w konsekwencji niezawisłości sędziów powołanych z jej rekomendacji, podlega rozpoznaniu merytorycznemu…
- I ZO 2/24 2024-04-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na wątpliwościach co do niezawisłości i bezstronności sędziego w związku z trybem jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa, powinien zostać pozostawiony bez rozpoz…
- II ZO 3/25 2025-01-30Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na wątpliwościach co do niezawisłości i bezstronności sędziego w związku z trybem jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8…
- I ZO 82/24 2024-06-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z jego powołaniem przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nowymi przepisami, może stanowić podstawę do wyłączenia sę…
- II ZO 58/24 2024-10-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego, jest dopuszczalny i uzasadniony?
Powołane przepisy
art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 128art. 41 KPKart. 179art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1art. 7art. 2art. 4 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy