I PKN 132/00

WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2000-12-05

Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny z powodu zmiany planu nauczania, która uniemożliwia jego dalsze zatrudnienie, jest dopuszczalne tylko w roku szkolnym, w którym taka zmiana nastąpiła po raz pierwszy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalność przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny z powodu zmiany planu nauczania, uniemożliwiającej jego dalsze zatrudnienie, nie jest ograniczona wyłącznie do roku szkolnego, w którym taka zmiana nastąpiła po raz pierwszy. Zmiany organizacyjne, które wymusiły zmniejszenie zatrudnienia, mogą mieć skutki rozciągnięte na kolejne lata, jeśli nie zostały w pełni zrealizowane wcześniej.
Stan faktyczny
Powódka, psycholog zatrudniona w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, została przeniesiona w stan nieczynny z powodu zmniejszenia liczby etatów. Zmniejszenie etatów wynikało ze zmian organizacyjnych wprowadzonych w roku szkolnym 1998/1999, które zostały utrzymane w roku szkolnym 1999/2000. Powódka kwestionowała zasadność przeniesienia, argumentując, że arkusz organizacyjny na rok 1999/2000 był identyczny z poprzednim, co oznaczało brak redukcji etatów w porównaniu z rokiem poprzednim. Sądy obu instancji uznały przeniesienie za zasadne, biorąc pod uwagę m.in. konflikt w zakładzie pracy i kryteria doboru pracownika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki oraz wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 5 grudnia 2000 r. I PKN 132/00 Dopuszczalność przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny z powodu zmiany planu nauczania uniemożliwiającej jego dalsze zatrudnienie nie jest ograniczona wyłącznie do roku szkolnego, w którym taka zmiana nastąpiła po raz pierwszy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2000 r. sprawy z powództwa Aleksandry J. przeciwko Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R.P. o uznanie za bezskuteczne przeniesienia w stan nieczynny, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 28 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację, o d d a l i ł wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 1999 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Białej Podlaskiej oddalającego powództwo o przywrócenie dotychczasowych warunków pracy i płacy, w pierwszym rzędzie określił wynikający z kasacji, w szczególności z jej podstaw, zakres rozpo-znania (por. art. 39311 § 1 i § 2 KPC). Kasacja powódki dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w całości i przedstawia zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela znowelizowany ustawą z dnia 14 czerwca 1996 r. (Dz.U. Nr 87, poz. 396) przez „błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż przepis ten pozwalał na prze- 2 niesienie powódki w stan nieczynny”. Zarzut ten stanowi podstawę kasacji określoną w art. 3931 pkt 1 KPC, a jego przedstawienie w kasacji nie nasuwa zastrzeżeń o charakterze formalnym (por. art. 3931 pkt 1 KPC w związku z art. 3933 KPC). W za-kresie zatem tej podstawy kasacji sprawa podlegała rozpoznaniu. Nie podlegało na-tomiast merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy przedstawione w kasacji „naruszenie przepisów postępowania”. Zarzuty te bowiem nie zostały skonkrety-zowane przez odpowiednie wskazanie ich przedmiotu. Kasacja w tym zakresie ogra-nicza się do swoistego ogólnie tylko ujętego sygnału, iż nastąpiło naruszenie prawa, ale nie precyzuje tego naruszenia, nie podając przepisu, który miałby być naruszony. Takie ułomne nawiązanie do podstawy kasacji, o której mowa w art. 3931 pkt 2 KPC, uniemożliwia rozpoznanie w tym zakresie sprawy, wobec braku wystarczającego określenia przedmiotu zarzutu. W konsekwencji braku podstawy do rozpoznania sprawy w zakresie jej po-prawności proceduralnej Sąd Najwyższy był związany ustaleniami faktycznymi, sta-nowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, która nie podlegała weryfikacji. Przedstawia się ona, uwzględniając ustalenia Sądu pierwszej instancji, które Sąd Okręgowy w pełni podzielił, jak następuje. Powódka Aleksandra J. została zatrudnio-na w pozwanej Poradni od dnia 1 maja 1979 r., na stanowisku psychologa, jako pra-cownik mianowany. W roku szkolnym 1997/98, zgodnie z arkuszem organizacyjnym zatwierdzonym przez Kuratorium Oświaty w B.P., w Poradni zatrudnionych było 11 pracowników pedagogicznych (5 pedagogów, 5 psychologów i 1 logopeda). W kolej-nym roku szkolnym (1998/99) została ograniczona liczba etatów z 11 do 9. W celu dostosowania zatrudnienia do tego nowego stanu organizacyjnego rozwiązano sto-sunek pracy z jednym z pedagogów i z powódką będącą psychologiem. Jednakże na skutek postępowania sądowego powódka została do pracy przywrócona. W dniu 21 maja 1999 r. został zatwierdzony arkusz organizacyjny Poradni na rok 1999/2000. Ilość etatów pedagogicznych została utrzymana na dotychczasowym poziomie, tj. 9. Pismem z dnia 27 maja 1999 r., przeniesiono powódkę w stan nie-czynny. Uzasadnieniem decyzji było zmniejszenie liczby etatów w Poradni, uniemoż-liwiające dalsze zatrudnienie powódki na stanowisku psychologa. Sądy obu instancji rozpoznając dochodzone przez powódkę roszczenie uznały, że wynikające ze zmiany organizacyjnej w roku 1998/99 (utrzymanej także w roku 1999/2000) zmniejszenie zatrudnienia, stosownie do art. 20 ust. 1 Karty Nau-czyciela uzasadniało w 1999 r. doprowadzenie do ustania zatrudnienia jednego z 3 psychologów pracujących w pozwanej Poradni. Uznając swą kompetencję do weryfi-kacji dokonanego przez stronę pozwaną „wyboru” powódki do przeniesienia w stan nieczynny Sądy obu instancji ustaliły, że taki „wybór” był zasadny. Oprócz rozważe-nia sytuacji pozostałych psychologów Poradni miano na uwadze przede wszystkim konflikt w zakładzie pracy, pogłębiający się z przyczyn leżących po stronie powódki. W tej kwestii ustalono, że powódka odmawiała wykonywania poleceń przełożonej oraz w sposób drastyczny wyrażała swą opinię o przełożonej, sugerując także, iż dla kontaktowania się jej z przełożoną potrzebne jest pośrednictwo wizytatora Kurato-rium Oświaty. Sąd Okręgowy podkreślając akceptowane ustalenia Sądu Pracy stwierdził, że przyjęte przez kierownictwo Poradni kryteria doboru pracowników do przeniesienia w stan nieczynny były „jasne, czytelne oraz prawidłowo zostały zreali-zowane”. Jeżeli chodzi o kasację w zakresie jej podstawy podlegającej rozpoznaniu, to pomijając argumentację odwołującą się do niedopuszczalnych, bo sprzecznych z podstawą wyroku twierdzeń faktycznych, podniesione zarzuty sprowadzają się do zakwestionowania związku pomiędzy zmianami organizacyjnymi pozwanej Poradni, a przeniesieniem powódki w stan nieczynny. Mianowicie w kwestii tej twierdzi się w kasacji, iż „Istotne jest to, że arkusz organizacyjny pozwanej Poradni na rok szkolny 1999/2000 jest identyczny z arkuszem organizacyjnym pozwanej Poradni na rok szkolny 1998/1999, a więc nie dokonała się redukcja etatów w pozwanej poradni w porównaniu z rokiem poprzednim”. Sąd Najwyższy nie podzielił przedstawionych w kasacji zastrzeżeń, które w istocie rzeczy – także w powyższym zarzucie – bardziej opierają się na kwestiono-waniu ustaleń faktycznych wyroku niż wskazują na okoliczności istotne z punktu wi-dzenia zarzutu wadliwej wykładni art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. W związku z ar-gumentacją kasacji należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy podkreślił, iż zmiany organizacyjne chociaż istotnie wyniknęły już w roku 1998/1999 i już wówczas wymuszały zmniejszenie zatrudnienia (w zespole psycho-logów), to jednakże, wobec niezrealizowanego wcześniej dostosowania zatrudnienia do zmiany planu nauczania trwały – w każdym ze swych elementów (co do zmiany planu nauczania i co do konieczności zmniejszenia zatrudnienia) – także w roku 1999/2000. Sąd Najwyższy, mając na uwadze ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku, nie podzielił zawartej w kasacji sugestii, jakoby właściwa interpretacja art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela wymagała ustalenia, iż przeniesienie nauczyciela w stan 4 nieczynny z powodu zmiany planu nauczania uniemożliwiającej dalsze zatrudnienie nauczyciela dopuszczalne jest jedynie w tym samym roku, w którym przedmiotowe zmiany planu nauczania zostały wprowadzone. Z powyższych przyczyn kasacja nie mająca usprawiedliwionej podstawy pod-legała oddaleniu (art. 39312 KPC). ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39311 § 1art. 20 ust. 1art. 3931 pkt 1 KPCart. 3933 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 39312 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy