II ZOW 30/23

II ZOW 30/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie dotyczącej obwinionej sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y., na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 16 kwietnia 2026 roku w przedmiocie cofnięcia zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZSK 16/22 na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił: zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych SSO Michał Lasota we wniosku z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt […], wniósł o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej zarzucił obwinionej X. Y. – sędzi Sądu Okręgowego w [...] to, że: dnia 28 kwietnia 2021 r. w [...] jako funkcjonariusz publiczny, sędzia, przewodnicząca składu orzekającego w sprawie o sygn. akt […] Sądu Okręgowego w [...], która rozpoznawana była na posiedzeniu w przedmiocie przyznania zwrotu utraconego zarobku, działając z zamiarem bezpośrednim, przekraczając swoje uprawnienia w sposób oczywisty i rażący obraziła przepisy prawa, tj. art. 618b § 3 k.p.k., poprzez spowodowanie przyznania przez Sąd orzekający w składzie jednoosobowym, świadkowi M. P. kwoty 171,43 zł tytułem utraconego zarobku w II ZOW 30/23 2 związku ze stawiennictwem na rozprawie, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego, bowiem należna świadkowi kwota nie mogła przekroczyć, na podstawie wskazanego przepisu, 82,31 zł, wyczerpując również znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego z art. 231 § 1 k.k., tj. popełnienie czynu z art. 107 § 1 pkt 1 u.s.p. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZSK 16/22: 1. umorzono postępowanie w sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.; 2.obciążono Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie (nieprawidłowo nazwane odwołaniem) wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, który zaskarżył je w całości na niekorzyść obwinionej sędzi. W odpowiedzi na powyższe obrońca obwinionej wniósł o jego nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. Pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r. swój udział w sprawie zgłosił Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości, który złożonym następnie w dniu 14 czerwca 2024 r. pismem cofnął na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. wywiedzione zażalenie, wnosząc o pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wywiedzione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec skutecznego jego cofnięcia. Wskazać na wstępie należy, iż k.p.k. nie zawiera przepisu, który ustanawiałby regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych stron. Sąd Najwyższy aprobuje natomiast pogląd, że oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński, Proces karny przed sądem powszechnym. Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz, Proces karny. Część ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski, Zagadnienie odwołalności czynności II ZOW 30/23 3 stron w projekcie kodeksu postępowania karnego, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.), Problemy reformy prawa karnego, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz – Pohl, w: P. Wiliński (red.), Polski proces karny, Warszawa 2020, s. 184 – 187). Trafnie w literaturze wskazuje się bowiem, że ,,brak w k.p.k. przepisu ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na składaniu oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć z fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji, gdy uczestnik procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas w zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności” (zob. I Nowikowski, Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym, Lublin 2001, s. 57). W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym sędziów przepisy k.p.k., zawierają unormowanie art. 431 k.p.k. zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego. Przepis art. 432 k.p.k. podaje natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia środka odwoławczego (art.439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.). Zważywszy, iż pismem z dnia 14 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął wywiedzione odwołanie, powyższa dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k., skutkowała rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.] [r.g.] II ZOW 30/23 4