II ZOW 58/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-02-08
Skład orzekający: Marek Motuk, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurator, który dopuszcza się licznych, rażących naruszeń prawa w nadzorowanych sprawach i uchybia godności urzędu, popełnia jeden czyn ciągły, czy też szereg odrębnych przewinień dyscyplinarnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zachowania prokuratora, polegające na licznych, rażących naruszeniach prawa i uchybieniach godności urzędu w nadzorowanych sprawach, stanowią jeden czyn ciągły w rozumieniu art. 12 § 1 k.k. Kluczowe dla tej kwalifikacji jest istnienie z góry powziętego zamiaru, który obejmuje wszystkie poszczególne zachowania, nawet jeśli są one realizowane w odstępach czasowych. W tym przypadku zamiar ten polegał na stworzeniu pozorów wywiązywania się z obowiązków służbowych, podczas gdy w rzeczywistości prokurator świadomie zaniedbywał część swoich obowiązków.Stan faktyczny
Prokurator W. K. został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na rażącym naruszeniu prawa i uchybieniu godności urzędu w wielu nadzorowanych sprawach. Zarzucono mu m.in. bezczynność w prowadzeniu postępowań, niezrealizowanie postanowień, nieoddawanie akt spraw do obiegu, zaniechanie nadania biegu środkom odwoławczym oraz nieprzedłużanie terminów dochodzeń. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym wymierzył mu karę nagany. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego wniósł odwołanie, kwestionując kwalifikację prawną czynu jako jednego czynu ciągłego, sugerując, że są to odrębne przewinienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II ZOW 58/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący) SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) Ławnik SN Bożena Makuch Protokolant Karolina Majewska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy W. K. prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego art. 137 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze z powodu odwołania wniesionego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla szczecińskiego okręgu regionalnego od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt PK I SD 99.2020 1. utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie, 2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE
2 Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym orzeczenia z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt PK I SD 99.2020, uznał obwinionego prokuratora W. K. winnym popełnienia deliktu dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. 2019.740 ze zm.; dalej: „u.p.p.”) polegającego na tym, że w okresie od dnia 13 stycznia 2010 r. do dnia 26 stycznia 2019 r. w W. będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w W. i referentem poniżej wskazanych postępowań dopuścił się rażących i oczywistych naruszeń prawa w nadzorowanych przez siebie sprawach oraz uchybił godności sprawowanego urzędu w ten sposób, że: 1. w sprawie 1 Ds […] - umorzonej postanowieniem z 30 grudnia 2009 r. wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, nie wydał postanowienia o podjęciu na nowo umorzonego postępowania i nie kontynuował postępowania, mimo uzyskania w dniu 13 stycznia 2010 r. materiałów w postaci protokołu zatrzymania osoby podejrzewanej z 5 stycznia 2010 r. oraz protokołu z wykonania czynności procesowych w postaci przedstawienia zarzutu i przesłuchania podejrzanego z 6 stycznia 2010 r., czym doprowadził do zawinionej bezczynności w okresie od stycznia 2010 r. do 13 grudnia 2016 r. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,3,4 k.p.k., art. 10 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., §55, § 245, § 261 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 marca 2010 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 64 a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 38, § 237, § 253 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a ponadto nie dochował należytej staranności w przechowywaniu powierzonych mu akt głównych sprawy 1 Ds […] w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym, czym doprowadził do tego, że akta przedmiotowej sprawy znalazły się poza jego nadzorem za znajdującą się w jego gabinecie szafą, przez co uchybił godności sprawowanego urzędu,
3 2. w sprawie 1 Ds […] Prokuratury Rejonowej w G. - nie zrealizował ostanowienia z 12 maja 2010 r. o dołączeniu tej sprawy do postępowania o sygn. 2 Ds […], czym doprowadził do zawinionej bezczynności w sprawie - trwającej od 17 maja 2010 r. do 16 stycznia 2017 r. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepisy art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 55, § 245 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 marca 2010 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 38, § 237 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r.- Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a ponadto nie dochował należytej staranności w przechowywaniu powierzonych mu akt głównych sprawy 1 Ds […] w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym, czym doprowadził do tego, że akta przedmiotowej sprawy znalazły się poza jego nadzorem za znajdującą się w jego gabinecie szafą, przez co uchybił godności sprawowanego urzędu, 3. w sprawie sprawy 1 Ds […]- zakończonej postanowieniem o umorzeniu śledztwa z 24 czerwca 2011 r., w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 13 grudnia 2016 r. nie nadał biegu złożonemu w tej sprawie zażaleniu strony na postanowienie z 20 lipca 2011 r. o odmowie przyjęcia zażalenia, nie realizując tym samym polecenia Zastępcy Prokuratora Rejonowego z 1 sierpnia 2011 r., czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepisy art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., art. 8 ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, § 55, § 245, § 260 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 marca 2010 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 117 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 38, § 237, § 252 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a ponadto nie dochował należytej staranności w przechowywaniu
4 powierzonych mu akt głównych sprawy 1 Ds […] w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym, czym doprowadził do tego, że akta przedmiotowej sprawy znalazły się poza jego nadzorem za znajdującą się w jego gabinecie szafą, przez co uchybił godności sprawowanego urzędu, 4. w sprawie 1 Ds […] - zakończonej postanowieniem z 4 sierpnia 2012 r. o umorzeniu postępowania wobec niewykrycia sprawcy, w okresie od 31 sierpnia 2012 r. do 13 grudnia 2016 r. nie uwzględnił wniosku Komendy Powiatowej Policji w W. o podjęcie umorzonego postępowania z uwagi na wykrycie sprawcy przestępstwa i przekazanie jego materiałów według właściwości do Sądu Rodzinnego i Nieletnich w Wejherowie, czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepisy art. 1 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 10 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 55, § 245, § 261 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 marca 2010 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, następnie § 38, § 237, § 253 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a ponadto nie dochował należytej staranności w przechowywaniu powierzonych mu akt głównych sprawy 1 Ds […] w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym, czym doprowadził do tego, że akta przedmiotowej sprawy znalazły się poza jego nadzorem za znajdującą się w jego gabinecie szafą, przez co uchybił godności sprawowanego urzędu, 5. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 31 maja 2017 r. do 24 listopada 2017 r. nie nadał biegu wnioskowi KPP w W. o przesłuchanie przez właściwy Sąd małoletniego pokrzywdzonego w sprawie o czyn z art. 207 § 1 k.k. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3,4 k.p.k., art. 185a k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 3 8 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury,
5 6. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 26 maja 2017 r. do 23 listopada 2017 r. nie nadał biegu wnioskowi KPP w W. w przedmiocie przesłuchania przez właściwy Sąd małoletniego pokrzywdzonego w sprawie o czyn z art. 200 § 1 k.k. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 185a k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k. § 38 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 7. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 20 lipca 2017 r. do 1 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w sprawie, w tym nie rozpoznał wniosków KPP w W., sformułowanych w piśmie z 18 lipca 2017 r. w przedmiocie wystąpienia do właściwego Sądu o zwolnienie instytucji finansowej z tajemnicy bankowej - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,3,4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 8. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 29 sierpnia 2017 r. do 5 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w sprawie, w tym nie rozpoznał wniosku KPP w W., sformułowanego w piśmie z 29 sierpnia 2017 r. w przedmiocie wystąpienia do właściwego Sądu o zwolnienie instytucji finansowej z tajemnicy bankowej - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 9. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 13 września 2017 r. do 6 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w sprawie, w tym nie rozpoznał wniosków KPP w W., sformułowanych w piśmie z 12 września 2017 r. w przedmiocie zwolnienia operatorów sieci z tajemnicy oraz wystąpienia do właściwego Sądu o zwolnienie instytucji finansowej z tajemnicy bankowej - czym w sposób oczywisty i rażący
6 naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 10. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 7 września 2017 r. do 4 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w sprawie, tj. nie rozpoznał wniosków KPP w W., sformułowanych w piśmie z 6 września 2017 r. w tym w przedmiocie przesłuchania przez Sąd małoletniej pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 200a § 2 k.k. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,3,4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., art. 185a k.p.k., § 38 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 11. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 21 września 2017 r. do 4 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w sprawie, w tym nie rozpoznał wniosków KPP w W., sformułowanych w piśmie z 19 września 2017 r. w przedmiocie wszczęcia śledztwa oraz przesłuchania przez Sąd pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 198 k.k. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,3, 4 k.p.k., art. 305 § 1 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., art. 185c k.p.k., § 38 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 12. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 22 czerwca 2017 r. do 7 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych, w szczególności nie wystąpił do właściwego Sądu z wnioskiem o przesłuchanie małoletniej pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 207 § 1 k.k. oraz o wyznaczenie dla pokrzywdzonej kuratora - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 185a k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., art. 99 krio, § 38 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury,
7 13. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 13 listopada 2017 r. do 23 stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności procesowych, w tym nie rozpoznał wniosków KPP w W. sformułowanych w piśmie z 10 listopada 2017 r. w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem do właściwego Sądu o zwolnienie instytucji finansowej z tajemnicy bankowej, nadto zwolnienia z tajemnicy operatorów sieci telekomunikacyjnej i operatorów Internetu - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3, 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 14. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 11 października 2017 r. do 11 stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności procesowych, w tym nie rozpoznał wniosku KPP w W. z 11 października 2017 r. w przedmiocie przekazania materiałów sprawy Urzędowi Skarbowemu w W.- czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 15. w sprawie PR 1 Ds […] zawieszonej postanowieniem z 9 kwietnia 2015 r., zatwierdzonym przez prokuratora w dniu 13 kwietnia 2015 r., w okresie od 7 listopada 2017 r. do 24 stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności procesowych w związku z informacją o ustaleniu miejsca pobytu podejrzanego, tj. nie podjął zawieszonego postępowania i nie przeprowadził czynności z udziałem podejrzanego - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 4 k.p.k., art. 313 § 1 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 3 8 oraz § 215 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania 16. w sprawie PR 1 Ds […] o czyn z art. 279 k.k., umorzonej wobec niewykrycia sprawcy postanowieniem z 30 listopada 2016 r., zatwierdzonym przez prokuratora postanowieniem z 30 listopada 2016 r., w okresie od maja 2017 r. do czerwca 2017 r. zaniechał podjęcia postępowania z umorzenia oraz dołączenia jego materiałów do sprawy PR 1 Ds […], tożsamej podmiotowo i
8 przedmiotowo - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 17. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 14 listopada 2017 r. do 26 stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności procesowych, w tym nie przedłużył terminu trwania 2-miesięcznego dochodzenia mimo posiadania akt sprawy - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 4 k.p.k., art. 325i § 1 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 18. w sprawie PR 1 Ds […] - w okresie od 13 września 2017 r. do 5 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności procesowych, w tym wniosku KPP w W. z 12 września 2017 r. w przedmiocie wystąpienia do właściwego Sądu z wnioskiem o przesłuchanie małoletniego świadka w sprawie o czyn z art. 190 § 1 k.k. 19. czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3,4 k.p.k., art. 185b k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38 oraz § 171 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 20. w sprawie PR 1 Ds […] - zakończonej postanowieniem z 30 czerwca 2017 r. o umorzeniu postępowania, w okresie od 21 września 2017 r. do 25 stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności postępowania, w szczególności nie nadał biegu złożonemu przez pokrzywdzoną w tej sprawie środkowi odwoławczemu - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepisy art. 2 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38, § 252 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 21. w sprawie PR 1 Ds […] - zakończonej postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r. o umorzeniu postępowania, zatwierdzonym przez prokuratora postanowieniem z 25 września 2017 r., w okresie od 16 października 2017 r.
9 do 18 grudnia 2017 r. zaniechał realizacji czynności postępowania, w szczególności z opóźnieniem zlecił Policji realizację czynności uzupełniających wynikających ze złożonego w dniu 13 października 2017 r. zażalenia pokrzywdzonej na postanowienie o umorzeniu postępowania - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38, § 252 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 22. w sprawie PR 1 Ds […] - zakończonej postanowieniem z 30 października 2017 r. o umorzeniu postępowania, zatwierdzonym przez prokuratora postanowieniem z 31 października 2017 r., w okresie od 22 listopada 2017 r. do stycznia 2018 r. zaniechał realizacji czynności postępowania, w szczególności nie nadał biegu złożonym w sprawie zażaleniom pokrzywdzonej z 22 listopada 2017 r. oraz pełnomocnika strony z 27 listopada 2017 r. - czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1,3 i 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38, § 252 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 23. w sprawie PR 1 Ds […] - zawieszonej postanowieniem z 30 czerwca 2017 r., zaniechał realizacji czynności postępowania, w szczególności nie nadał biegu złożonemu w dniu 14 lipca 2017 r. zażaleniu strony – czym w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 2 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38, § 252 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, 24. w okresie od 22 marca 2017 r. do 15 stycznia 2018 r. nie złożył referatów posesyjnych, uzasadnionych wydaniem przez Sąd wyroków w następujących sprawach: […] - czym w sposób rażący i oczywisty naruszył przepis § 325 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury,
10 25. w okresie od 5 grudnia 2016 r. do 15 stycznia 2018 r. zaniechał nadania biegu fakturom VAT otrzymanym w sprawach : PR 1 Ds […], PR 1 Ds […], PR 1 Ds […] oraz rachunkom otrzymanym w sprawach : PR 1 Ds […], PR 1 Ds. […], PR 1 Ds […], PR 1 Ds […], PR 1 Ds […], PR 1 Ds […], PR 1 Ds. […], PR 1 Ds. […], w następstwie czego doszło do zawinionego przez prokuratora przekroczenia terminów rozliczania należności postępowania przygotowawczego - czym w sposób rażący i oczywisty naruszył przepis art. 618 f § 1 k.p.k., art. 326 § 2 k.p.k., § 38, § 156 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, przyjmując, iż zachowaniem swoim obwiniony wyczerpał znamiona przewinienia dyscyplinarnego kwalifikowanego z art. 137 § 1 pkt 1 i 5 u.p.p. przy zast. art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p., i za to przewinienie na podstawie przepisu art. 142 § 1 pkt 2 u.p.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. Odwołanie od orzeczenia wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla szczecińskiego okręgu regionalnego, skarżąc je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 12 § 1 k.k., poprzez błędne jego zastosowanie w zakresie kwalifikacji prawnej deliktu dyscyplinarnego przypisanego obwinionemu i przyjęcie, że dopuścił się on zachowań objętych wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, podczas gdy charakter opisanych zachowań noszących znamiona deliktów dyscyplinarnych i ich zróżnicowanie nie pozwala na przyjęcie, iż stanowią one jeden czyn ciągły, a winny być traktowane, jako odrębne delikty dyscyplinarne popełnione w warunkach opisanych w treści art. 91 § 1 k.k., jako ciąg przewinień dyscyplinarnych, za który możliwe jest orzeczenie jednej kary dyscyplinarnej. W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż opisane we wniosku o rozpoznanie
11 sprawy dyscyplinarnej dotyczącej prokuratora W. K. zachowania stanową odrębne delikty dyscyplinarne popełnione w warunkach określonych w art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p., tj. ciąg przewinień dyscyplinarnych oraz wymierzenie za nie obwinionemu jednej kary dyscyplinarnej w postaci nagany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odwołanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla szczecińskiego okręgu regionalnego było niezasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie. Odwołanie sprowadza się do kwestionowania prawidłowości zastosowania art. 12 § 1 k.k., poprzez niemożliwość przypisania obwinionemu działania w wykonaniu z góry powziętego zamiaru. Przepis art. 12 k.k. reguluje kwestię czynu ciągłego, a przesłanki w nim zawarte dzielą się na dwie kategorie: przedmiotowe – mnogość zachowań, ich jednorodność, krótkie odstępy czasu, oraz podmiotowe – z góry powzięty zamiar. Jak wynika z przepisu, o mnogości zachowań można mówić wtedy, gdy sprawca popełni dwa lub więcej zachowań, które jednocześnie wypełniają znamiona przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie, kwestia ta jest bezsporna. Obwinionemu zarzucono bowiem popełnienie 25 zachowań. Kolejna z przesłanek, choć nie wyrażona bezpośrednio w art. 12 k.k., lecz wynikająca z utrwalonego orzecznictwa, to założenie, że zachowania te muszą spełniać przymiot jednorodności, rozumianej jako godzenie w to samo dobro prawne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 września 2003 r., III KK 159/02). Na kanwie niniejszej sprawy zauważyć należy, że obwiniony swoim zachowaniem wypełnił znamiona z przewinienia dyscyplinarnego kwalifikowanego z art. 137 § 1 pkt 1 i 5 u.p.p. Natomiast pojedyncze zachowania, składające się na ten czyn miały na celu brak realizacji ustawowych obowiązków zawodowych sprowadzających się do oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa oraz naruszenia godności urzędu. Jednolitość w tym zakresie została wnikliwie objaśniona przez sąd I instancji, które to zapatrywanie Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje.
12 Ustawodawca w żadnym przepisie nie definiuje pojęcia krótkiego odstępu czasu. W orzecznictwie nie wypracował się jednolity pogląd stanowiący o kategorycznym zakresie czasowym, za który uznać należy owe znamię. W doktrynie podnosi się, że w zakresie art. 12 k.k. pojęcie krótkich odstępów czasu należy odnosić do całego czynu ciągłego i wykładać je w zależności od okoliczności (zob. Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Art. 1–116, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Warszawa, 2016, s. 349–350). Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w stanowisku Sądu Najwyższego, który stwierdził, że „nawet kilkumiesięczne przedziały czasowe pomiędzy kolejnymi zachowaniami sprawcy czynu ciągłego mogą być w określonych okolicznościach traktowane jako "krótkie odstępy czasu" w rozumieniu art. 12 k.k.” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 09 marca 2006 r., V KK 271/05). Na kanwie niniejszej sprawy pogląd ten jest trafny, gdyż odstępy między zachowaniami obwinionego są dość regularne, często wręcz pokrywają się ze sobą w znacznej części. Zresztą także skarżący nie kwestionuje prawidłowości przyjęcia zaistnienia przesłanki krótkiego odstępu czasu. Strona podmiotowa czynu ciągłego sprowadza się do wykonania z góry powziętego zamiaru. Ta postać zamiaru oznacza, że w chwili realizacji każdego z poszczególnych elementów wchodzących w skład czynu ciągłego, zamiar ten zawsze musi być taki sam. Istotą czynu ciągłego jest bowiem realizacja owej przesłanki z zamiarem bezpośrednim (dolus directus) lub z zamiarem wynikowym (dolus eventualis). Jak zauważa się w doktrynie, formuła, iż „zamiar ma być powzięty z góry, oznacza, że w grę może wchodzić tutaj tylko zamiar bezpośredni przemyślany” (zob. J. Lachowski [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. III, objaśnienia do art. 12, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2020). Choć w literaturze podnosi się, że możliwym jest zaistnienie sytuacji, w której sprawca planuje realizację określonych zachowań, lecz realizuje je w zamiarze ewentualnym (zob. P. Kardas [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, Komentarz do art. 1–52, red. W. Wróbel, A. Zoll, s. 226). Co więcej, w chwili podejmowania pierwszego zachowania sprawca musi mieć również zamiar zrealizowania ostatniego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 marca 2006 r., V KK 271/05). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się iż „zamiar sprawcy musi istnieć w kształcie obejmującym wszystkie
13 zachowania składające się na czyn ciągły albo przed przystąpieniem do działania, albo co najmniej w chwili podjęcia pierwszego zachowania składającego się na ciąg. W przypadku czynu ciągłego sprawca realizuje bowiem przestępczy zamiar w kolejnych odsłonach, czy też "na raty", jak to określa uzasadnienie projektu Kodeksu karnego. Innymi słowy "z góry powzięty zamiar" oznacza zamiar, który już w chwili jego powzięcia odnosi się do zindywidualizowanych, przynajmniej w ogólnych zarysach, zachowań oraz obejmuje wszystkie te zachowania, które składają się na czyn ciągły” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 marca 2006 r., V KK 271/05). W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć by zamiar obwinionego odnawiał się przy każdym kolejnym zachowaniu, był on bowiem powzięty z góry i nakierowany na stworzenie iluzji wywiązywania się z obowiązków służbowych w czasie i w sposób prawidłowy. Jak słusznie zauważył sąd I instancji, celem obwinionego, „co wynika z relacji zarówno świadków jak też pośrednio obwinionego, było stworzenie pozorów uporządkowania swego referatu i walających się po jego pokoju stert akt i niepodpiętych do nich dokumentów”. Obwiniony nie zamierzał bowiem zajmować się sprawami, które odkładał, gdyż jak wynika bezpośrednio z jego zeznań, zajmował się tylko częścią spraw, a pozostałe sprawy przydzielone do jego referatu składował m.in. w szafach. Nie oddawał on ich jednak chociażby do sekretariatu prokuratury, lecz umieszczał w miejscu, które nie leżało w gestii zainteresowania kogokolwiek z osób pracujących w Prokuraturze. W taki sposób obwiniony realizował wyłącznie określoną przez siebie ilość ciążących na nim obowiązków, świadomie i w sposób zamierzony nie wypełniając ich w całości, przy jednoczesnym unikaniu ponoszenia w związku z tym negatywnych konsekwencji płynących chociażby z podległości służbowej. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącym, iż obwiniony nie działał w z góry powziętym zamiarze, bowiem zamiarem tym było stworzenie przeświadczenia realizacji wszystkich jego obowiązków zawodowych w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy w sposób w pełni świadomy obwiniony z naruszeniem przepisów w sposób zaplanowany części ze swoich obowiązków nie realizował, przez co uchybił godności sprawowanego urzędu.
14 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II ZOW 36/23 2024-03-06Czy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym prawidłowo zakwalifikował zachowania prokuratora jako 14 odrębnych czynów, zamiast jako 5 deliktów wieloczynowych, i czy miało to wpływ na ocenę przedawnienia?
- II DOW 35/21 2021-10-14Czy prokurator, który dopuścił się licznych zaniedbań w prowadzeniu i nadzorowaniu postępowań karnych, a także naruszył godność urzędu, powinien zostać wydalony ze służby prokuratorskiej, zwłaszcza w kontekście ograniczo…
- II DSI 3/19 2019-05-14Czy prokurator, który nie wziął udziału w rozprawie odwoławczej z powodu braku jasnego polecenia przełożonego, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisów postępowania…
- SDI 11/11 2011-06-02Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, polegające na nierzetelnej kontroli instancyjnej i braku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacji, może stanowić podstawę do uchylenia jego orzeczenia…
- II ZOW 42/23 2025-01-29Czy prokurator, który dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa w związku z prowadzeniem postępowań, popełnił przewinienie dyscyplinarne, a jeśli tak, to jaka kara jest adekwatna?
Powołane przepisy
art. 137 § 1 pkt 1art. 2 § 1 pkt 1art. 10 KPKart. 326 § 2 KPKart. 8 ust. 2art. 1 § 1 pkt 1art. 207 § 1 KKart. 185a KPKart. 200 § 1 KKart. 200a § 2 KKart. 198 KKart. 305 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy