II ZO 85/23

II ZO 85/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie dotyczącej prokurator Prokuratury Rejonowej […] w W. X.Y.., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2023 roku wniosku prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Regionalnej w S. w przedmiocie wyłączenia SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 14/23 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1360 z późn. zm.). postanowił: wyłączyć SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 14/23. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 września 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Regionalnej w S. wniósł o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 14/23. W uzasadnieniu formułowanego postulatu wnioskujący wskazał, iż SSN Zbigniew Korzeniowski jest referentem sprawy o sygn. akt I ZI 49 /22, dotyczącej tożsamego zdarzenia historycznego, w związku z którym formułowane są zarzuty zarówno wobec Y.Y.., jak i X.Y.., a wraz z wnioskami o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej obydwu wyżej wskazanych prokuratorów do Sądu Najwyższego przekazane zostały - w jednym egzemplarzu - akta główne sprawy […]. Autor wniosku podkreślił, iż materiał II ZO 85/23 2 dowodowy dotyczący obydwu wniosków jest zatem tożsamy, co winno skutkować wyłączeniem SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/23. Wskazał następnie, iż wprawdzie SSN Zbigniew Korzeniowski nie wydał jeszcze w sprawie o sygn. akt I ZI 49/22 orzeczenia w przedmiocie wniosku prokuratora, to jednak w toku tej sprawy sędzia zapoznał się już z przedstawionymi mu dowodami i dokonał oceny materiału dowodowego, stwierdzając, iż jest on niekompletny, co znalazło swój wyraz w podjętej przez niego decyzji o przesłuchaniu w charakterze świadków X.Y.. i V.V. na posiedzeniu wyznaczonym na dzień 18 maja 2023 r. W przekonaniu autora wniosku w istotny sposób odniósł się zatem do przedstawionego mu materiału dowodowego, co uzasadnia konieczność jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/23 tak, aby usunąć jakiekolwiek wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie oraz aby umożliwić mu dalsze procedowanie w sprawie o sygn. akt I ZI 49/22, co byłoby niemożliwe w sytuacji udziału tego sędziego w rozpoznaniu zażalenia prokuratora na uchwałę z dnia 26 kwietnia 2023 r. o odmowie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokurator X.Y.. i w sytuacji zajęcia merytorycznego stanowiska w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek w przedmiocie wyłączenia SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 14/23 zasługiwał na uwzględnienie. Zaprezentowana przez autora wniosku argumentacja zawiera bowiem okoliczności, które mogą podawać w wątpliwość stronniczość SSN Zbigniewa Korzeniowskiego w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/23, tym samym spełniając wymogi wskazywane przez ustawodawcę w art. 41 k.p.k. Zgodnie z powyższą regulacją sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyjmuje się, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego II ZO 85/23 3 obserwatora procesu (zob. wyroki SN z dni: z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400 oraz 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Tym samym, wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być w dostatecznie wystarczający sposób "uzasadniona". Objęty wniosek o wyłączenie SSN Zbigniew Korzeniowski jest referentem sprawy o sygn. akt I ZI 49/22, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokurator Prokuratury Rejonowej […] w W. Y.Y.. Do powyższej został natomiast załączony materiał dowodowy w postaci akt […]., stanowiący to jednocześnie tożsamy materiał dowodowy w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/22, jako dotyczący zdarzenia historycznego w związku z którym formułowane są zarzuty zarówno wobec Y.Y.., jak i X.Y.., jako że ich zachowanie rozpatrywane jest w ramach jednego śledztwa. Zgodnie natomiast z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, „w wypadku, gdy materiał dowodowy, na podstawie którego orzeczono w przedmiocie odpowiedzialności karnej jednego ze sprawców czynu, miałby stanowić podstawę dowodową orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności karnej także i innego współsprawcy (podżegacza lub pomocnika) tego samego czynu, sędzia, który dokonał oceny dowodów w odniesieniu do jednej z tych osób, powinien być wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej pozostałych, z uwagi na istnienie okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.”. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że sygnalizowane przez wnioskującego okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia Prokuratury Regionalnej w S. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZI 50/22. Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 14/23. II ZO 85/23 4 Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.] [ał]