II ZOW 9/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-09-23

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępcy są uprawnieni do prowadzenia sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu rejonowego, a tym samym czy posiadają przymiot uprawnionego oskarżyciela przed sądem dyscyplinarnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa, że Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji rażąco naruszył art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., błędnie przyjmując, że Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępcy nie są uprawnieni do prowadzenia spraw dyscyplinarnych sędziów. Jednakże, z uwagi na ustanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości i jego późniejsze działania (cofnięcie zażalenia i wniosku o rozpoznanie sprawy), postępowanie musiało zostać umorzone z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego X. Y. została obwiniona o naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez komentarze w mediach społecznościowych dotyczące kandydata na sędziego Izby Dyscyplinarnej SN oraz Ministra Sprawiedliwości. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym umorzył postępowanie dyscyplinarne, uznając, że Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych nie był uprawnionym oskarżycielem. Od tego postanowienia odwołali się Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych oraz Krajowa Rada Sądownictwa. W trakcie postępowania odwoławczego Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości cofnął zażalenie i wniosek o rozpoznanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

II ZOW 9/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Marek Motuk (sprawozdawca) Ławnik SN Radosław Jeż Protokolant Kamila Zacharz w sprawie obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w G. X. Y. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. odwołań Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych i Krajowej Rady Sądownictwa od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; 2. zażalenie Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z dnia 29 stycznia 2020 r., pozostawić bez rozpoznania; 3. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. Radosław Jeż Wiesław Kozielewicz Marek Motuk UZASADNIENIE II ZOW 9/22 2 Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych wnioskiem z dnia 15 listopada 2019 r. zwrócił się o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędzi Sądu Rejonowego w G. X. Y., obwinionej o to, że: 1. w dniu 9 sierpnia 2019 r. nie zachowując powściągliwości w korzystaniu z mediów społecznościowych, pomówiła X.1 Y.1, prokuratora Prokuratury Krajowej o takie postępowanie, które mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu prokuratora i sędziego w ten sposób, że na serwisie społecznościowym „T.", jako użytkownik „X. Y. @[…]”, komentując zgłoszenie przez wyżej wymienionego kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, określiła go jako osobę, „która nie ma stażu i łamał prawa człowieka”, przez co uchybiła godności urzędu oraz zasadom etyki zawodowej, określonym w § 2, § 4, § 5 ust. 2, § 10, § 16 i § 23 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z 19 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia zbioru zasad etyki zawodowej sędziów w zakresie nakazu przestrzegania dobrych obyczajów, dbania o autorytet swojego urzędu i nie stwarzania swoim zachowaniem nawet pozorów nieprzestrzegania porządku prawnego, unikania zachowań, które mogłyby podważyć zaufanie do jej niezawisłości i bezstronności, unikania zachowań mogących przynieść ujmę godności sędziego oraz powściągliwego korzystania z mediów społecznościowych, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 u.s.p.; 2. w dniu 25 sierpnia 2019 r. nie zachowując powściągliwości w korzystaniu z mediów społecznościowych pomówiła Ministra Sprawiedliwości o takie postępowanie, które mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego do-wykonywania funkcji publicznych, w tym sprawowania urzędu Ministra Sprawiedliwości w ten sposób, że na serwisie społecznościowym „T.”, jako użytkownik „X. Y. @[…]” określiła go jako ministra, który „wyprodukował aferę” i jest „odpowiedzialny za stworzenie systemu korumpującego w sądach i prokuraturze uzależniającego wymiar spr. od woli politycznej”, przez co uchybiła godności urzędu oraz zasadom etyki zawodowej, określonym w § 2, § 4, § 5 ust. 2, § 10, § 16 i § 23 uchwały II ZOW 9/22 3 Krajowej Rady Sądownictwa z 19 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia zbioru zasad etyki zawodowej sędziów w zakresie nakazu przestrzegania dobrych obyczajów, dbania o autorytet swojego urzędu i nie stwarzania swoim zachowaniem nawet pozorów nieprzestrzegania porządku prawnego, unikania zachowań, które mogłyby podważyć zaufanie do jej niezawisłości i bezstronności, unikania zachowań mogących przynieść ujmę godności sędziego oraz powściągliwego korzystania z mediów społecznościowych, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 u.s.p. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., umorzył postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko sędzi Sądu Rejonowego w G. X. Y., kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Zażalenie na to postanowienie wniósł Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych, zaskarżając je w całości na niekorzyść obwinionej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia obrazę przepisów postępowania, tj. art. 128 u.s.p. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k., polegającą na przyjęciu przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...], wbrew przepisom prawa i regułom ich wykładni, że Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępcy nie są uprawnieni do prowadzenia sprawy sędziego sądu rejonowego, a w konsekwencji na przyjęciu, że organom tym nie służy przymiot uprawnionego oskarżyciela przed sądem dyscyplinarnym, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem negatywnej podstawy procesu w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela i umorzeniem postępowania przeciwko obwinionej sędzi sądu rejonowego. W konkluzji Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w [...] do merytorycznego rozpoznania. Odwołanie od powołanego wyżej postanowienia wniosła również Krajowa Rada Sądownictwa, zaskarżając je całości na niekorzyść obwinionej. II ZOW 9/22 4 Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., przez przyjęcie przez sąd dyscyplinarny pierwszej instancji – niezgodnie z przepisami prawa i regułami ich wykładni – że Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępcy nie są podmiotami uprawnionymi do prowadzenia sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu rejonowego i w konsekwencji przyjęciu, że organy te pozbawione są przymiotu uprawnionego oskarżyciela przed sądem dyscyplinarnym, co w konsekwencji skutkowało pozbawionym uzasadnienia przyjęciem, że w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., tj. brak skargi uprawnionego oskarżyciela, skutkująca umorzeniem postępowania. Powołując się na powyższy zarzut, Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w [...]. W dniu 14 marca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła informacja o tym, że postanowieniem z dnia 1 marca 2024 r. do sprawy wstąpił Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości Tomasz Szymański. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2024 r. Minister Sprawiedliwości w miejsce sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie Tomasza Szymańskiego pełniącego funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości powołał sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierza Brazewicza. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości Włodzimierz Brazewicz postanowieniem z dnia 14 czerwca 2024 r. wstąpił do niniejszej sprawy i pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. cofnął zażalenie wniesione przez Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, zaś na rozprawie odwoławczej cofnął także wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Najwyższy podziela swoje wcześniejsze zapatrywania zawarte w postanowieniach: z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II ZOW 42/22 oraz II ZOW 9/22 5 z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II ZOW 44/22, które zostały wyrażone przy rozważaniu tożsamego problemu prawnego. W ich świetle niewątpliwie rację ma Krajowa Rada Sądownictwa, podnosząc w swoim środku zaskarżenia iż Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] rażąco naruszył art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez ustalenie – niezgodnie z przepisami prawa i regułami ich wykładni - że Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępcy nie są podmiotami uprawnionymi do prowadzenia sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu rejonowego, jednakże z uwagi na ustanowienie w dniu 1 marca 2024 r. w niniejszej sprawie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości i stanowisko tego Rzecznika co do zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych a także jego wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wobec SSR X. Y., postępowanie w tej sprawie musiało zostać umorzone z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela. W tej sytuacji rozstrzygnięcie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] należało utrzymać w mocy z uwzględnieniem nowej sytuacji procesowej. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] Radosław Jeż Wiesław Kozielewicz Marek Motuk

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 107 § 1art. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 128art. 17 § 1 pkt. 9 KPK§ 1§ 2§ 4§ 5 ust. 2§ 10§ 16§ 23

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy