II ZOW 51/22

II ZOW 51/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Wojciechowski Ławnik SN Arkadiusz Sopata Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Rusak z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w G. sędziego E. T. w sprawie X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w Z. obwinionego o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. odwołania wniesionego przez Ministra Sprawiedliwości, od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt […], I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE X.Y. - sędzia Sądu Rejonowego w Z., został obwiniony o to, że w okresie od dnia 30 lipca 2019 r. do 17 stycznia 2020 r. w sposób rażący i oczywisty, naruszając przepis art. 423 § 1 k.p.k. dopuścił do przekroczenia terminów do sporządzenia II ZOW 51/22 2 uzasadnień orzeczeń w 6 sprawach: […], to jest o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 52, z późn. zm. – dalej: „p.u.s.p.”). Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r. uniewinnił obwinionego od popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego oraz stwierdzając jednocześnie, iż koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Państwa. Od powyższego wyroku odwołanie wywiódł Minister Sprawiedliwości, zaskarżając go w całości na niekorzyść obwinionego oraz zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść, polegający na wadliwym ustaleniu, że w sprawach Sądu Rejonowego w Z. o sygnaturach: […] obwiniony nie sporządził uzasadnienia w okresie od 19 sierpnia 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., a w sprawie […] od 3 stycznia 2020 r. do 17 stycznia 2020 r., w sytuacji gdy zwłoka w sporządzeniu uzasadnień wyroków trwała w sprawach: […] - 70 dni, […] - 70 dni, […] - 60 dni, […] - 59 dni, […] - 59 dni, […] - 56 dni, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że „obraza przepisów” przez niesporządzenie w terminie (z przyczyn nieusprawiedliwionych) uzasadnień wyroków przez sędziego X.Y. nie była „rażąca”. Podnosząc powyższy zarzut, na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w Z. za winnego tego, że w sprawach Sądu Rejonowego w Z. o sygn. akt […] sporządził uzasadnienie wyroku z przekroczeniem ustawowego terminu trwającym kolejno: od 14 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 14 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 24 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 25 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 25 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r. i od 22 listopada 2019 r. do 17 stycznia 2020 r., czym dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisu prawa procesowego art. 423 § 1 k.p.k., tj. przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 pkt 1 p.u.s.p. i wymierzenie mu na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 p.u.s.p. kary dyscyplinarnej nagany. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje. II ZOW 51/22 3 Odwołanie jest oczywiście bezzasadne. Zgodnie z treścią art. 121 § 4 p.u.s.p., sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym, w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1 i art. 455 zdanie pierwsze Kodeksu postępowania karnego lub jeżeli stwierdzi oczywistą niesprawiedliwość orzeczenia. W środku odwoławczym podniesiony został zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, a zatem przede wszystkim w tym zakresie należy dokonać kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Analiza uzasadnienia wyroku sądu a quo prowadzi do wniosku, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych - szczegółowo opisany w odwołaniu - jest bezzasadny w stopniu oczywistym. Sąd I instancji ustalił bowiem, iż sprawie o sygn. akt […] sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 11 czerwca 2019 r. Wniosek oskarżyciela publicznego - Straży Miejskiej o sporządzenie uzasadnienia na piśmie tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 14 czerwca 2019 r., a braki formalne tego wniosku uzupełnione zostały w dniu 28 czerwca 2019 r. Akta do sporządzenia pisemnego uzasadnienia doręczono sędziemu w dniu 28 czerwca 2019 r. Na wniosek z dnia 23 lipca 2019 r. sędziego X.Y. o przedłużenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku termin ten przedłużono zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego do dnia 6 sierpnia 2019 r. Akta sprawy wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 23 sierpnia 2019 r. (k - 2 uzasadnienia wyroku). Odnośnie do sprawy o sygn. akt […] sąd I instancji ustalił, iż sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 11 czerwca 2019 r. Wniosek oskarżyciela publicznego - Urzędu Skarbowego o sporządzenie uzasadnienia na piśmie tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 14 czerwca 2019 r. Akta do sporządzenia pisemnego uzasadnienia doręczono sędziemu w dniu 14 czerwca 2019 r. Na wniosek sędziego X.Y. z dnia 15 lipca 2019 r. o przedłużenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia przedłużono ten termin zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego do dnia 29 lipca 2019 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego). Akta sprawy wraz z pisemnym II ZOW 51/22 4 uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 23 sierpnia 2019 r. (k – 3 uzasadnienia wyroku). Zgodnie z ustaleniach sądu a quo, w sprawie o sygn. akt […] sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 14 czerwca 2019 r. Wniosek obrońcy o sporządzenie uzasadnienia na piśmie tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 24 czerwca 2019 r., zaś akta do sporządzenia pisemnego uzasadnienia doręczono sędziemu w dniu 24 czerwca 2019 r. Na jego wniosek z dnia 23 lipca 2019 r. o przedłużenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku przedłużono ten termin zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego do dnia 6 sierpnia 2019 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego). Akta sprawy wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 23 sierpnia 2019 r. (k – 4 uzasadnienia wyroku). W sprawie o sygn. akt […] – jak ustalił sąd I instancji - sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 18 czerwca 2019 r., zaś wniosek pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o sporządzenie uzasadnienia na piśmie „całości” tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 25 czerwca 2019 r. Ponadto złożony został wniosek od obrony oskarżonej. Akta tej sprawy doręczono sędziemu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia w dniu 25 czerwca 2019 r. Na jego wniosek z dnia 23 lipca 2019 r. o przedłużenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku termin ten przedłużono zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego do dnia 6 sierpnia 2019 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego). Akta sprawy wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 23 sierpnia 2019 r. (k – 5 uzasadnienia wyroku). W sprawie o sygn. akt […] sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 18 czerwca 2019 r. Wniosek obrońcy o sporządzenie uzasadnienia na piśmie tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 25 czerwca 2019 r., zaś akta doręczono sędziemu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia w dniu 25 czerwca 2019 r. Na jego wniosek z dnia 23 lipca 2019 r. termin do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku przedłużono zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego do dnia 6 sierpnia 2019 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego), zaś akta sprawy wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 23 sierpnia 2019 r. (k – 6 uzasadnienia wyroku). II ZOW 51/22 5 Natomiast w sprawie o sygn. akt […] sędzia X.Y. wydał wyrok (w składzie jednoosobowym) w dniu 14 listopada 2019 r. Wniosek obrońcy oskarżonego o sporządzenie uzasadnienia na piśmie tego wyroku wpłynął do sądu w dniu 22 listopada 2019 r., zaś akta doręczono sędziemu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia w dniu 22 listopada 2019 r. Na wniosek z dnia 6 grudnia 2019 r. termin do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego przedłużono do dnia 20 grudnia 2019 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego). Na kolejny wniosek (z dnia 20 grudnia 2019 r.) sędziego X.Y. o przedłużenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku) ten termin przedłużono kolejny raz - zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego - do dnia 3 stycznia 2020 r. (zgodnie z wnioskiem sędziego). Akta sprawy wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku sędzia X.Y. zwrócił w dniu 17 stycznia 2020 r. (k – 7 uzasadnienia wyroku). Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd a quo pokrywają się zatem w całości z twierdzeniem skarżącego, iż sędzia X.Y. w sprawach Sądu Rejonowego w Z. o sygn. akt […] sporządził uzasadnienie wyroku z przekroczeniem ustawowego terminu trwającym kolejno: od 14 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 14 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 24 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 25 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r., od 25 czerwca 2019 r. do 23 sierpnia 2019 r. i od 22 listopada 2019 r. do 17 stycznia 2020 r. W oparciu o powyższe – prawidłowe dokonane ustalenia faktyczne – sąd I instancji uznał, iż we wszystkich przedmiotowych sześciu sprawach nastąpiło uchybienie polegające na sporządzeniu przez sędziego X.Y. pisemnych uzasadnień wyroków z naruszeniem terminów przewidzianych przez przepis prawa, a konkretnie art. 423 § 1 i 2 k.p.k., z przyczyn nieusprawiedliwionych. W ocenie sądu a quo tego typu zaniechania należy uznać za „oczywistą obrazę przepisów prawa” w rozumieniu art. 107 § 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Jednakże nie stanowiły one „rażącej obrazy przepisów prawa”, a zatem nie ma podstaw do przypisania odpowiedzialności za przewinienie dyscyplinarne opisane w powołanym wyżej przepisie. Dokonana przez sąd I instancji ocena prawna uchybień przypisanych sędziemu X.Y. nie została zakwestionowana przez skarżącego w formie zarzutu II ZOW 51/22 6 odwoławczego, a zatem w myśl powołanego na wstępie art. 121 § 4 p.u.s.p., pozostaje poza zakresem kontroli instancyjnej. Mając powyższe na względzie oraz brak przesłanek określonych w art. 435, art. 439 § 1 i art. 455 zdanie pierwsze k.p.k. lub wskazujących na oczywistą niesprawiedliwość zaskarżonego wyroku, należało orzec o utrzymaniu zaskarżonego wyroku w mocy. [M. T.] [ał]